สายน้ำผึ้งทำไมขม? เฉลยทุกสาเหตุพร้อมวิธีดูแลให้หวานหอม

สายน้ำผึ้ง: พุ่มเดียวที่สวยก็ได้ กินก็อร่อย

ไม้พุ่มสายน้ำผึ้งบนพื้นที่สวนไม่ใช่แค่ให้ความสวยงาม แต่ยังเป็นวัตถุดิบชั้นดีสำหรับ การแพทย์ การทำอาหาร และความงาม อีกด้วย

ผลเบอร์รี่เล็กๆ สีเข้มที่เติบโตเป็นคู่ นอกจากจะตกแต่งสวนแล้ว ยังแอบซ่อนคุณค่าทางโภชนาการและสรรพคุณทางยาเอาไว้เพียบ

รู้จักสายน้ำผึ้งให้ลึกขึ้นอีกนิด

สายน้ำผึ้งเป็นไม้พุ่มเลื้อย ที่ให้ผลเบอร์รี่กินได้ รสหวานอมเปรี้ยว มีลักษณะเด่นคือ ผลจะออกเป็นคู่เสมอ ดูน่ารักและแปลกตา

มีบันทึกเกี่ยวกับสายน้ำผึ้งในเอกสารประวัติศาสตร์ของประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 แสดงว่าพืชชนิดนี้อยู่กับมนุษย์มานานมากแล้ว

จุดเด่นคือ

• ไม่โอ้อวด ดูแลง่าย

• ทนหนาวจัดได้ถึง -40°C

• เหมาะสำหรับใช้แทนไม้พุ่มจัดสวน เพราะขึ้นง่ายและให้ความเขียวสวยตลอดฤดูกาล

ทำไมสายน้ำผึ้งถึงขม?

ผลเบอร์รี่สายน้ำผึ้งจัดอยู่ในกลุ่มที่สุกเร็ว รสชาติพื้นฐานคือหวานอมเปรี้ยว แต่หลายคนกลับเจอปัญหา “เบอร์รี่ขม” ทั้งที่ดูแลอย่างดีแล้ว

จริงๆ แล้วความขมเกิดได้จากหลายปัจจัย โดยเฉพาะสองสาเหตุหลักต่อไปนี้

1. เลือกพันธุ์ไม่ดีตั้งแต่ต้น

สาเหตุใหญ่สุดมักมาจากการใช้พันธุ์ที่มีคุณภาพต่ำ หรือได้มาจากเมล็ดของสายน้ำผึ้งป่าหรือพันธุ์เกม ซึ่งมักจะให้รสขมเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว

ปัจจุบันมีพันธุ์ที่ถูกปรับปรุงให้

• ไม่อ่อนไหวต่อสภาพอากาศและพื้นที่ปลูกมากนัก

• ให้ผลผลิตหอมหวานกว่าเดิม

พันธุ์ที่ขึ้นชื่อเรื่องรสดี เช่น

• “Bogdana”

• “Gerda”

• “Altair”

• “Bakcharskaya”

• “Lazurit”

• “Amazonka”

• “Early”

• “Chosen One”

• “Gzhelskaya” เป็นต้น

พันธุ์เหล่านี้มีแนวโน้มให้ผล หวานกลมกล่อมมากกว่า เมื่อเทียบกับต้นที่เพาะจากเมล็ดป่าทั่วไป

2. การดูแลเรื่องน้ำไม่สมดุล

อีกสาเหตุหนึ่งที่พบได้บ่อยคือ การดูแลไม่เหมาะสม โดยเฉพาะเรื่องความชื้น

• สายน้ำผึ้งชอบความชื้นในช่วงหน้าฝน เมื่อได้รับน้ำพอเหมาะ ผลมักจะออกมา หวานอมเปรี้ยว กินง่าย

• ถ้าความชื้นเพียงพอในช่วงที่ผลกำลังสุก รสขมจะมีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น และไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

• แต่ถ้าเจอช่วงแล้งหรืออากาศร้อนจัดนานๆ ผลเบอร์รี่มักจะขมจัดขึ้นอย่างชัดเจน เพราะ ความร้อนและความแห้งทำให้รสชาติเสีย

ดูแลสายน้ำผึ้งอย่างไรให้ผลไม่ขม

ก่อนจะพาสายน้ำผึ้งเข้าบ้าน สิ่งแรกที่ควรทำคือ ทำการบ้านเรื่องพันธุ์ให้ดี เลือกให้ตรงกับจุดประสงค์และสภาพพื้นที่ของเรา

เลือกต้นกล้าแบบไหนถึงจะรอดและรสชาติดี

เวลาซื้อต้นกล้า แนะนำให้เลือกแบบ

• เป็นไม้พุ่มล้มลุกที่มีกิ่ง 2–3 กิ่ง

• สูงประมาณ ไม่เกิน 40 ซม.

