ในมหาวิทยาลัยเช้าตรู่ เด็กๆ สวมแว่นตาเดินเข้าห้องเรียนกันเป็นแถว ภาพนี้ไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจอีกต่อไป แต่น่ากังวล ข้อมูลจากกระทรวงศึกษาธิการแสดงให้เห็นว่าอัตราการเกิดภาวะสายตาสั้นโดยรวมในเด็กและวัยรุ่นในประเทศของฉันสูงกว่า 50% และอัตราดังกล่าวในกลุ่มนักเรียนมัธยมปลายสูงถึงกว่า 80% เบื้องหลังตัวเลขเหล่านี้คือภาพเบลอๆ ของเด็กนับไม่ถ้วน และสายตาที่กังวลของผู้ปกครอง
ภาวะสายตาสั้นไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน แต่เป็นผลมาจากหลายปัจจัยที่ค่อยๆ พัฒนาไป การทำความเข้าใจปัจจัยเหล่านี้อาจช่วยให้เรามองเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้นสำหรับลูกๆ ของเรา
1. ยุคเสพติดหน้าจอ: อันตรายที่ซ่อนเร้นของอุปกรณ์ดิจิทัล
เด็ก ๆ ในศตวรรษที่ 21 ล้วนถูกรายล้อมไปด้วยหน้าจอมาตั้งแต่เกิด แท็บเล็ต สมาร์ทโฟน โทรทัศน์ และคอมพิวเตอร์ มอบความบันเทิงและแหล่งข้อมูลทางการศึกษา แต่ในขณะเดียวกันก็ขโมยสายตาของลูก ๆ ของเราไปด้วย
ทุกวันที่แม่ของเสี่ยวหมิงกลับบ้านหลังเลิกงาน เธอจะเห็นลูกชายวัยหกขวบนั่งก้มหน้าดูการ์ตูนบนแท็บเล็ต ร่างเล็ก ๆ ของเขาขดตัวอยู่บนโซฟา สายตาของเขาห่างจากหน้าจอไม่ถึง 20 เซนติเมตร “แม่ การ์ตูนเรื่องนี้ดีมาก!” เด็กน้อยอุทานอย่างตื่นเต้น โดยไม่รู้ตัวว่าสายตากำลังเสื่อมลงเรื่อยๆ
แสงสีฟ้าที่ปล่อยออกมาจากหน้าจออิเล็กทรอนิกส์สามารถทะลุผ่านเลนส์และไปถึงจอประสาทตาได้โดยตรง การได้รับแสงเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการตาล้าและจอประสาทตาเสียหายได้ ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อเด็กจ้องมองหน้าจอ ความถี่ในการกระพริบตาจะลดลงจาก 15-20 ครั้งต่อนาที เหลือเพียง 5-7 ครั้งต่อนาที ซึ่งจะทำให้ตาแห้ง ปวดตา และสูญเสียการมองเห็นอย่างรวดเร็ว
องค์การอนามัยโลกแนะนำว่าเด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบไม่ควรใช้หน้าจออิเล็กทรอนิกส์ใดๆ และเด็กอายุ 2-4 ขวบไม่ควรใช้เวลากับหน้าจอเกิน 1 ชั่วโมงต่อวัน อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริง มีพ่อแม่กี่คนที่ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็น "พี่เลี้ยงเด็กอิเล็กทรอนิกส์"
2. ข้อเสียของแสงหน้าจอ: ดวงตาที่รับแสงมากเกินไป
เด็ก ๆ ในปัจจุบันกลายเป็น "คนรุ่นในร่ม" ไปแล้ว ชีวิตของพวกเขาเต็มไปด้วยชั้นเรียนฝึกอบรม การบ้าน และความบันเทิงในร่มมากมาย อีกทั้งการได้รับแสงธรรมชาติก็ลดลงอย่างมาก
การศึกษาแสดงให้เห็นว่าโดพามีนในแสงธรรมชาติสามารถยับยั้งการยืดตัวของแกนตา ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะสายตาสั้น การใช้เวลาอยู่กลางแจ้งมากกว่าสองชั่วโมงทุกวันสามารถลดความเสี่ยงของภาวะสายตาสั้นได้อย่างมาก
