การเช่ากำลังประมวลผลคืออะไร และเหตุใดจึงต้องรีบจอง
การเช่ากำลังประมวลผลคือการที่บริษัทใช้ชิปในศูนย์ข้อมูลซึ่งตั้งอยู่ต่างประเทศผ่านบริการคลาวด์ แทนการนำชิปเข้ามาติดตั้งในประเทศของตนเอง โดยช่องทางนี้เปิดทางให้บริษัท AI จีนเข้าถึงชิปประสิทธิภาพสูงที่ถูกจำกัดการส่งออกโดยตรง
ขณะนี้บริษัท AI จีนกำลังเร่งติดต่อผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลต่างประเทศที่ติดตั้งชิป Nvidia เพื่อสำรองกำลังประมวลผลไว้ล่วงหน้า ทั้งผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ของจีนที่หารือเรื่องการจอง และบริษัทบางแห่งที่สอบถามผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลโดยตรง ความเคลื่อนไหวนี้ไม่ใช่เพียงการจัดซื้อทรัพยากรตามปกติ แต่เป็นการป้องกันไม่ให้ช่องทางสำคัญถูกปิดก่อนเริ่มฝึกหรือพัฒนาโมเดล
เหตุผลที่ช่องทางนี้มีน้ำหนักมากคือชิป AI Nvidia ประสิทธิภาพสูงมีบทบาทสำคัญต่อการฝึกและประมวลผลโมเดลขนาดใหญ่ เมื่อการนำเข้าถูกจำกัด การเช่าชิป AI ผ่านศูนย์ข้อมูลต่างประเทศจึงกลายเป็นทางเลือกที่บริษัทเหล่านี้ไม่อยากเสี่ยงปล่อยให้หลุดมือ
ความเสี่ยงไม่ได้อยู่แค่การส่งออก แต่อยู่ที่การควบคุมจากระยะไกล
มาตรการสหรัฐฯ กำลังขยับจากการสกัดกั้นชิปที่ข้ามพรมแดน ไปสู่คำถามว่าสหรัฐฯ จะควบคุมการใช้ชิปผ่านระบบคลาวด์จากระยะไกลได้เพียงใด ปัจจุบันสหรัฐฯ จำกัดการส่งออกชิป AI รุ่นล้ำหน้าที่สุดของ Nvidia ไปจีน ขณะที่ข้อเสนอทางกฎหมายอาจให้อำนาจกระทรวงพาณิชย์ควบคุมการเข้าถึงเทคโนโลยีที่ถูกจำกัดผ่านคลาวด์
ร่างกฎหมายว่าด้วยความมั่นคงในการเข้าถึงจากระยะไกลผ่านสภาผู้แทนราษฎรด้วยคะแนน 369 ต่อ 22 เสียงเมื่อเดือนมกราคม และยังรอการพิจารณาจากวุฒิสภา ขณะเดียวกัน กระแสวิพากษ์วิจารณ์ที่เกี่ยวข้องกับเจนเซน หวง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Nvidia ถูกมองว่าอาจเพิ่มแรงสนับสนุนทางการเมืองให้มาตรการเข้มขึ้น
แม้ยังไม่มีข้อสรุปว่าการเข้าถึงคลาวด์จะถูกจำกัดในวงกว้างเมื่อใด แต่ความไม่แน่นอนก็เพียงพอให้บริษัทเริ่มสำรองกำลังประมวลผลแล้ว ในตลาดที่ต้องวางแผนฝึกโมเดลล่วงหน้า การรอให้กฎชัดก่อนลงมืออาจหมายถึงการเสียทั้งเวลาและช่องทางใช้งาน
กรณี Oracle กับ Tencent ส่งสัญญาณถึงผู้ให้เช่าชิป
แรงกดดันไม่ได้เป็นเพียงความกังวลบนกระดาษ เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน มีรายงานว่า Oracle ยกเลิกข้อตกลงเช่าชิป AI กับ Tencent หลังเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ แสดงความกังวลเกี่ยวกับข้อตกลงดังกล่าว แผนเดิมคือจัดหาชิปขั้นสูงสูงสุด 100,000 ชิ้นตลอดห้าปี ผ่านศูนย์ข้อมูลในหลายประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่สัญญาไม่ได้เริ่มดำเนินการ
กรณีนี้ชี้ชัดว่าศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สามไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบหายไป ผู้ให้บริการอาจต้องชั่งน้ำหนักรายได้จากลูกค้าจีนกับความเสี่ยงจากการถูกจับตา และการตัดสินใจยกเลิกสัญญาย่อมทำให้บริษัทที่พึ่งพาการเช่าชิป AI ต้องหาทางสำรองมากกว่าหนึ่งแห่ง
รายงานยังระบุว่า ByteDance และ Alibaba ใช้กำลังประมวลผลจากต่างประเทศเพื่อสนับสนุนการพัฒนาและฝึกโมเดล AI ของตน นั่นทำให้การเปลี่ยนแปลงกฎไม่กระทบเพียงบริษัทที่ทำสัญญาโดยตรง แต่ยังอาจสั่นคลอนแผนและกำหนดการทำงานของผู้พัฒนาโมเดลหลายราย
ทางออกมีมากกว่าการจอง แต่ยังแทนกันไม่ได้ทันที
การเร่งจองกำลังประมวลผลเป็นการซื้อเวลา ไม่ใช่หลักประกันว่าจะเข้าถึงชิปได้ต่อเนื่อง หากมาตรการสหรัฐฯ ครอบคลุมบริการคลาวด์ในต่างประเทศ บริษัทและนักพัฒนา AI จีนก็จะหากำลังประมวลผลประสิทธิภาพสูงได้ยากขึ้น ผลต่อผู้ใช้ทั่วไปอาจไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงที่เห็นทันที แต่มีโอกาสทำให้การพัฒนาและเปิดใช้บริการ AI รุ่นใหม่ช้าลง หรือจำกัดความสามารถของผลิตภัณฑ์ที่พึ่งพาโมเดลขนาดใหญ่
จีนกำลังผลักดันการใช้ชิปที่ผลิตในประเทศ และเจ้าหน้าที่บางส่วนในกวางตุ้งทำงานร่วมกับ Tencent เพื่อสนับสนุนผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ภายในประเทศ อย่างไรก็ตาม การรองรับความต้องการฝึกโมเดล AI ประสิทธิภาพสูงด้วยชิปเหล่านี้ยังเป็นโจทย์ยาก การเปลี่ยนไปใช้ชิปในประเทศจึงเป็นแผนระยะยาวมากกว่าทางทดแทนที่พร้อมใช้งานได้ทันที
ข้อสรุปคือการแข่งขันกำลังเปลี่ยนจากการแย่งชิงตัวชิป ไปสู่การแย่งชิงสิทธิ์เข้าถึงกำลังประมวลผลในระบบคลาวด์ บริษัท AI จีนกำลังทำถูกในแง่การลดความเสี่ยงระยะสั้นด้วยการสำรองช่องทาง แต่กรณี Oracle กับ Tencent เตือนว่าการเช่าไม่ได้อยู่นอกเหนือแรงกดดันทางการเมือง ทางออกที่มั่นคงจึงต้องมีทั้งแหล่งประมวลผลต่างประเทศและการพัฒนาชิปภายในประเทศควบคู่กัน






