Apple ครอง 65% ในตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียม: ภาพรวมศึกเรือธง
ตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียมคือกลุ่มสมาร์ตโฟนระดับไฮเอนด์ที่มีราคาสูงกว่ารุ่นทั่วไป มาพร้อมชิปประมวลผลระดับท็อป จอคุณภาพสูง กล้องขั้นสูง และบริการเสริมรอบด้าน ทำให้กลุ่มนี้กลายเป็นเวทีชิงภาพลักษณ์และกำไรของผู้ผลิตสมาร์ตโฟนทั่วโลกในยุคที่ยอดขายรวมเริ่มอิ่มตัว จึงเป็นสนามที่กำหนดทิศทางเทคโนโลยีและกำไรของอุตสาหกรรมมากกว่าตลาดแมสเสียอีก
ข้อมูลล่าสุดชี้ชัดว่าตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียมไม่ได้เป็นแค่ช่องเล็กๆ อีกต่อไป เพราะสมาร์ตโฟนระดับไฮเอนด์มีสัดส่วนถึง 29% ของตลาดโทรศัพท์มือถือในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 เพิ่มขึ้น 4 จุดจากช่วงเดียวกันของปีก่อน แปลว่าผู้ใช้มากขึ้นยอมจ่ายเพื่อประสบการณ์ระดับสูง เมื่อมองในสนามนี้ Apple ส่วนแบ่งตลาด อยู่ในระดับแทบผูกขาด โดยครองส่วนแบ่งตลาดสมาร์ตโฟนระดับพรีเมียมทั่วโลกถึง 65% ในช่วง 6 เดือนแรกของปีนี้ นี่คือหัวข้อใหญ่ที่สะท้อนว่าเกมเรือธงกำลังกลายเป็นเกมของไม่กี่ราย แต่ก็ซ่อนแรงสั่นสะเทือนจากฝั่งแบรนด์จีนสมาร์ตโฟนที่กำลังไล่บี้อย่างเงียบๆ
ทำไม Apple ยังนำลิ่ว แต่ช่องว่างเริ่มแคบลง
หากมองตัวเลขเพียงอย่างเดียว Apple ดูเหมือนไร้เทียมทาน เพราะส่วนแบ่งตลาด 65% ในกลุ่มพรีเมียมคือระดับที่ผู้เล่นคนอื่นแทบเข้าไม่ถึง รายงานระบุว่ากลุ่มผลิตภัณฑ์ระดับพรีเมียมของ Apple เติบโต 9% เมื่อเทียบกับครึ่งปีแรกก่อนหน้า โดยมี iPhone 17 รุ่นมาตรฐานเป็นแรงขับเคลื่อนหลัก ข้อเท็จจริงที่น่าจำได้ในฐานะคำพูดคือ “Apple ครองส่วนแบ่งการตลาด 65% ของยอดขายสมาร์ตโฟนระดับพรีเมียม” เพราะมันสะท้อนอิทธิพลที่ยังสูงมากของค่ายนี้ในตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียม
อย่างไรก็ตาม แนวโน้มไม่ได้สวยหรูแบบเส้นตรง เมื่อเทียบกับครึ่งแรกของปี 2022 ส่วนแบ่งของ Apple กลับลดลงอย่างชัดเจน เนื่องจากการแข่งขันที่รุนแรงในตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียมที่ใหญ่ที่สุด โดยเฉพาะแบรนด์จีนสมาร์ตโฟนอย่าง Huawei, Xiaomi, OPPO และ vivo ที่พัฒนาสมาร์ตโฟนเรือธงจนดึงดูดผู้บริโภคภายในประเทศมากขึ้น สิ่งนี้ทำให้ส่วนแบ่งตลาดของ Apple ถูกกัดเซาะแม้จะยังนำอยู่ ขณะเดียวกัน Samsung ยังคงเป็นคู่แข่งรายเดียวที่พอจะยืนในระดับเดียวกัน โดยครอง 19% ของตลาดพรีเมียมและยังเติบโตจากปีก่อนแม้การเปิดตัวซีรีส์ Galaxy S รุ่นล่าสุดจะล่าช้า ช่องว่างระหว่างสองยักษ์ใหญ่กับผู้เล่นรายอื่นจึงยังสูง แต่ไม่แน่ว่าจะยั่งยืนหากแบรนด์จีนยังเดินเกมเช่นนี้ต่อไป