น่าเสียดายที่เด็ก ๆ ในปัจจุบันขาดเวลากลางแจ้งอย่างมาก วิชาพลศึกษามักถูกเลือกเรียนวิชาหลัก และหลังเลิกเรียนก็มีการบ้านและติวเตอร์มากมาย ส่วนวันหยุดสุดสัปดาห์ซึ่งควรจะเป็นช่วงเวลาแห่งการผ่อนคลาย กลับเต็มไปด้วยชั้นเรียนทักษะความสามารถที่หลากหลาย ดวงตาของเราต้องการแสงธรรมชาติเพื่อบำรุงเลี้ยง แต่กลับถูกบังคับให้ต้องทำงานหนักท่ามกลางแสงประดิษฐ์
3. กับดักที่มองไม่เห็นของการใช้สายตาในระยะใกล้
“เป็นเรื่องดีที่เด็กๆ ชอบอ่านหนังสือ” พ่อแม่หลายคนรู้สึกพอใจกับเรื่องนี้ แต่พวกเขากลับมองข้ามผลกระทบของวิธีการอ่านต่อสายตา
ปัจจุบันหนังสือกระดาษแบบดั้งเดิมมาพร้อมกับเครื่องอ่านอิเล็กทรอนิกส์ เด็กๆ มักไม่ใส่ใจกับการรักษาระยะห่างที่เหมาะสมขณะอ่าน พวกเขาอ่านขณะนอนราบ นอนคว่ำ หรือในรถที่ขรุขระ พฤติกรรมการอ่านที่ไม่ดีเหล่านี้กำลังทำลายสายตาของพวกเขาอย่างเงียบๆ
จักษุแพทย์แนะนำให้รักษาระยะห่างระหว่างการอ่านหนังสือไว้ที่ 33-40 เซนติเมตร และมองออกไปไกลๆ เป็นเวลา 5-10 นาทีทุก 45 นาที อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริง เมื่อเด็กๆ อ่านหนังสือจนหมดเล่ม พวกเขามักจะนอนไม่หลับเป็นเวลาหลายชั่วโมง จนกระทั่งดวงตาเริ่มปวดและน้ำตาไหล
4. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมก็มีส่วนเกี่ยวข้อง
พ่อแม่หลายคนมีมุมมองที่มองโลกในแง่ร้ายว่า "เนื่องจากฉันและสามีมีภาวะสายตาสั้น จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ลูกของเราจะมีภาวะสายตาสั้นด้วย" อันที่จริง ปัจจัยทางพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญต่อการเกิดภาวะสายตาสั้น เด็กที่พ่อแม่มีภาวะสายตาสั้นทั้งคู่มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคนี้เพิ่มขึ้นถึงสี่เท่า
แต่พันธุกรรมไม่ใช่ทุกสิ่งทุกอย่าง การศึกษาแสดงให้เห็นว่าแม้จะมีความเสี่ยงทางพันธุกรรม อุบัติการณ์และความก้าวหน้าของภาวะสายตาสั้นสามารถลดลงได้อย่างมากผ่านพฤติกรรมการดูแลสายตาที่ดีและกิจกรรมกลางแจ้งที่เพียงพอ
ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมมีปฏิสัมพันธ์กับปัจจัยทางพันธุกรรม เพื่อกำหนดว่าเด็กจะมีภาวะสายตาสั้นหรือไม่ และระดับความรุนแรงของภาวะดังกล่าวเป็นอย่างไร ซึ่งหมายความว่าแม้ว่าจะมีประวัติครอบครัว ก็ยังมีวิธีป้องกันได้หลายอย่าง
5. ความไม่สมดุลทางโภชนาการ
การมองเห็นที่ดีต้องอาศัยโภชนาการที่เหมาะสม อาหารของเด็กยุคใหม่มักมีข้อบกพร่อง เช่น อาหารที่มีน้ำตาลสูงมากเกินไป คาร์โบไฮเดรตขัดสี และขาดวิตามิน แร่ธาตุ และสารต้านอนุมูลอิสระ
สารอาหาร เช่น วิตามินเอ ซี และอี สังกะสี และกรดไขมันโอเมก้า 3 เป็นสิ่งจำเป็นต่อสุขภาพดวงตา แต่เด็กๆ มักหลีกเลี่ยงอาหารที่มีสารอาหารสูงเหล่านี้ เช่น ผักใบเขียวเข้ม ผลไม้หลากสี ถั่ว และปลา
แต่พวกเขากลับชอบอาหารและของว่างที่มีน้ำตาลสูงแทน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าอาหารที่มีน้ำตาลสูงอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดผันผวน ส่งผลต่อความยืดหยุ่นของผนังลูกตา และส่งเสริมให้เกิดภาวะสายตาสั้น
