Monster บน Netflix กับการเขียนใหม่ประวัติของลิซซี่ บอร์เดน

Monster เวอร์ชันลิซซี่ บอร์เดน คืออะไร และทำไมจึงเป็นปัญหาด้านประวัติศาสตร์

Monster The Lizzie Borden Story คือซีรีส์อาชญากรรมจริงจากแพลตฟอร์มสตรีมมิงที่หยิบคดีฆาตกรรมด้วยขวานของลิซซี่ บอร์เดนในปี 1892 มาเล่าใหม่ในรูปแบบดราม่าเข้มข้น เนื้อหานำเสนอเธอในฐานะฆาตกรหญิงที่ถูกกดขี่ในบ้านสมัยวิกตอเรียน และใช้โครงเรื่องความเดือดดาลของผู้หญิงมาขับเคลื่อน แต่เลือกเติมแต่งความสัมพันธ์รักต้องห้ามกับคนใช้และรายละเอียดอีกมากที่ไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์รองรับ ทำให้เกิดคำถามสำคัญต่อ Monster Netflix ความถูกต้อง และขอบเขตที่ซีรีส์อาชญากรรมจริงควรยึดข้อเท็จจริงมากกว่าความบันเทิง

ในแง่โครงสร้างซีรีส์ ซีซันนี้ติดตามการสังหารแอนดรูว์และแอบบี บอร์เดนในเมืองฟอลล์ริเวอร์ ลูกสาวคนเล็กลิซซี่ถูกนำตัวขึ้นศาลและได้รับการยกฟ้องจากคณะลูกขุนชายล้วน เนื่องจากการสืบสวนที่หละหลวมและความเชื่อว่าไม่มีผู้หญิงคนไหนโหดเหี้ยมถึงขั้นทำคดีเช่นนี้ได้ แต่แทนที่จะหยุดอยู่ที่ข้อเท็จจริงเหล่านี้ ซีรีส์กลับเลือกหยั่งลึกไปในดราม่าแต่งเพิ่มเติม จนภาพลิซซี่ บอร์เดน ประวัติศาสตร์ถูกกลืนด้วยแว่นตาแบบละครโทรทัศน์มากกว่างานสารคดี

จากคนใช้สู่คนรัก ซีรีส์สร้างคู่รักลิซซี่–บริดเจ็ตขึ้นมาจากช่องว่างในประวัติศาสตร์

หัวใจของความคลาดเคลื่อนใน Monster คือการเขียนให้ลิซซี่ บอร์เดนและสาวใช้ชาวไอริช บริดเจ็ต ซัลลิแวน เป็นทั้งคนรักและผู้สมรู้ร่วมคิดในการฆาตกรรม ในซีรีส์ลิซซี่ที่ถูกทำร้ายทั้งด้านคำพูดและร่างกายจากพ่อและแม่เลี้ยง ร่วมมือกับบริดเจ็ตที่มีทัศนคติทันสมัยกว่า วางแผนฆ่าด้วยการวางยาพิษไม่สำเร็จ ก่อนลงมือใช้ขวานฆ่าแอนดรูว์และแอบบีด้วยกัน แล้วช่วยกันปกปิดร่องรอยจากตำรวจ โครงนี้ให้ทั้งแรงผลักทางจิตวิทยาและความเร้าอารมณ์แบบซีรีส์ แต่แลกด้วยการห่างจากข้อเท็จจริง

ในเชิงประวัติศาสตร์ สิ่งที่รู้แน่คือบริดเจ็ตเป็นคนรับใช้ที่อาศัยอยู่ในบ้านบอร์เดน และเป็นคนเดียวที่อยู่ในพื้นที่ร่วมกับลิซซี่ช่วงเกิดเหตุฆาตกรรม ส่วนเรื่องความสัมพันธ์รักหรือการร่วมลงมือฆ่า ล้วนเป็นช่องว่างที่นักประวัติศาสตร์ถกเถียงกัน โดยยังไม่มีหลักฐานว่าเธอเป็นคนรักหรือผู้สมรู้ร่วมคิด การที่ Monster เลือกปักธงแบบตรงไปตรงมา ว่าทั้งคู่เป็นทั้งคู่รักและฆาตกรร่วม จึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของซีรีส์อาชญากรรมจริงที่ใช้ดราม่าแต่งเพิ่มเติมแทนการยอมรับความคลุมเครือที่มีอยู่ในเอกสารคดี

บ้านวิกตอเรียนสีม่วงและขวานเปื้อนเลือด เมื่อความวิบัติกลายเป็นความบันเทิง

Monster ฉบับลิซซี่ บอร์เดนเน้นสร้างโลกบ้านสมัยวิกตอเรียนให้เข้มข้นเกินจริง ทั้งระดับความโหดร้ายของแม่เลี้ยงและพ่อที่ถูกวาดให้เป็นปีศาจในครอบครัว ไปจนถึงรายละเอียดเชิงภาพอย่างคนใช้ผมสีม่วงชุดแฟชั่นทันยุคปัจจุบันที่แทบเป็นไปไม่ได้ในบริบทปลายศตวรรษที่ 19 บ้านที่คนใช้ถูกลวกหน้าด้วยน้ำเดือดเพราะทำซุปผิด ในซีรีส์กลับเป็นสถานที่ที่คนใช้สามารถแสดงความเป็นตัวเองแบบหลุดบริบทยุคสมัย ซึ่งสื่อให้เห็นว่าผู้สร้างตั้งใจวางเลเยอร์สมัยใหม่ทับประวัติศาสตร์เพื่อให้ภาพเล่าเรื่องแรงขึ้น