แบรนด์จีนสมาร์ตโฟน: จากโรงงาน OEM สู่ขั้วอำนาจใหม่ผ่านศึก OLED
เบื้องหลังความร้อนแรงของตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียมคือสงครามเทคโนโลยีจอภาพ โดยเฉพาะ OLED ที่กลายเป็นมาตรฐานของสมาร์ตโฟนเรือธง ตลาดนี้เคยถูกครองโดยผู้ผลิตจากเกาหลีเกือบเบ็ดเสร็จ ก่อนที่ความขัดแย้งภายในจะเปิดช่องให้คู่แข่งจากฝั่งจีนทะยานขึ้นมา ระหว่างที่สองยักษ์กำลังวุ่นกับศึกคดีความ แบรนด์จีนกลับใช้ช่วงเวลาเดียวกันสะสมเทคโนโลยี ดูดซับบุคลากร และเร่งลงทุน จนเริ่มท้าทายสถานะผู้นำเดิมอย่างเป็นรูปธรรม
ย้อนกลับไปปี 2012 ผู้บริหารของ LG ถูก Samsung ฟ้องร้องฐานขโมยข้อมูลการค้าด้านการผลิตจอ OLED ก่อนที่ LG จะโต้กลับว่า ฝั่ง Samsung เองก็มีคนสมรู้ร่วมคิด ทำให้กลายเป็นการฟ้องกันไปมาหลายคดียืดเยื้อ จนท้ายที่สุดศาลฎีกาเกาหลีใต้มีคำตัดสินให้คนจากทั้งสองบริษัทพ้นผิด แต่ในระหว่างที่สองยักษ์กำลังสู้กันในศาล บุคลากรด้านการผลิตจอ OLED หลายร้อยคนย้ายไปอยู่กับ BOE บริษัทคู่แข่งจากจีนที่เสนอค่าตอบแทนดีกว่า ผลคือแบรนด์จีนพุ่งแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนเมื่อรวมกำลังการผลิตของ BOE และ TCL เข้าด้วยกัน มีรายงานว่าคิดเป็น 43% ของกำลังการผลิตจอ OLED ทั่วโลก รองเพียงผู้ผลิตจากเกาหลีเท่านั้น ขณะที่ BOE เองยังได้รับความไว้วางใจในการผลิตจอ OLED ให้ Apple อีกด้วย นี่คือฐานเทคโนโลยีสำคัญที่สนับสนุนให้แบรนด์จีนสมาร์ตโฟนกล้าบุกตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียมเต็มตัว
ต้นทุนชิป-หน่วยความจำพุ่ง: สนามที่ Apple ก็หนีไม่พ้น
แม้ Apple จะนำเกมตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียม แต่ในสมรภูมิต้นทุนกลับต้องเผชิญแรงบีบไม่ต่างจากคู่แข่ง รายงานจากบริษัทวิจัยตลาดชี้ว่า ต้นทุนหน่วยความจำของสมาร์ตโฟนกำลังร้อนแรง โดยเฉพาะ DRAM ที่ราคาเฉลี่ยพุ่งขึ้นถึง 4 เท่า ขณะที่ NAND เพิ่มขึ้น 3 เท่าในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา สาเหตุหลักมาจากความต้องการสูงจากศูนย์ข้อมูลด้านปัญญาประดิษฐ์ ประกอบกับอุปทานที่จำกัด ทำให้ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนต้องเผชิญต้นทุนชิ้นส่วนสำคัญที่เพิ่มสูงต่อเนื่อง
