ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

สุขภาพดีเริ่มก่อนป่วย: เปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อลดโรคเรื้อรัง

สุขภาพดีเริ่มก่อนป่วย: เปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อลดโรคเรื้อรัง
ความสนใจ|การใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี

เปลี่ยนจากรอรักษาเป็นสร้างสุขภาพก่อนป่วย

เวชศาสตร์วิถีชีวิตคือแนวทางดูแลสุขภาพที่ใช้การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อป้องกันหรือชะลอโรคและส่งเสริมสุขภาวะอย่างต่อเนื่อง โดยอาศัยหลักฐานทางการแพทย์และการสนับสนุนที่ช่วยให้คนลงมือทำได้จริง แนวคิดนี้ควรเป็นจุดตั้งต้นของระบบสุขภาพ ไม่ใช่ทางเลือกที่นึกถึงเมื่อผลตรวจเริ่มผิดปกติ

กรมอนามัยกำลังผลักดันการเปลี่ยนจากการรอป่วยแล้วรักษา ไปสู่การสร้างสุขภาพก่อนเกิดโรค โดยเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 รองอธิบดีกรมอนามัยเป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และยกระดับการส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพด้วยเวชศาสตร์วิถีชีวิต ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–17 พฤศจิกายนในกรุงเทพฯ ความเคลื่อนไหวนี้ตอบโจทย์เร่งด่วน เพราะข้อมูลปี 2564 ระบุว่าโรค NCDs เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตราวร้อยละ 68 หรือประมาณ 429,600 คนต่อปี

ตัวเลขดังกล่าวทำให้การป้องกันโรค NCDs ไม่ควรถูกจำกัดอยู่ในห้องตรวจหรือเป็นหน้าที่ของคนที่มีอาการแล้ว การลงทุนกับอาหาร การเคลื่อนไหว การนอน และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ คือการลดความเสี่ยงก่อนที่โรคจะกลายเป็นภาระต่อชีวิต ครอบครัว และสังคม

สุขภาพดีเริ่มก่อนป่วย: เปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อลดโรคเรื้อรัง

ความรู้ต้องพาคนลงมือทำ

ความรอบรู้สุขภาพมีความหมายมากกว่าการจำได้ว่าอะไรดีหรือไม่ดีต่อร่างกาย แต่คือความสามารถในการค้นหา ทำความเข้าใจ และใช้ข้อมูลเพื่อตัดสินใจดูแลตนเอง ส่วนเวชศาสตร์วิถีชีวิตช่วยแปลงความรู้นั้นให้เป็นการกระทำที่เหมาะกับแต่ละคนและทำต่อเนื่องได้ การให้ข้อมูลเพียงครั้งเดียวจึงไม่พอ หากประชาชนยังขาดคำแนะนำที่นำไปใช้ได้และสภาพแวดล้อมที่สนับสนุน

หลักฐานที่ยกมาในการประชุมชี้ว่า การปรับวิถีชีวิตอย่างเข้มข้นในกลุ่มเสี่ยงสูง โดยตั้งเป้าลดน้ำหนักประมาณร้อยละ 7 และทำกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ลดอุบัติการณ์เบาหวานชนิดที่ 2 ได้ร้อยละ 58 เมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก ในช่วงติดตามเฉลี่ย 2.8 ปี ผลนี้ไม่ได้รับประกันผลลัพธ์แบบเดียวกันสำหรับทุกคน แต่แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมมีศักยภาพในการป้องกันหรือชะลอโรค

หัวใจจึงอยู่ที่การช่วยให้แต่ละคนตั้งเป้าหมายที่เหมาะกับสุขภาพและชีวิตจริง พร้อมติดตามความก้าวหน้าแทนการคาดหวังให้ปรับทุกอย่างได้ทันที ระบบบริการและชุมชนควรทำให้คำแนะนำเข้าถึงง่าย ต่อเนื่อง และเชื่อมโยงกัน เพื่อให้ความรู้ไม่หยุดอยู่บนกระดาษ

