ทำไมต้องออปต์เอาท์จาก AI training บนโซเชียล
การออปต์เอาท์ AI บน social media คือการเข้าไปตั้งค่าเพื่อปิดการเก็บข้อมูลหรือคอนเทนต์ของเราไม่ให้แพลตฟอร์มนำไปฝึกโมเดลสร้างสรรค์เนื้อหา ซึ่งมักเกิดขึ้นโดยที่เราไม่รับรู้ชัดเจนว่าข้อมูลอะไรถูกใช้ไปบ้าง ส่งผลทั้งต่อความเป็นส่วนตัว ภาพลักษณ์ดิจิทัล และการควบคุมตัวตนออนไลน์ในระยะยาวของเราเอง.
ทุกวันนี้แพลตฟอร์ม social media ส่วนใหญ่ใช้ข้อมูลผู้ใช้งานเพื่อฝึก AI บางรูปแบบ โดยถือว่าการที่คุณล็อกอินคือการยินยอมให้ใช้ข้อมูลนั้นแล้ว. ปัญหาคือ ข้อมูลที่เก็บไม่ได้มีแค่โพสต์หรือรูปภาพ แต่รวมถึงการกดไลก์ คอมเมนต์ ประวัติการใช้งาน ไปจนถึงข้อมูลจากแหล่งอื่นบนอินเทอร์เน็ตด้วย. เมื่อข้อมูลเหล่านี้ถูกนำไปฝึกโมเดล AI ผลลัพธ์ที่สร้างออกมาอาจสะท้อนหรือเดาเรื่องส่วนตัวของคุณมากกว่าที่คิด และคุณแทบไม่มีทางรู้ว่าโมเดลเหล่านั้นเรียนรู้อะไรจากคุณไปแล้วบ้าง.
เข้าใจให้ชัดว่า AI เก็บอะไรจากแต่ละแพลตฟอร์ม
ก่อนจะเริ่มลงมือปิดการเก็บข้อมูล social media สิ่งสำคัญคือการรู้ว่าคอนเทนต์ประเภทไหนถูกนำไปฝึก AI training บ้าง เพราะถ้าเข้าใจแค่ครึ่งเดียว คุณอาจออปต์เอาท์ได้บางส่วน แต่ข้อมูลสำคัญยังไหลออกอยู่ดี. บางแพลตฟอร์มประกาศชัดเจนว่าฝึก AI กับโพสต์ ภาพ วิดีโอ และการโต้ตอบ ส่วนบางแห่งนับรวมข้อมูลจากที่อื่นบนอินเทอร์เน็ตเข้าไปด้วย ซึ่งขยายขอบเขตความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัวออกไปอีก.
ตัวอย่างหนึ่งคือแพลตฟอร์มที่มีนโยบายฝึก AI กว้างมาก ครอบคลุมโพสต์ รูปภาพ การมีปฏิสัมพันธ์ของคุณ และข้อมูลจากนายหน้าข้อมูล รวมถึง “ข้อมูลที่มีอยู่บนอินเทอร์เน็ต” ทั้งหมด. ส่วน LinkedIn ระบุว่าข้อมูลที่ใช้ฝึกโมเดล AI รวมถึงโพสต์ คอมเมนต์ ข้อมูลโปรไฟล์ เรซูเม่ และกิจกรรมในกลุ่ม. แพลตฟอร์มที่เน้นรูปภาพและวิดีโออย่าง Snapchat ก็ใช้ภาพ วิดีโอ และเสียงสาธารณะเพื่อฝึกโมเดล generative AI ของตนเอง. เมื่อรวมกัน ข้อมูลเหล่านี้สร้างภาพค่อนข้างครบของตัวตนดิจิทัลคุณ ซึ่งอาจถูกสะท้อนกลับมาในคำตอบของ AI ในแบบที่คุณควบคุมไม่ได้.
ขั้นตอนออปต์เอาท์ AI training บน Twitch, LinkedIn และ Snapchat
ในบรรดาแพลตฟอร์มใหญ่ ๆ มีเพียงบางแห่งเท่านั้นที่เปิดให้ผู้ใช้ปิดการใช้ข้อมูลเพื่อฝึกโมเดล generative AI ได้อย่างเป็นทางการ. ไล่ทำทีละแพลตฟอร์มจะช่วยลดการไหลของข้อมูลคุณออกไปในระดับที่จับต้องได้ ไม่ใช่การกันได้หมด แต่เป็นการตัดช่องที่แพลตฟอร์มประกาศชัดว่าใช้คุณเป็น data set อยู่แล้ว.
- Twitch: หากคุณมีช่องบน Twitch ให้เข้าไปที่การตั้งค่าความปลอดภัยของบัญชี จากนั้นเลื่อนลงไปที่หัวข้อ “Training for Generative AI” แล้วปิดสวิตช์ตรงนั้น.
- LinkedIn: บนเว็บไซต์ ให้ไปที่ Settings and Privacy > Data Privacy > How LinkedIn uses your data > Data for Generative AI Improvement จะเห็นท็อกเกิล “Use my data for training content creation AI models” ซึ่งถูกเปิดไว้โดยค่าเริ่มต้น ให้ปิดสวิตช์นี้.
