หนูทดลองบินขึ้นฟ้า: ห้องเลี้ยงสัตว์สุดล้ำบนสถานีอวกาศจีน
จีนกำลังเตรียมภารกิจสุดล้ำ ส่ง หนูทดลองจำนวน 4 ตัวขึ้นไปเลี้ยงบนสถานีอวกาศ เพื่อศึกษาพฤติกรรมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในสภาพแวดล้อมที่คนทั่วไปไม่มีวันได้สัมผัส ทั้งภาวะไร้แรงโน้มถ่วงและการใช้ชีวิตในพื้นที่ปิดแบบสุดขีด
หลังจากอยู่ครบตามระยะเวลาทดลอง หนูทั้งหมดจะถูกนำกลับมายังโลก เพื่อนักวิทยาศาสตร์จะได้วิเคราะห์เชิงลึกต่อ ว่าชีวิตตัวเล็ก ๆ เหล่านี้รับมือกับความเครียดและการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในอวกาศอย่างไร
ภารกิจ “เสินโจว-21” กับบทบาทของหนูตัวจิ๋ว
องค์การอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุมแห่งประเทศจีน (CMSA) เปิดเผยว่า ทีมนักบินอวกาศในภารกิจ “เสินโจว-21” (Shenzhou-21) จะเป็นผู้ดูแลและทดลองกับหนูเหล่านี้ บนสถานีอวกาศจีนที่กำลังโคจรอยู่เหนือโลก
การทดลองครั้งนี้ไม่ได้เป็นแค่การส่งสัตว์ขึ้นไปลอย ๆ ในอวกาศ แต่เป็นการออกแบบ “ระบบเลี้ยงหนูในภาวะไร้แรงโน้มถ่วง” เพื่อสังเกตพฤติกรรม การเคลื่อนไหว การกินอยู่ และการปรับตัวของหนูในสภาพที่ไม่มีแรงโน้มถ่วงมาช่วยยึดเหนี่ยวร่างกาย
จาง จิ้งโป โฆษกของ CMSA ระบุว่า หนูทดลองทั้งหมด 4 ตัว จะมีทั้งเพศผู้ 2 ตัว และเพศเมีย 2 ตัว ถูกส่งขึ้นไปพร้อมยานอวกาศเสินโจว-21 เพื่อทดลองเลี้ยงในวงโคจร ซึ่งภารกิจนี้ถือเป็น ครั้งแรกของจีน ที่ทดลองทางวิทยาศาสตร์กับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่มสัตว์ฟันแทะในอวกาศ
จุดโฟกัสของการทดลอง: หนูในโลกไร้แรงโน้มถ่วง
หัวใจของโครงการนี้ คือการทำความเข้าใจว่า สภาพแวดล้อมอวกาศส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อมองผ่านมุมของการเลี้ยงและดูแลสัตว์ในเชิงวิทยาศาสตร์
ประเด็นศึกษาหลัก ๆ ได้แก่
ผลกระทบของ ภาวะไร้แรงโน้มถ่วง ต่อพฤติกรรมและการเคลื่อนไหวของหนู
การใช้ชีวิตใน พื้นที่ปิดจำกัด เป็นเวลานาน ทั้งด้านร่างกายและสภาพจิตใจ
รูปแบบการกิน นอน เคลื่อนไหว เมื่อไม่มี “พื้น” ให้เดินแบบบนโลก
การทดลองนี้ช่วยให้เข้าใจมากขึ้นว่า หากมนุษย์คิดจะใช้ชีวิตยาว ๆ ในอวกาศในอนาคต ไม่ว่าจะเลี้ยงสัตว์ร่วมทาง หรือใช้สัตว์เป็นแบบจำลองทางชีวการแพทย์ เราต้องออกแบบสภาพแวดล้อมแบบไหนให้เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด
กลับสู่โลก: วิเคราะห์ความเครียดและการเปลี่ยนแปลงในร่างกาย
เมื่อยานอวกาศนำหนูกลับมาถึงโลก งานหนักของทีมนักวิทยาศาสตร์เพิ่งจะเริ่มต้นจริง ๆ เพราะจะมีการตรวจสอบเชิงลึกในหลายมิติ ทั้งทางกายภาพและชีวภาพ
การวิจัยต่อบนโลกจะเน้นไปที่
การตอบสนองต่อ ความเครียด จากการใช้ชีวิตในอวกาศ
การเปลี่ยนแปลงเชิง ปรับตัวของเนื้อเยื่อและอวัยวะต่าง ๆ
โครงสร้างกล้ามเนื้อ กระดูก และระบบประสาท หลังผ่านสภาพไร้แรงโน้มถ่วงมาแล้ว
ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญอย่างมากต่อการแพทย์อวกาศ และยังอาจโยงไปถึงการรักษาหรือป้องกันโรคบางชนิดที่เกี่ยวกับกระดูก กล้ามเนื้อ และระบบประสาทบนโลกได้ด้วย
ยานเสินโจว-21 และ 27 โปรเจกต์วิทยาศาสตร์บนวงโคจร
ยานอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุม “เสินโจว-21” ถูกกำหนดให้ปล่อยจากศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วเฉวียน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ในเวลา 23.44 น. ของวันศุกร์ ตามเวลาปักกิ่ง
ทีมนักบินอวกาศ 3 คนในภารกิจนี้ ได้แก่
จางลู่
อู่เฟย
จางหงจาง
ระหว่างประจำการอยู่ในวงโคจร ทีมนักบินจะดำเนินโครงการด้านวิทยาศาสตร์และการประยุกต์ใช้รวม 27 โครงการ ซึ่งรวมถึงการทดลองเลี้ยงหนูในอวกาศครั้งสำคัญนี้ด้วย
จากกรงหนูในห้องทดลอง สู่กรงหนูบนสถานีอวกาศ
ถ้ามองจากมุมของคนรักสัตว์และสายเลี้ยงสัตว์แบบวิทยาศาสตร์ ภารกิจนี้คือการยกระดับจาก “กรงหนูบนโลก” ไปสู่ “กรงหนูในอวกาศ” อย่างแท้จริง
การเลี้ยงสัตว์ในสภาพแวดล้อมสุดขั้วเช่นนี้ ช่วยให้เราเข้าใจธรรมชาติของสิ่งมีชีวิตดีขึ้น ว่าร่างกายและพฤติกรรมสามารถปรับตัวได้ไกลแค่ไหนเมื่อออกจากขอบเขตของโลกใบนี้
และในอนาคต ถ้ามนุษย์คิดจะสร้างสถานีอวกาศที่มีทั้งคนและสัตว์อยู่ร่วมกันแบบยาว ๆ การทดลองกับหนูในวันนี้ อาจคือก้าวเล็ก ๆ ที่ปูทางสู่ ฟาร์มอวกาศ ในวันข้างหน้าก็เป็นได้