จากแผนความร่วมมือสู่โอกาสของผู้ป่วย
ความร่วมมือด้านการแพทย์ระหว่างสถาบันคือการแลกเปลี่ยนความรู้ บุคลากร และเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มทางเลือกในการวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วย โดยไม่จำเป็นต้องให้ทุกโรงพยาบาลมีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางครบทุกด้าน ความร่วมมือที่กำลังหารือระหว่างมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กับโรงพยาบาลหัวซีจึงน่าจับตา เพราะวางเป้าหมายไว้ทั้งการรักษามะเร็ง การผ่าตัดซับซ้อน และแพทย์ทางไกล ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องกับการเข้าถึงบริการในภาคใต้
เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 นิพนธ์ บุญญามณี อุปนายกสมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย-จีน พร้อมอดุลย์ ชูทอง รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาและคณะ เดินทางไปหารือกับผู้บริหารโรงพยาบาลหัวซี มหาวิทยาลัยเสฉวน ที่นครเฉิงตู ฝ่ายจีนเสนอขยายความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ผ่านการจัดทำบันทึกความเข้าใจ เพื่อส่งเสริมการวิจัยร่วม การแลกเปลี่ยนบุคลากร และการถ่ายทอดความรู้ด้านการรักษา
ข้อเสนอนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจากความร่วมมือทางการแพทย์ที่ฝ่ายจีนเคยทำกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และมหาวิทยาลัยรังสิต และการประสานให้เกิดความร่วมมือกับสถาบันในสงขลา จุดสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการลงนาม แต่คือการทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันกลายเป็นแนวทางที่นำไปใช้กับผู้ป่วยและทีมแพทย์ในพื้นที่ได้จริง

ศักยภาพของหัวซีและสิ่งที่ควรถ่ายทอด
โรงพยาบาลหัวซีเป็นศูนย์การแพทย์ขนาดใหญ่ของจีน มีประวัติกว่า 130 ปี และเตียงรองรับผู้ป่วยประมาณ 4,900 เตียง ในปี 2568 ให้บริการผู้ป่วยนอกและฉุกเฉินรวมกว่า 7.64 ล้านครั้ง และดำเนินการผ่าตัดมากกว่า 220,000 ครั้ง ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนประสบการณ์ในการรับมือผู้ป่วยจำนวนมากและโรคซับซ้อน แต่สิ่งที่ภาคใต้ควรมองหาไม่ใช่การลอกแบบทั้งระบบ หากเป็นความรู้และวิธีทำงานที่เหมาะกับบริบทของโรงพยาบาลไทย
ความร่วมมือที่เสนอครอบคลุมเทคนิคผ่าตัดขั้นสูง การรักษามะเร็ง และการวิจัยร่วม การแลกเปลี่ยนแพทย์และบุคลากรอาจช่วยให้ทีมในพื้นที่ได้เรียนรู้แนวทางดูแลผู้ป่วยและการวางแผนรักษาจากผู้เชี่ยวชาญโดยตรง อย่างไรก็ดี การถ่ายทอดความรู้จะมีประโยชน์ต่อเนื่องก็ต่อเมื่อมีการฝึกอบรม การติดตามผล และการปรับแนวปฏิบัติให้เข้ากับทรัพยากรและมาตรฐานบริการในภาคใต้ ไม่ใช่สิ้นสุดเพียงการศึกษาดูงาน
นี่คือเหตุผลที่บันทึกความเข้าใจควรกำหนดงานร่วมให้ชัด ทั้งหัวข้อวิจัย กลุ่มบุคลากรที่จะแลกเปลี่ยน วิธีวัดผล และแนวทางนำความรู้กลับมาใช้ หากออกแบบได้เช่นนี้ ความร่วมมือจะมีโอกาสเสริมความสามารถของโรงพยาบาลในจังหวัดสงขลาและเครือข่ายภาคใต้ มากกว่ากลายเป็นเพียงความสัมพันธ์ระดับผู้บริหาร

แพทย์ทางไกลอาจลดระยะห่างจากผู้เชี่ยวชาญ
จุดเด่นอีกด้านของโรงพยาบาลหัวซีคือระบบแพทย์ทางไกล ซึ่งพัฒนามาตั้งแต่ปี 2544 และเชื่อมโยงสถานพยาบาลกว่า 729 แห่ง ครอบคลุม 26 มณฑลและเขตการปกครองของจีน ประสบการณ์ขนาดนี้เป็นกรณีศึกษาให้ภาคใต้ได้พิจารณาว่าจะเชื่อมโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ โรงพยาบาลสงขลา และสถานพยาบาลอื่นอย่างไร
หากนำมาปรับใช้อย่างเหมาะสม แพทย์ในพื้นที่อาจปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยวินิจฉัยโรคซับซ้อน วิเคราะห์ผลตรวจ วางแผนรักษามะเร็ง และแลกเปลี่ยนความรู้ด้านการผ่าตัดได้รวดเร็วขึ้น ผู้ป่วยและครอบครัวก็อาจลดภาระการเดินทางไปพบแพทย์เฉพาะทาง และประชาชนในพื้นที่ห่างไกลมีโอกาสเข้าถึงคำปรึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แพทย์ทางไกลควรเป็นส่วนเสริมของการดูแล ไม่ใช่สิ่งทดแทนการตรวจรักษาที่จำเป็น
ก่อนเริ่มให้บริการจริง ทั้งสองฝ่ายยังต้องหารือเรื่องเทคโนโลยี มาตรฐานการรักษา และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการคุ้มครองข้อมูลผู้ป่วยและความรับผิดชอบในการให้คำปรึกษา การวางระบบเหล่านี้ให้รอบคอบจะเป็นตัวกำหนดว่าการเชื่อมต่อออนไลน์ช่วยยกระดับบริการได้จริง หรือเพิ่มขั้นตอนโดยไม่ช่วยให้การรักษาดีขึ้น

กำหนดการถัดไปคือบททดสอบความจริงจัง
เบื้องต้นมีแนวทางให้ผู้บริหารและบุคลากรทางการแพทย์จากโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ และโรงพยาบาลสงขลา เดินทางไปศึกษาดูงานที่โรงพยาบาลหัวซีในเดือนมีนาคม 2570 เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และหารือรายละเอียดการจัดทำบันทึกความเข้าใจ กำหนดการนี้เป็นโอกาสสำคัญในการเปลี่ยนข้อเสนอให้เป็นแผนงานที่มีผู้รับผิดชอบและเป้าหมายชัดเจน
ผลสำเร็จไม่ควรวัดจากการลงนามเพียงอย่างเดียว แต่ควรเห็นได้จากการฝึกอบรมที่เกิดขึ้นจริง การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่เข้าถึงได้ และการประสานส่งต่อผู้ป่วยที่มีประสิทธิภาพ ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กับโรงพยาบาลหัวซีมีศักยภาพต่อยอดการรักษามะเร็งและแพทย์ทางไกลในภาคใต้ แต่คุณค่าที่แท้จริงจะเกิดเมื่อความรู้และระบบใหม่เดินทางไปถึงโรงพยาบาลและประชาชน ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในเอกสารความร่วมมือ