ในอีกด้าน Apple อยู่ระหว่างการย้ายชิปตระกูล A-series ไปผลิตบนเทคโนโลยี 2 nm ของ TSMC ซึ่งเป็นหนึ่งในกระบวนการผลิตที่มีต้นทุนต่อเวเฟอร์สูงที่สุด ตามรายงานระบุว่า TSMC ปรับขึ้นราคาค่าผลิตชิปอย่างต่อเนื่อง ทำให้ Apple ซึ่งเคยมีอำนาจต่อรองสูงต้องเผชิญแรงกดดันด้านราคาเพิ่มขึ้น และคาดว่าสถานการณ์นี้จะรุนแรงต่อไปอย่างน้อย 18 เดือนข้างหน้า ภายใต้แรงบีบนี้ ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนทุกแบรนด์รวมถึง Apple ต้องเลือกระหว่างยอมให้กำไรหด หรือผลักภาระต้นทุนไปยังผู้บริโภค นักวิเคราะห์คนหนึ่งระบุชัดว่า Apple ไม่ได้กันชนจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และได้เริ่มส่งผ่านต้นทุนสู่ผู้ใช้เพื่อรักษาอัตรากำไรแล้ว นี่เองคือจุดที่ราคาสมาร์ตโฟนเรือธงมีแนวโน้มขยับสูงขึ้นต่อเนื่อง และเป็นโอกาสให้ผู้เล่นรายใหม่เข้ามาเขย่ากติกา
สมรภูมิถัดไป: เมื่อแบรนด์จีนบุกเรือธง และราคาพรีเมียมขยับเข้าใกล้รุ่นกลาง
เมื่อสมาร์ตโฟนระดับไฮเอนด์กินส่วนแบ่งตลาดถึงเกือบหนึ่งในสามของยอดขายทั้งหมด ทิศทางราคากลางของตลาดก็หลีกเลี่ยงไม่พ้นที่จะเปลี่ยนไป นักวิเคราะห์บางรายชี้ว่าต้นทุนหน่วยความจำและส่วนประกอบที่เพิ่มขึ้นกำลังเปลี่ยนรูปแบบราคาสมาร์ตโฟน ทำให้ราคาสมาร์ตโฟน Android ระดับกลางไต่ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ช่องว่างระหว่างเครื่องระดับกลางกับระดับไฮเอนด์ โดยเฉพาะรุ่นเก่าหรือรุ่นที่ลดราคาแล้ว ค่อยๆ แคบลง พูดง่ายๆ คือ ผู้บริโภคหลายคนอาจมองว่าขยับขึ้นไปซื้อสมาร์ตโฟนพรีเมียม “คุ้ม” มากขึ้น เมื่อส่วนต่างราคาไม่ห่างกันจนจับต้องไม่ได้เหมือนในอดีต
สำหรับ Apple แม้ยังถือมงกุฎในตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียม แต่ต้องรับมือทั้งแรงบีบด้านต้นทุนและแรงไล่กวดจากแบรนด์จีนสมาร์ตโฟนที่ใช้จุดแข็งด้าน OLED และการสนับสนุนจากรัฐเร่งไล่ช่องว่าง เห็นได้ชัดจากการที่ BOE กับ TCL มีส่วนแบ่งการผลิต OLED รวมกันถึง 43% ของกำลังการผลิตโลก และจีนเคยพิสูจน์แล้วว่าทำได้สำเร็จมาแล้วในตลาดจอ LCD ในอนาคต BOE อาจกลายเป็นหัวหอกที่ผลักดันให้อุตสาหกรรม OLED ของจีนแซงหน้าผู้ผลิตจากเกาหลีได้สำเร็จ และยังมีคำถามปลายเปิดว่าจีนจะเดินเกมทุ่มทรัพยากรแบบเดียวกันในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และชิปหรือไม่ หากคำตอบคือ “ใช่” Apple อาจต้องเตรียมรับมือศึกใหม่ที่ไม่ได้มีแค่ในตลาดสมาร์ตโฟนพรีเมียม แต่ลามไปถึงโครงสร้างซัพพลายเชนทั้งระบบ
