ทหาร 5,000 นายคืออะไรสำหรับเศรษฐกิจโลว์ซีซัน
การขึ้นฝั่งพักผ่อนของกำลังพลกองทัพเรือสหรัฐฯ จำนวนประมาณ 5,000 นายในเมืองพัทยา คือปรากฏการณ์การท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่มที่เกิดจากการจอดเรือรบเพื่อให้ทหารมีเวลาพักผ่อนบนฝั่ง กิจกรรมนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับเศรษฐกิจท้องถิ่นผ่านการใช้จ่ายด้านที่พัก อาหาร การเดินทาง และแหล่งท่องเที่ยว โดยเฉพาะในช่วงท่องเที่ยวช่วงฤดูต่ำที่นักท่องเที่ยวทั่วไปลดลง การมาของกลุ่มกำลังซื้อมหาศาลเพียงช่วงสั้น ๆ จึงสามารถเปลี่ยนบรรยากาศเมืองเงียบให้กลับมาคึกคักและสร้างสภาพคล่องแก่ผู้ประกอบการบริการได้ในเวลาไม่กี่วัน
ระหว่างวันที่ 2–6 กันยายน กำลังพลกองทัพเรือสหรัฐฯ ประมาณ 5,000 นายจากเรือบรรทุกเครื่องบิน USS Abraham Lincoln (CVN-72) ขึ้นฝั่งพักผ่อนในพื้นที่เมืองพัทยาและจังหวัดชลบุรี เมืองพัทยาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงเร่งเตรียมความพร้อมด้านความปลอดภัย การจราจร และการอำนวยความสะดวก พร้อมติดตั้งป้ายต้อนรับบริเวณหน้าวอล์กกิ้งสตรีทเพื่อแสดงบทบาทการเป็นเจ้าบ้านที่ดี มองจากมุมเศรษฐกิจ การมาครั้งนี้ไม่ใช่แค่ภาพข่าวทหารลงฝั่ง แต่คือคำถามว่าเมืองท่องเที่ยวจะใช้โอกาสสั้น ๆ นี้พยุงเศรษฐกิจในช่วงเงียบได้มากแค่ไหน
เงิน 50–100 ล้านใน 5 วัน เปลี่ยนสมการท่องเที่ยวช่วงฤดูต่ำ
หัวใจของเรื่องนี้คือเงินไม่ใช่ข่าว การใช้จ่ายเฉลี่ยคนละประมาณ 10,000–20,000 บาทของกำลังพลแต่ละนายหมายถึงเม็ดเงินหมุนเวียนรวมราว 50–100 ล้านบาทในช่วงที่อยู่บนฝั่ง สำหรับเมืองที่กำลังอยู่ในท่องเที่ยวช่วงฤดูต่ำหลังสงกรานต์ยาวไปถึงตุลาคม การได้กำลังซื้อก้อนใหญ่แบบไม่ต้องรอไฮซีซันคือการเติมออกซิเจนให้ธุรกิจโรงแรมพัทยา ร้านอาหาร และแหล่งท่องเที่ยวที่แบกรับต้นทุนคงที่มานาน
นายธเนศ ศุภรสหัสรังสี นายกสมาคมสมาพันธ์ท่องเที่ยวชลบุรี ระบุชัดว่า หากกำลังพล 5,000 นายใช้จ่ายคนละ 10,000–20,000 บาท จะสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนประมาณ 50–100 ล้านบาท และช่วยเติมกิจกรรมทางเศรษฐกิจให้เมืองพัทยาในช่วง Low Season อย่างเห็นผล ประโยคนี้สะท้อนความจริงว่าพัทยาในยุคที่ต้องแข่งขันกับจุดหมายอื่นไม่อาจพึ่งแต่นักท่องเที่ยวไฮซีซันอีกต่อไป เมืองจำเป็นต้องหากลุ่มดีมานด์พิเศษมาช่วยประคองทั้งปี ซึ่งกำลังพลทหารเรือกลายเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญ
จากภาพจำสถานบันเทิง สู่เมืองที่ขายประสบการณ์หลากหลาย
ในอดีตเมื่อพูดถึงทหารสหรัฐฯ พัทยา ภาพที่ผุดขึ้นมักผูกกับสถานบันเทิงยามค่ำคืน แต่การสังเกตพฤติกรรมของกำลังพลรุ่นใหม่รอบนี้กลับเล่าว่าพวกเขากระจายตัวไปแหล่งท่องเที่ยว ร้านอาหาร และศูนย์การค้ามากขึ้นกว่านั่งดื่มในบาร์ นี่คือสัญญาณว่าภาพจำแบบเมืองกลางคืนล้วน ๆ กำลังถูกแทนที่ด้วยเมืองที่มีสวน สถานที่ทางศิลปวัฒนธรรม และห้างทันสมัย เป็นชุดประสบการณ์เดียวกัน
นายธเนศชี้ว่า การที่กำลังพลเดินทางไปสวนนงนุช แหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรม และร้านอาหารท้องถิ่น ช่วยให้ภาพลักษณ์พัทยาดูดีขึ้น เพราะสะท้อนว่าเมืองไม่ได้พึ่งพาแต่ไนต์ไลฟ์ มุมมองนี้มีนัยทางเศรษฐกิจชัดเจน ยิ่งนักท่องเที่ยวใช้เวลานอกเขตสถานบันเทิงมากเท่าไร รายได้ก็ยิ่งกระจายสู่ร้านค้าเล็กในศูนย์การค้า ร้านอาหารท้องถิ่น และผู้ประกอบการท่องเที่ยวรายย่อยมากขึ้น นี่คือการขยับจากโมเดลท่องเที่ยวแบบแคบไปสู่เศรษฐกิจบริการที่หลากหลายกว่าเดิม
บทเรียนเชิงนโยบาย เมืองท่องเที่ยวต้องมองทหารเป็นดีมานด์เชิงยุทธศาสตร์
การมาของกำลังพลครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางแรงกดดันสำคัญ ทั้งราคาน้ำมันและต้นทุนการเดินทางทางอากาศที่สูงขึ้น รวมถึงการที่คู่แข่งอย่างจุดหมายท่องเที่ยวอื่นมีค่าครองชีพและที่พักถูกกว่า ทำให้นักท่องเที่ยวต่างชาติหลายตลาดมีตัวเลือกเพิ่มขึ้น เมื่อเค้กก้อนเดิมถูกแย่งชิง เมืองพัทยาจึงต้องหาวิธีทำให้เศรษฐกิจไม่เหวี่ยงตามฤดูกาล การดึงกลุ่มกำลังพลทหารเรือจึงไม่ใช่แค่ดีลต้อนรับแขก แต่คือยุทธศาสตร์กระจายความเสี่ยงด้านรายได้
ฝ่ายเมืองพัทยาและหน่วยงานด้านความมั่นคงได้บูรณาการวางแผนร่วมกัน เพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่ตามแหล่งท่องเที่ยวและเส้นทางสำคัญ รวมถึงกำชับผู้ประกอบการให้ทำหน้าที่เจ้าบ้านที่ดี ไม่ฉวยโอกาสขึ้นราคาหรือเอารัดเอาเปรียบผู้มาเยือน นโยบายเช่นนี้สะท้อนความเข้าใจว่า หากเมืองต้องการให้กำลังพลกลับมาอย่างต่อเนื่อง พัทยาต้องขายทั้งความคุ้มค่า ความปลอดภัย และความเป็นมิตรไปพร้อมกัน ท้ายที่สุดการจัดการดีหรือไม่ดีในไม่กี่วัน สามารถตัดสินได้เลยว่านักท่องเที่ยวกลุ่มนี้จะเป็นดีมานด์ชั่วคราวหรือจะกลายเป็นเสาหลักค้ำเศรษฐกิจท่องเที่ยวชลบุรีในระยะยาว
