TH-AI Passport คืออะไร และทำไมการเปิดตัวครั้งนี้ถึงสำคัญ
TH-AI Passport คือโครงการแพลตฟอร์ม AI ไทยที่เปิดทางให้ประชาชนลงทะเบียนเพื่อเข้าถึงและฝึกอบรม AI ฟรีภายใต้ระบบเดียว โดยเชื่อมการใช้โมเดล AI กว่า 30 โมเดลจากผู้พัฒนาชั้นนำเข้ากับการเรียนรู้แบบมีโครงสร้าง เพื่อพัฒนาทักษะ AI คนไทยทั้งด้านความเข้าใจพื้นฐานและการนำไปใช้จริงในงานเรียน งานทำงาน และธุรกิจอย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และรับผิดชอบ โครงการนี้ถูกออกแบบให้เป็นสะพานเชื่อมประชาชนกลุ่มกว้างเข้าสู่โลกปัญญาประดิษฐ์ที่กำลังเปลี่ยนโฉมเศรษฐกิจและตลาดแรงงาน การเปิดตัวอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นโดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมและสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ซึ่งเริ่มเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนรับสิทธิ์ล่วงหน้าตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม และมียอดลงทะเบียนทะลุ 1.3 ล้านคนภายในเวลาไม่ถึงสองสัปดาห์ ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่สถิติสวยหรู แต่สะท้อนว่าคนจำนวนมากเห็นโอกาสใหม่จาก TH-AI Passport ฟรี และพร้อมก้าวเข้าสู่ยุค AI โดยไม่รอให้ทักษะตามไม่ทันเทคโนโลยี
จาก 1.3 ล้านสู่เป้า 5 ล้านบัญชี ทำไมการเข้าถึงแพลตฟอร์ม AI ไทยต้องกว้างที่สุดเท่าที่ทำได้
หัวใจของโครงการนี้ไม่ใช่แค่การมีแพลตฟอร์ม AI ไทยสวยงาม แต่อยู่ที่การผลักให้คนจำนวนมากเข้าไปอยู่ในระบบให้ได้เร็วที่สุด รัฐตั้งเป้าเปิดโอกาสให้ประชาชนสูงสุด 5 ล้านคนเข้าถึงเครื่องมือ AI ระดับโลกจากผู้พัฒนากว่า 14 ราย รวมมากกว่า 30 โมเดลผ่านแพลตฟอร์ม AiPASS นี่คือสเกลที่ตั้งใจจะเปลี่ยนจากการใช้ AI แบบกระจุกตัวของคนบางกลุ่ม ไปสู่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านทักษะของทั้งสังคม เมื่อดูตัวเลขการใช้ Generative AI ในประชากรวัยทำงาน สะท้อนภาพชัดเจนว่าเหตุใดต้องเร่งให้คนเข้าแพลตฟอร์มให้มากที่สุด ในไตรมาสแรกของปี 2569 การใช้งานเพิ่มจาก 9.1 เปอร์เซ็นต์เป็น 12.4 เปอร์เซ็นต์ หรือเติบโต 36.4 เปอร์เซ็นต์ แต่ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ 17.8 เปอร์เซ็นต์ และห่างจากสิงคโปร์ที่ 63.4 เปอร์เซ็นต์ ถ้าเราปล่อยให้ช่องว่างนี้กว้างขึ้น ทักษะ AI คนไทยจะกลายเป็นคอขวดสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขันในอนาคต
เปิดหน้าตา AiPASS: แพลตฟอร์มเดียวที่รวมโมเดล 30+ ตัวกับเส้นทางการเรียนรู้แบบมีใบรับรอง