การใช้ฉากฆาตกรรมด้วยขวานเป็นแกนเปิดเรื่องทำให้ Monster ไม่เหลือพื้นที่ให้คนดูตั้งคำถามว่าใครทำ เพราะซีรีส์เลือกยืนยันตั้งแต่ตอนแรกว่าลิซซี่คือฆาตกร จากคดีที่ในความเป็นจริงยังไม่รู้ข้อเท็จจริงและแรงจูงใจอย่างแน่ชัด การเปลี่ยนคดีปริศนาให้กลายเป็นละคร whydunit แบบตายตัว จึงสะท้อนชัดว่าซีรีส์นี้เห็นความตึงเครียดเชิงดราม่าและการสำรวจ “ความเดือดดาลของผู้หญิง” สำคัญกว่าการปล่อยให้ความไม่แน่ชัดของลิซซี่ บอร์เดน ประวัติศาสตร์ทำหน้าที่เอง

เมื่อซีรีส์อาชญากรรมจริงกลายเป็นสนามทดลองแนวคิดเรื่องความเดือดดาลของผู้หญิง

ผู้สร้างซีซันนี้ประกาศชัดว่าอยากสำรวจ “มรดกของความเดือดดาลของผู้หญิง” และจึงใส่ตัวละครหญิงรุนแรงจากคดีอื่นเข้ามา ทั้งเคาน์เตสเอลิซาเบธ บาธอรี และไอลีน วูอร์โนส เพื่อย้ำว่าผู้หญิงถูกกดขี่มานาน ปัญหาคือการนำคดีต่างยุคต่างบริบทมาปะปนในเรื่องลิซซี่ ทำให้ Monster Netflix ความถูกต้อง แทบไม่เหลือที่ยืน เพราะประเด็นเชิงสังคมถูกสวมทับด้วยตัวอย่างที่เลือกมาให้ตรงกับข้อสรุปล่วงหน้า มากกว่าจะซื่อสัตย์กับเอกสารคดีของแต่ละคดี

บทวิจารณ์จำนวนไม่น้อยชี้ว่า Monster ไม่เฉียบคมเท่าที่คิด และส่งสารอย่างดังแต่ตื้นคล้ายโพสต์บนโซเชียลมีเดีย การตั้งคำถามว่าผู้หญิงเคยโหดร้ายขนาดนั้นหรือไม่ กลายเป็นแค่ประโยคประกอบฉาก มากกว่าการวิเคราะห์ว่าความโกรธของผู้หญิงในแต่ละคดีมีรากจากเงื่อนไขสังคมอย่างไร เมื่อซีรีส์อาชญากรรมจริงถูกใช้เป็นเวทีสาธิตแนวคิดมากกว่างานสืบค้นข้อเท็จจริง ผลลัพธ์จึงออกมาเป็นงานดราม่าแต่งเพิ่มเติมที่เรียกร้องอารมณ์มากกว่าความเข้าใจ

ซีซันที่ทั้งเข้มข้นและกระจัดกระจาย บทสรุปของ Monster ในสายตานักดูยุคใหม่

เมื่อมองภาพรวม Monster The Lizzie Borden Story จึงเป็นซีรีส์ที่ยอมเสียความแม่นยำทางประวัติศาสตร์เพื่อแลกกับความดึงดูดแบบละครโทรทัศน์ ทั้งการปักธงว่าลิซซี่มีความผิดในทันที การสร้างคู่รักร่วมฆ่า และการแต่งองค์ประกอบบ้านวิกตอเรียนให้เกินจริง ซีซันที่สี่ของแฟรนไชส์นี้ได้รับเสียงวิจารณ์แบบผสม บางช่วงมีอารมณ์เข้มข้นและการแสดงดี แต่ก็ถูกมองว่าโครงเรื่องกระจัดกระจายและโทนไม่คงเส้นคงวา ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่าซีรีส์อาชญากรรมจริงควรเดินไปทางไหนระหว่างสารคดี กับละครที่ใช้คดีจริงเป็นฉากหลังเท่านั้น

ข้อสรุปสำคัญคือ การดู Monster เวอร์ชันลิซซี่ บอร์เดนควรเริ่มจากการตระหนักว่าเราไม่ได้ดูงานเล่าประวัติศาสตร์ แต่มองดูนักเขียนสคริปต์ “เขียนใหม่” คดีดังให้ตอบโจทย์แนวคิดเรื่องความเดือดดาลของผู้หญิงและความบิดเบี้ยวของบ้านวิกตอเรียน สำหรับคนดูที่สนใจลิซซี่ บอร์เดน ประวัติศาสตร์ จึงจำเป็นต้องกลับไปอ่านเอกสารและงานศึกษาจริงแยกต่างหาก ไม่ปล่อยให้ภาพคู่รักฆาตกรในซีรีส์กลายเป็น “ความจริงใหม่” ที่กลบคดีซับซ้อนที่แท้