ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าระดับโลกเร่งตั้งฐานผลิตใหม่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จาก “ฐานประกอบ” สู่ “ฐานผลิตเอเชีย” ยุคโรงงานอัจฉริยะ

การเร่งลงทุนตั้งโรงงานผลิต Southeast Asia โดยผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าและเทคโนโลยีระดับโลก คือการเคลื่อนย้ายจากบทบาทฐานประกอบสินค้าต้นทุนต่ำ ไปสู่ฐานผลิตเอเชียที่ใช้ Smart Factory ประเทศไทย และนิคมอุตสาหกรรมเวียดนามที่ออกแบบเพื่อรองรับเทคโนโลยีสูง โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และระบบนิเวศสีเขียว เพื่อสร้างศูนย์กระจายเอเชียที่เชื่อมต่อห่วงโซ่อุปทานโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดความเสี่ยงจากการพึ่งพิงฐานผลิตแบบกระจุกตัวในไม่กี่ประเทศ

คลื่นการตัดสินใจตั้งสำนักงานใหญ่และฐานการผลิตใหม่ในภูมิภาคนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่สะท้อนมุมมองเชิงยุทธศาสตร์ของผู้ผลิตรายใหญ่ที่มองเห็นว่าโครงสร้างพื้นฐาน โลจิสติกส์ และกรอบส่งเสริมการลงทุนกำลังอยู่ในจุดที่พร้อมรองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ถ้าจะอธิบายให้ชัด การเคลื่อนย้ายครั้งนี้คือการจัดวางภูมิศาสตร์การผลิตใหม่ เพื่อจับตลาดผู้บริโภคชนชั้นกลางที่เติบโตเร็วในภูมิภาค ขณะเดียวกันก็เชื่อมต่อการส่งออกไปสู่หลายทวีปอย่างคล่องตัว

Haier กับ AI Smart Factory: โรงงานอัจฉริยะผลักดันเขตอุตสาหกรรมสู่ยุคข้อมูล

กรณีศึกษาที่ชัดเจนที่สุดของการยกระดับภูมิภาคสู่ฐานผลิตเอเชีย คือการที่ Haier Smart Home เลือกนิคมอุตสาหกรรม WHA ESIE 5 เป็นฐานการผลิตเครื่องปรับอากาศอัจฉริยะ (AI Intelligent Manufacturing Base) แห่งที่สามในประเทศ และเป็นโรงงาน AI Intelligent Factory สำหรับเครื่องปรับอากาศส่วนกลางแห่งแรกของโลกและใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเลือกลงหลักในพื้นที่กว่า 7,000 ไร่ที่วางแนวคิด Smart Eco Industrial Estate ไม่ใช่แค่การเพิ่มกำลังผลิต แต่เป็นการส่งสัญญาณว่าภูมิภาคมีโครงสร้างพื้นฐานที่ผู้เล่นระดับโลกไว้วางใจ

ฐานการผลิตแห่งใหม่ทำพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 และตั้งเป้าแล้วเสร็จพร้อมเดินเครื่องในเดือนมิถุนายน 2570 โรงงานจะใช้ระบบอัตโนมัติที่ขับเคลื่อนด้วย AI มากกว่า 65% พร้อมศูนย์วิจัยและพัฒนาโซลูชัน HVAC สำหรับสภาพภูมิอากาศเขตร้อนโดยเฉพาะ ประโยคที่สะท้อนภาพรวมได้ดีคือ “การที่ไฮเออร์เลือกขยายการลงทุนที่ WHA ESIE 5 เพื่อสร้างฐานการผลิตเครื่องปรับอากาศ AI อัจฉริยะที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน สะท้อนให้เห็นถึงความไว้วางใจที่มีต่อ WHAID และความพร้อมของนิคมฯ” เมื่อโรงงานนี้เดินเครื่องเต็มกำลัง เขตอุตสาหกรรมในภูมิภาคจะยกระดับจากพื้นที่ผลิตแบบเดิมสู่การเป็นโหนดสำคัญของเศรษฐกิจข้อมูลและ AI

นิคมอุตสาหกรรมเวียดนามกับโมเดลสมาร์ทซิตี้: AMATA วางเกมยาวสำหรับนักลงทุนไฮเทค

ขณะโรงงานอัจฉริยะกำลังเกิดขึ้นในเขตอุตสาหกรรมฝั่งหนึ่ง อีกฝั่งหนึ่ง AMATA กำลังวางฐานคิดใหม่ให้กับนิคมอุตสาหกรรมเวียดนาม ผ่านการผนึกนักลงทุนเทคโนโลยีขั้นสูงจากจีน เพื่อผลักดันโครงการเมืองและนิคมแบบสมาร์ทซิตี้ในพื้นที่อย่างฮาลองและฟู้เถาะ แก่นสำคัญไม่ใช่การขายที่ดินอุตสาหกรรม แต่คือการสร้างระบบนิเวศครบวงจรที่ผสานเมืองอัจฉริยะ เทคโนโลยีสีเขียว และโครงสร้างพื้นฐานรองรับอุตสาหกรรมมูลค่าสูงในอนาคต

