ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ
ความสนใจ|การใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี

สุขภาพก่อนป่วยคือการลงทุน ไม่ใช่รอซ่อมเมื่อโรคมาเยือน

สุขภาพก่อนป่วยคือการดูแลร่างกายและปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก่อนเกิดโรค โดยลดปัจจัยเสี่ยงผ่านอาหาร การเคลื่อนไหว การนอน และการจัดการความเครียด เพื่อรักษาความสามารถในการใช้ชีวิตในระยะยาว แนวคิดนี้ควรเป็นแกนหลักของระบบสุขภาพ ไม่ใช่คำแนะนำที่หยิบมาใช้เมื่อผลตรวจเริ่มผิดปกติ

เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 กรมอนามัยจัดเวทีแลกเปลี่ยนการส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพด้วยเวชศาสตร์วิถีชีวิต โดยย้ำการเปลี่ยนจากรอรักษาไปสู่การสร้างสุขภาพและลดปัจจัยเสี่ยงในชีวิตประจำวัน แนวทางนี้มีเหตุผลรองรับชัดเจน เพราะโรค NCDs เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตประมาณร้อยละ 68 หรือราว 429,600 คนต่อปี ตามข้อมูลองค์การอนามัยโลกปี 2564

เวชศาสตร์วิถีชีวิตไม่ควรถูกเข้าใจว่าเป็นภาระใหม่ของแต่ละคน แต่เป็นแนวทางที่ต้องทำให้การเลือกสิ่งดีต่อสุขภาพเกิดขึ้นได้จริง ตั้งแต่อาหารเหมาะสม กิจกรรมทางกาย การนอนมีคุณภาพ การจัดการความเครียด การหลีกเลี่ยงบุหรี่ สุราและสารเสพติด ไปจนถึงความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวและสังคม ความรู้ช่วยให้ตัดสินใจได้ ส่วนระบบรอบตัวต้องเอื้อให้ลงมือทำต่อเนื่อง

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

ชวนเด็กขยับ เพื่อให้ร่างกายและสมองเติบโตไปพร้อมกัน

กิจกรรมทางกายเด็กไม่ใช่เวลาว่างที่แย่งชั่วโมงเรียน แต่เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ เด็กได้ฝึกการเคลื่อนไหว สมาธิ และการกำกับอารมณ์ ขณะที่กิจกรรมยังช่วยลดเวลานั่งนิ่งและติดหน้าจอ ข้อมูลเด็กปฐมวัยพบว่าไม่ถึงร้อยละ 7 มีกิจกรรมทางกายตามมาตรฐานที่เหมาะกับพัฒนาการ ตัวเลขนี้ชี้ว่าการหวังให้เด็กขยับเองโดยไม่มีพื้นที่และการออกแบบกิจกรรมรองรับย่อมไม่พอ

งานส่งเสริมในชั้นเรียนใช้กิจกรรมกลางแจ้ง Body Move Brain Groove และกิจกรรมดนตรีกับการเคลื่อนไหว Music Sandbox เพื่อฝึกทักษะการเคลื่อนไหวและทักษะสมอง EF ผลในกลุ่มที่เข้าร่วมพบว่าเวลาหน้าจอที่เนือยนิ่งลดลงเฉลี่ย 33 นาทีต่อวัน ส่วนกิจกรรมทางกายระดับปานกลางเพิ่มจาก 20 เป็น 35 นาทีต่อวัน หรือเกือบร้อยละ 75

การขยายผลจึงควรทำผ่านครูและครอบครัว ไม่ใช่จัดกิจกรรมเป็นครั้งคราวแล้วจบ แผนต่อเนื่องที่มีเครือข่ายครู สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย การอบรมและนิเทศติดตาม รวมถึงการเชื่อมกับโรงเรียนต้นแบบ 7 แห่ง จะช่วยให้การเคลื่อนไหวกลายเป็นกิจวัตรในวันเรียนและที่บ้าน