- Snapchat: เปิดแอป ไปที่ Settings จากนั้นที่ส่วน Privacy Controls แตะ “Generative AI Settings” แล้วปิดท็อกเกิล “Allow Use of Public Content” เพื่อไม่ให้ใช้คอนเทนต์สาธารณะของคุณในการฝึกโมเดล.
จุดที่ต้องระวังคือท็อกเกิลเหล่านี้มักถูกเปิดไว้ตั้งแต่แรก ดังนั้นถ้าคุณเคยใช้แพลตฟอร์มมานาน โดยไม่เคยเข้าไปเปลี่ยนเลย แปลว่า AI training เกิดขึ้นกับข้อมูลของคุณแล้วระยะหนึ่ง. อีกอย่างคือ การปิดท็อกเกิลเหล่านี้ช่วยหยุดการใช้ข้อมูลใหม่ ๆ บนแพลตฟอร์ม แต่ไม่ได้หมายความว่าโมเดลจะถูก “ลืม” สิ่งที่เคยเรียนรู้จากคุณไปแล้ว.
ช่องโหว่และข้อจำกัดของการออปต์เอาท์ AI
แม้เราจะมี วิธีออปต์เอาท์ AI บนบางแพลตฟอร์ม แต่ระบบปัจจุบันยังมีช่องโหว่และข้อจำกัดหลายจุด. หลายเว็บไซต์ไม่มีเครื่องมือให้คุณปิดการใช้ข้อมูลฝึกโมเดลเลยแม้แต่น้อย. บางแห่งถึงขั้นไม่ยอมให้ผู้ใช้ปฏิเสธการใช้ข้อมูลฝึก AI ยกเว้นในกรณีเฉพาะ เช่นการใช้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในบางภูมิภาค.
ในบางแพลตฟอร์ม การออปต์เอาท์แทบทำไม่ได้เลย ตัวอย่างเช่นมีเว็บไซต์หนึ่งที่ผู้ใช้ไม่สามารถปิดการใช้ข้อมูลฝึก AI นอกจากในบางพื้นที่ตามข้อบังคับทางกฎหมาย. อีกกรณีคือ Reddit ซึ่งไม่มีเครื่องมือสำหรับปิดการใช้โพสต์ของคุณฝึกโมเดล AI เลย ทางเลือกที่เหลืออยู่จึงมีเพียงการลบบัญชีและหยุดโพสต์เท่านั้น. ยิ่งไปกว่านั้น โมเดล AI จำนวนมากฝึกจากข้อมูลโพสต์สาธารณะที่ถูกดึงจากเว็บอยู่แล้ว ทำให้ต่อให้คุณออปต์เอาท์ในแพลตฟอร์มหนึ่ง ข้อมูลเดิมที่เคยเผยแพร่ในที่สาธารณะก็อาจถูกเก็บไปใช้โดยบริษัทอื่นแบบที่คุณไม่รู้ตัว. กล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ ปิดการเก็บข้อมูล social media ได้เฉพาะในขอบเขตที่แพลตฟอร์มยอมให้ปิด แต่โลกของการเก็บข้อมูลเพื่อ AI training กว้างกว่านั้นมาก.
ทบทวนแนวทางปกป้องความเป็นส่วนตัวเมื่อ AI อยู่ทุกที่
แม้คุณจะไม่สามารถปิดประตูทุกบานให้ AI หยุดเรียนรู้จากตัวตนออนไลน์ของคุณ แต่การลงมือออปต์เอาท์บนแพลตฟอร์มที่เปิดให้ทำได้ ก็ยังเป็นก้าวสำคัญในการรักษาความเป็นส่วนตัว AI training ของตัวเอง. อีกหนึ่งประเด็นที่ต้องจำไว้คือ หลายบริษัทถือว่าการที่คุณเข้าไปใช้ฟีเจอร์ AI บนแพลตฟอร์มเป็นการให้ความยินยอมให้ใช้ข้อมูลจากการโต้ตอบนั้นไปฝึกโมเดลในอนาคต. ดังนั้นถ้าคุณกังวลเรื่องข้อมูลส่วนตัว ควรพิจารณาให้รอบคอบก่อนกดลองใช้แช็ตบอทหรือฟีเจอร์ AI ใหม่ ๆ.
ในภาพรวม การปกป้องข้อมูลของคุณไม่ได้จบแค่การตั้งค่าครั้งเดียว แต่เป็นนิสัยระยะยาว: ทบทวนการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวอย่างสม่ำเสมอ ลดการโพสต์ข้อมูลที่บ่งชี้ตัวตนหรือรายละเอียดส่วนตัวในพื้นที่สาธารณะ และแยกแยะว่าคอนเทนต์ไหนคุณโอเคหากถูกนำไปฝึกโมเดล AI. สุดท้ายแล้ว เราไม่ได้ต้องการหนี AI ทั้งหมด แต่ต้องการควบคุมให้มันเรียนรู้จากเราเท่าที่เรายอมรับ เพื่อให้การใช้เทคโนโลยีคุ้มค่ากับความเสี่ยงที่เรารับอยู่.