แนวคิด “Future City” ที่นำเสนอในจังหวัดฟู้เถาะใช้โมเดลบูรณาการที่ผสานเมืองอัจฉริยะ นิคมอุตสาหกรรม และศูนย์บริการสมัยใหม่เข้าด้วยกัน เพื่อรองรับการลงทุนด้านศูนย์ข้อมูล (Data Center) และอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง ทิศทางนี้สะท้อนว่าการดึงคลื่นย้ายฐานผลิตไม่อาจพึ่งค่าแรงหรือสิทธิประโยชน์ภาษีอย่างเดียวอีกต่อไป นักลงทุนนานาชาติต้องการระบบสาธารณูปโภค โลจิสติกส์ และเมืองที่คนทำงานคุณภาพอยากเข้าไปอยู่ ถ้า AMATA สามารถทำสมาร์ทซิตี้เหล่านี้ให้เป็นจริงได้ เวียดนามจะไม่ได้แข่งขันด้วยต้นทุนต่ำ แต่ด้วยการเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีในภูมิภาค

Arcelik Hitachi ตั้งสำนักงานใหญ่ในภูมิภาค: จากโรงงานผลิตสู่ศูนย์กระจายเอเชีย

อีกมิติหนึ่งของการยกระดับภูมิภาคให้เป็นศูนย์กระจายเอเชีย คือการตัดสินใจของ Arcelik Hitachi Home Appliances ที่ตั้งสำนักงานใหญ่ในประเทศ เพื่อใช้กำลังการผลิตและการร่วมทุนที่มีอยู่แล้วให้ขับเคลื่อนธุรกิจฮิตาชิทั่วโลก การร่วมทุนระหว่าง Arcelik และ Hitachi Global Life Solutions ตั้งใจจะก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้เล่นเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านชั้นนำระดับโลก โดยใช้ฐานผลิตในภูมิภาคเป็นหัวใจของห่วงโซ่คุณค่า

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์แบรนด์ฮิตาชิที่ผลิตในภูมิภาคนี้ถูกส่งออกไปยังกว่า 65 ประเทศทั่วโลก และมากกว่าร้อยละ 50 ของผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าฮิตาชิในครัวเรือนต่าง ๆ ผลิตจากฐานผลิตเดียวกัน คำกล่าวว่า “เราเชื่อมั่นในศักยภาพของประเทศไทยและได้วางกลยุทธ์ให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางของเรา” ชี้ชัดว่าฐานผลิตเดิมได้ถูกยกระดับให้เป็นศูนย์บัญชาการธุรกิจ ไม่ใช่เพียงสายการผลิตอีกต่อไป เมื่อสำนักงานใหญ่มาอยู่ใกล้โรงงาน ผลิต การตัดสินใจด้านผลิตภัณฑ์ นวัตกรรม และการกระจายสินค้าสามารถเชื่อมกับข้อเท็จจริงในโรงงานได้เร็วกว่าเดิมอย่างมาก

ทิศทางใหม่ของภูมิภาค: จากโรงงานผลิต Southeast Asia สู่ระบบนิเวศอุตสาหกรรมครบวงจร

เมื่อมองภาพรวม Haier ที่ตั้ง AI Smart Factory ในเขตอุตสาหกรรมยุคข้อมูล AMATA ที่ออกแบบนิคมอุตสาหกรรมเวียดนามแนวสมาร์ทซิตี้ และ Arcelik Hitachi ที่ย้ายสำนักงานใหญ่เข้ามาใกล้ฐานผลิต ล้วนสะท้อนว่าภูมิภาคนี้ไม่ใช่แค่แหล่งประกอบสินค้าอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นฐานผลิตเอเชียที่มีทั้ง Smart Factory ประเทศไทย เมืองอัจฉริยะ และศูนย์กระจายเอเชียเชื่อมต่อหลายทวีป

มุมมองเชิงวิจารณ์คือ ผู้กำหนดนโยบายและเอกชนในภูมิภาคต้องไม่หลงกับจำนวนโครงการลงทุนใหม่เพียงอย่างเดียว สิ่งที่ต้องรักษาให้ได้คือคุณภาพของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ระบบโลจิสติกส์ และมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพัฒนาทักษะแรงงาน เพื่อให้คลื่นลงทุนปัจจุบันไม่ใช่แค่ “บูมชั่วคราว” แต่เป็นการเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน หากทำได้สำเร็จ โรงงานผลิต Southeast Asia จะหมายถึงระบบนิเวศอุตสาหกรรมครบวงจรที่ผู้ผลิตระดับโลกเลือกเป็นบ้านระยะยาว ไม่ใช่เพียงจุดพักสายการผลิตในช่วงเปลี่ยนผ่าน