• กิ่งมีความยืดหยุ่น โค้งงอได้โดยไม่แตกหรือหัก

หนึ่งในลักษณะเฉพาะของสายน้ำผึ้งคือ เปลือกลอก ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่อาการป่วย

สิ่งที่ต้องโฟกัสเป็นพิเศษคือระบบราก ต้องแข็งแรงและพัฒนาเต็มที่ เพราะจะส่งผลโดยตรงกับทั้งผลผลิตและรสชาติ

เนื่องจากสายน้ำผึ้งเป็นพืชผสมเกสรข้าม การปลูกเพียงต้นเดียวมักให้ผลไม่ดีเท่าไหร่ จึงควร

• ปลูกไม้พุ่มหลายต้นใกล้ๆ กัน

• ใช้วิธีขยายพันธุ์ด้วยชั้นกิ่งเขียวหรือเพาะเมล็ดตามความเหมาะสม

เลือกทำเลปลูกให้ถูกตั้งแต่แรก

เวลาหาที่ลงปลูก ให้เลือกพื้นที่ที่มีคุณสมบัติแบบนี้

• มีร่มเงาบางส่วน ไม่ใช่แดดจัดทั้งวัน

• ดินค่อนข้างอุดมสมบูรณ์

• มีที่กำบังลมแรง เช่น รั้วหรือแนวพุ่มไม้

พื้นที่ที่สายน้ำผึ้งไม่ปลื้ม ได้แก่

• ดินร่วนปนทรายที่จนเกินไป

• ที่ลุ่มหรือชื้นแฉะเกินพอดี

โดยทั่วไปสายน้ำผึ้ง ไม่ค่อยเป็นโรค ทำให้การดูแลไม่ยุ่งยากมาก

หลังเก็บเกี่ยว สามารถฉีดพ่นด้วยสารป้องกันพืชที่เหมาะสมเพื่อป้องกันโรคได้ ไม้พุ่มที่ไม่โอ้อวดชนิดนี้ต้องการเพียงการใส่ปุ๋ยในช่วงฤดูใบไม้ผลิ และใส่ใจเป็นพิเศษตอนเริ่มติดผลเท่านั้น

ถ้าดูแลถูกวิธี ภายในประมาณสองฤดูกาล คุณจะเริ่มได้เก็บเกี่ยว ผลเบอร์รี่ที่อัดแน่นไปด้วยวิตามิน และเคล็ดลับข้างต้นทั้งหมดจะช่วยให้

• ลดความขมของผลได้

• เพิ่มความอร่อยและคุณค่าทางโภชนาการ

คุณค่าทางโภชนาการและสรรพคุณน่าใช้

ผลสายน้ำผึ้งมีสีฟ้าหรือสีน้ำเงินเข้ม เคลือบด้วยผิวด้านๆ แบบมีแว็กซ์บางๆ ภายในอัดแน่นไปด้วยสารสำคัญมากมาย เช่น