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

วัยทำงานคือช่วงสำคัญในการตัดวงจรโรคเรื้อรัง

การเริ่มดูแลสุขภาพตั้งแต่วัยเด็กต้องต่อเนื่องถึงวัยทำงาน เพราะปัจจัยเสี่ยงสะสมก่อนที่โรคจะแสดงอาการชัด โรคอ้วน การดื่มสุราและการสูบบุหรี่พบได้ตั้งแต่วัยรุ่นและพบมากในวัยทำงาน ขณะที่เบาหวานและความดันโลหิตสูงเริ่มเพิ่มขึ้นชัดเจนตั้งแต่อายุ 40 ปี การรอให้เข้าสู่วัยสูงอายุแล้วค่อยปรับพฤติกรรมจึงอาจช้าเกินไป

หลักฐานจากโครงการป้องกันเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงสูง 3,234 คนพบว่า การปรับวิถีชีวิตอย่างเข้มข้น ตั้งเป้าลดน้ำหนักประมาณร้อยละ 7 และทำกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ลดการเกิดเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ร้อยละ 58 เมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอกในช่วงติดตามเฉลี่ย 2.8 ปี

สำหรับคนวัยทำงาน ประเด็นไม่ใช่การเพิ่มตารางสุขภาพที่ทำไม่ได้จริง แต่คือการจัดวันให้มีการเคลื่อนไหวสม่ำเสมอ เลือกอาหารเหมาะสม นอนให้พอ และลดพฤติกรรมเสี่ยง การป้องกันโรคเรื้อรังจะเกิดผลได้เมื่อที่ทำงาน ชุมชน และบริการสุขภาพช่วยลดอุปสรรค ไม่ผลักความรับผิดชอบทั้งหมดให้ปัจเจกบุคคล

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

วางรากฐานก่อนสูงวัย เพื่อมีชีวิตที่ยังเลือกและทำสิ่งสำคัญได้

ในช่วง 30 ปี สัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มจากร้อยละ 8.1 ในปี 2538 เป็นร้อยละ 21.4 ในปี 2568 ขณะเดียวกันโรคเรื้อรังเป็นภาระหนักในวัยสูงอายุ การสร้างสุขภาพตั้งแต่เด็กและวัยทำงานจึงไม่ใช่เพียงการลดโอกาสป่วย แต่เป็นการรักษาความสามารถในการเคลื่อนไหว เรียนรู้ ตัดสินใจ สร้างความสัมพันธ์ และทำสิ่งที่มีความหมายในบั้นปลายชีวิต

การสูงวัยอย่างมีคุณภาพไม่ได้แปลว่าต้องปลอดโรคทุกชนิด หากยังมีความสามารถทำกิจวัตรและมีส่วนร่วมในสังคมได้ การป้องกัน NCDs และลดพฤติกรรมเสี่ยงก่อนสูงวัยยังช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในระยะยาว แต่เป้าหมายนี้ต้องอาศัยนโยบายสาธารณะ สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ ชุมชนที่เกื้อกูล และบริการสุขภาพใกล้บ้าน

ทิศทางการดำเนินงานเริ่มมีเป้าหมายระยะยาว โดยตั้งเป้าขยายคลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิตเป็น 250 แห่งภายในปี 2572 และพัฒนา LM Coach ให้ได้ 5,000 คนภายในปี 2575 แต่จำนวนคลินิกหรือผู้ให้คำแนะนำจะมีความหมายก็ต่อเมื่อประชาชนเข้าถึงได้ และสิ่งแวดล้อมรอบตัวเอื้อให้ทำตามคำแนะนำได้จริง

ข้อสรุปจึงชัดเจนว่า การดูแลสุขภาพไม่ควรเริ่มเมื่อป่วยหรือเมื่อถึงวัยสูงอายุ แต่ควรเริ่มจากเด็กที่ได้ขยับและเรียนรู้ ต่อเนื่องสู่คนวัยทำงานที่ลดปัจจัยเสี่ยง และได้รับแรงสนับสนุนจากระบบรอบตัว สุขภาพก่อนป่วยไม่ใช่ทางเลือกเสริม แต่คือรากฐานของชีวิตสูงวัยที่ยังพึ่งพาตนเองและมีคุณภาพ

ดูแลสุขภาพก่อนป่วย เริ่มตั้งแต่วัยเด็กเพื่อสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!