สุขภาพดีเริ่มก่อนป่วย: เปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อลดโรคเรื้อรัง

หกด้านที่เริ่มปรับได้ในชีวิตประจำวัน

แนวทางของกรมอนามัยครอบคลุมพฤติกรรมสุขภาพ 6 ด้าน ได้แก่ การรับประทานอาหารที่เหมาะสม การมีกิจกรรมทางกาย การนอนหลับอย่างมีคุณภาพ การจัดการความเครียด การหลีกเลี่ยงบุหรี่ สุราและสารเสพติด ตลอดจนการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวและสังคม จุดแข็งของกรอบนี้คือมองสุขภาพทั้งตัว ไม่ฝากความหวังไว้กับอาหารหรือการออกกำลังกายอย่างใดอย่างหนึ่ง

  1. เลือกอาหารให้เหมาะกับความต้องการของร่างกาย และค่อย ๆ ปรับพฤติกรรมที่ทำได้ต่อเนื่อง
  2. หาโอกาสขยับร่างกายสม่ำเสมอ แล้วเพิ่มกิจกรรมให้สอดคล้องกับสภาพร่างกายและคำแนะนำจากบุคลากรสุขภาพ
  3. จัดเวลาให้การนอนมีคุณภาพ และหาวิธีผ่อนคลายความเครียดที่เหมาะกับตนเอง
  4. หลีกเลี่ยงบุหรี่ สุราและสารเสพติด พร้อมรักษาความสัมพันธ์และขอแรงสนับสนุนจากคนใกล้ตัว

การเริ่มทีละด้านไม่ใช่การลดความสำคัญของสุขภาพ แต่เป็นวิธีทำให้การเปลี่ยนแปลงอยู่ได้นานขึ้น หากมีโรคประจำตัวหรือข้อจำกัดด้านร่างกาย ควรปรึกษาบุคลากรสุขภาพเพื่อปรับเป้าหมายให้ปลอดภัย การสร้างสุขภาพก่อนป่วยจึงไม่ใช่สูตรสำเร็จเดียวสำหรับทุกคน แต่เป็นกระบวนการที่ต้องปรับให้เข้ากับชีวิตจริง

บริการต้องเชื่อมถึงชุมชนและครอบครัว

การป้องกันจะเกิดผลในวงกว้างไม่ได้ หากความรับผิดชอบตกอยู่กับประชาชนเพียงลำพัง กรมอนามัยระบุแนวทางขับเคลื่อนทั้งการพัฒนาระบบบริการและกำลังคน การสร้างความรอบรู้พร้อมสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ รวมถึงการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรม เป้าหมายคือให้คำแนะนำและบริการส่งเสริมสุขภาพเชื่อมจากสถานบริการไปถึงชุมชนและครอบครัว พร้อมพัฒนามาตรฐาน ระบบข้อมูล และการติดตามประเมินผล

แผนงานตั้งเป้าขยายคลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิตเป็น 250 แห่งภายในปี 2572 และพัฒนา LM Coach ให้ได้ 5,000 คนภายในปี 2575 เป้าหมายเหล่านี้มีความหมายก็ต่อเมื่อประชาชนเข้าถึงบริการได้จริง และได้รับการช่วยเหลือที่ต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงเพิ่มจำนวนหน่วยบริการหรือผู้ผ่านการอบรม

ทิศทางจากการรักษาความเจ็บป่วยไปสู่การสร้างสุขภาวะเป็นสิ่งจำเป็น แต่ความสำเร็จไม่ได้วัดจากถ้อยแถลงหรือจำนวนคลินิกเท่านั้น ต้องวัดจากการที่คนเข้าใจข้อมูล ตัดสินใจได้ และปรับพฤติกรรมได้ในชีวิตประจำวัน เมื่อระบบช่วยให้การดูแลเชิงป้องกันเป็นเรื่องเข้าถึงได้ การสร้างสุขภาพก่อนป่วยก็จะกลายเป็นทางเลือกที่ทำได้จริง ไม่ใช่คำแนะนำที่มาถึงหลังเกิดโรค

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!