• ไมโครอิลิเมนต์

• มาโครอิลิเมนต์

• เพกติน

• สารออกฤทธิ์ที่ให้รสขมเล็กน้อย

คอมเพล็กซ์วิตามินจากสายน้ำผึ้งมีผลดีต่อร่างกายหลายด้าน ได้แก่

• ช่วยพยุงการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด

• เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน

• มีผลกระตุ้นร่างกายให้กระปรี้กระเปร่า

ไม่ใช่แค่ผลเท่านั้น ส่วนอื่นๆ ของพืชก็มีคุณค่าทางยาเช่นกัน

• เปลือก

• ใบ

• หน่ออ่อน

• ดอก

ทั้งหมดนี้สามารถนำมาใช้เป็น

• ยาแก้อักเสบ

• ยาแก้อาเจียน

• ยาขับปัสสาวะ

• ยาฆ่าเชื้ออ่อนๆ

ยาต้มจากกิ่งและใบสามารถใช้

• ล้างแผล

• ล้างตา

• ลดอาการบวม

ดอกไม้ช่วย

• ลดระยะเวลาของโรคหวัด

• บรรเทาอาการเจ็บคอ

น้ำผลไม้ของสายน้ำผึ้งช่วยให้

• จมูกโล่ง หายใจสะดวกขึ้น

ขณะที่น้ำมันหอมระเหยจากสายน้ำผึ้งก็ใช้เป็นส่วนประกอบสำหรับ การสูดดม และการบำบัดอื่นๆ ได้

ในแนวการรักษาแบบทางเลือก สายน้ำผึ้งถือว่าเป็นตัวช่วยที่ดีสำหรับ

• ความผิดปกติของการเผาผลาญ

• อาการปวดหัว

• ปัญหาการทำงานของตับ

• การย่อยอาหารที่ติดขัด

สายน้ำผึ้งในห้องครัวและโต๊ะอาหาร

ถ้ากินผลเบอร์รี่สายน้ำผึ้งทุกวันในรูปแบบต่างๆ จะเป็นการดูแลร่างกายเชิงป้องกันที่ดีมาก

ในแง่การทำอาหาร คุณสามารถใช้สายน้ำผึ้งทำเมนูได้หลากหลาย เช่น

• แยมและแยมกวน

• ซอสผลไม้

• ผลไม้แช่อิ่ม

• น้ำผลไม้

รสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของสายน้ำผึ้ง ทำให้สามารถทานได้ทั้งแบบ

• สด

• อบแห้ง

• แช่แข็ง

ทั้งหมดนี้ช่วยให้เราเก็บเกี่ยวประโยชน์จากผลเบอร์รี่ได้ตลอดปี

สายน้ำผึ้งกับความงามและสกินแคร์

ในวงการความงาม น้ำมันหอมระเหยจากสายน้ำผึ้งเป็นอีกหนึ่งตัวดังที่ถูกนำไปใช้ใน

• น้ำมันนวด

• ครีมบำรุงผิว

• โทนเนอร์

ผลิตภัณฑ์เหล่านี้เหมาะสำหรับ

• ลดการอักเสบของผิว

• บรรเทาอาการแดงระคายเคือง

• ช่วยให้ผิวดูแข็งแรงขึ้น

ใครบ้างที่ควรระวังการกินสายน้ำผึ้ง

โดยทั่วไปสายน้ำผึ้ง แทบไม่มีข้อห้ามรุนแรง แต่ก็ยังมีบางกลุ่มที่ควรใช้ด้วยความระมัดระวังหรือหลีกเลี่ยง ได้แก่

• เด็กที่มีภาวะ diathesis

• ผู้ป่วยเบาหวานบางราย (โดยเฉพาะถ้ามีภาวะท้องเสียร่วมด้วย)

• ผู้ที่มีกรดในกระเพาะสูง

• ผู้ที่แพ้สายน้ำผึ้งเป็นการเฉพาะบุคคล

หากรับประทานผลเบอร์รี่เกินขนาดหรือไม่เหมาะกับร่างกาย อาจมีผลข้างเคียง เช่น

• ผื่นคันตามผิวหนัง

• ระบบลำไส้แปรปรวน

แม้ว่าจะมีคุณสมบัติที่ดีมากมาย แต่ การกินอย่างพอดีและเหมาะกับสภาพร่างกายตัวเอง ยังคงเป็นเรื่องสำคัญที่สุด

สรุปง่ายๆ คือ ถ้าอยากให้สายน้ำผึ้งในสวนของคุณ

• ผลดก

• รสชาติไม่ขมจนเสียอารมณ์

• ใช้ประโยชน์ได้ทั้งในครัว ห้องยา และโต๊ะเครื่องแป้ง

ก็เริ่มจากการเลือกพันธุ์ให้ดี จัดการน้ำให้เหมาะ ดูแลรากและทำเลปลูกให้ถูก แล้วคุณจะพบว่า ความขมเล็กๆ ที่เหลืออยู่ กลายเป็นเสน่ห์ของผลไม้ลูกจิ๋วชนิดนี้ไปเลย