จุดที่ทำให้ TH-AI Passport น่าสนใจกว่าการแจกบัญชีใช้ AI ฟรีทั่วไป คือการผูกการเข้าถึงเครื่องมือเข้ากับระบบเรียนรู้และรับรองทักษะอย่างจริงจัง เริ่มตั้งแต่วันที่ 31 สิงหาคม แพลตฟอร์ม AiPASS จะเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการ รวบรวมโมเดล AI จากผู้พัฒนากว่า 14 ราย มากกว่า 30 โมเดลไว้ในระบบเดียว เพื่อให้ผู้ใช้งานเลือกเครื่องมือให้เหมาะกับแต่ละงาน การให้ตัวเลือกหลากหลายเช่นนี้ทำให้คนไม่ถูกผูกกับโมเดลเดียว แต่เรียนรู้ที่จะเลือกเครื่องมือที่เข้ากับโจทย์ของตน ในเชิงการพัฒนาทักษะ แพลตฟอร์มนี้ต่อยอดผ่านแนวคิด Learn • Earn • Plern ผู้ใช้งานสามารถเรียนหลักสูตรด้าน AI จากพันธมิตรระดับโลก ทดลองใช้โมเดลจริง สะสมคะแนนเพื่อปลดล็อกสิทธิ์ใช้งานโมเดลระดับ Pro และพัฒนาไปสู่ระดับ Innovator พร้อมรับประกาศนียบัตรเมื่อผ่านเงื่อนไขที่กำหนด นี่คือการออกแบบให้ AI Literacy ไทยไม่หยุดอยู่แค่ความเข้าใจพื้นฐาน แต่เดินต่อไปสู่ระดับผู้สร้างสรรค์
AI Literacy และ AI Adoption: สองแกนยุทธศาสตร์ที่ต้องเดินพร้อมกัน
ถ้าโครงการนี้สนใจแค่ยอดลงทะเบียนหรือจำนวนโมเดล เราคงได้เพียงภาพการเข้าถึงแบบผิวเผิน แต่ดีอีระบุชัดว่า TH-AI Passport ถูกออกแบบให้ขับเคลื่อนสองด้านพร้อมกันคือ การยกระดับความรู้ความเข้าใจด้าน AI หรือ AI Literacy และการส่งเสริมให้เกิดการนำ AI ไปใช้งานจริง หรือ AI Adoption หมายความว่าผู้ใช้ไม่ได้ถูกมองเป็นแค่ผู้ทดลองกดปุ่ม แต่เป็นคนที่ต้องมีทั้งความรู้และความสามารถในการใช้ AI สร้างมูลค่า ในมุมยุทธศาสตร์ นี่สอดคล้องกับแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ พ.ศ. 2565–2570 ที่ชี้ว่า AI กำลังเข้ามามีบทบาทต่อระบบเศรษฐกิจ ตลาดแรงงาน การศึกษา และบริการสาธารณะอย่างรวดเร็ว การเตรียมความพร้อมของประชาชนจึงเป็นภารกิจสำคัญ คำกล่าวของรัฐมนตรีที่ว่า “การลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดจึงไม่ใช่การลงทุนในเครื่องมือ แต่คือการลงทุนในศักยภาพของคน” ไม่ใช่ประโยคสวยงาม แต่เป็นเงื่อนไขว่าประเทศจะไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังในยุค AI
ข้อสรุปสำหรับผู้ใช้ยุคแรก: โอกาสทองของทักษะ AI คนไทยที่ไม่ควรปล่อยผ่าน
เมื่อมองภาพรวม TH-AI Passport ฟรีไม่ได้เป็นแค่โครงการทดลอง แต่เป็นความพยายามตั้งต้นโครงสร้างใหม่ของทักษะในระดับชาติผ่านแพลตฟอร์ม AI ไทยที่รวมทั้งเครื่องมือและการฝึกอบรม AI ฟรีไว้ในระบบเดียว เป้าหมาย 5 ล้านบัญชีคือการประกาศว่าการใช้ AI จะไม่เป็นเรื่องของคนส่วนน้อยอีกต่อไป แต่เป็นทักษะฐานเหมือนการใช้สมาร์ตโฟนหรืออินเทอร์เน็ต สำหรับผู้ใช้ยุคแรก โอกาสชัดเจนในสามมิติ หนึ่ง เข้าถึงโมเดล AI ระดับโลกจำนวนมากโดยไม่ต้องลงทุนซื้อเครื่องมือเอง สอง ได้เส้นทางการเรียนรู้และใบรับรองที่เชื่อมตรงกับการใช้โมเดลจริง สาม กลายเป็นกลุ่มที่อยู่แถวหน้าเมื่อองค์กรและธุรกิจเริ่มต้องการคนที่มี AI Literacy ไทยในระดับสูง สิ่งที่ต้องจับตาต่อไปคือการออกแบบหลักสูตรให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและการสนับสนุนให้ทุกกลุ่มประชาชนใช้งานได้อย่างเท่าเทียม แต่ในจุดเริ่มต้นนี้ การตัดสินใจสมัครและลงมือใช้แพลตฟอร์มอาจเป็นหนึ่งในการลงทุนด้านทักษะที่คุ้มค่าที่สุดในช่วงเวลาเดียวกัน
