นาทีแรกให้หลบก่อน อย่ารีบหนีโดยไม่มีข้อมูล
การหลบภัยนิวเคลียร์คือการเข้าพื้นที่กำบังที่แข็งแรง อยู่ภายในอาคารเพื่อลดการสัมผัสรังสีและฝุ่นปนเปื้อน พร้อมติดตามคำสั่งจากเจ้าหน้าที่จนกว่าจะได้รับการยืนยันว่าปลอดภัย แนวทางนี้สำคัญสำหรับทุกคนในพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบ เพราะการออกไปข้างนอกโดยไม่รู้เส้นทางและสภาพรังสีอาจเพิ่มความเสี่ยงแทนที่จะช่วยให้รอด
หากเห็นแสงระเบิด ให้หันหน้าหนีและอย่ามองตรงไปยังแสง จากนั้นหมอบคว่ำ ป้องกันศีรษะและร่างกาย แล้วรอให้คลื่นกระแทกผ่านก่อนเคลื่อนไปยังอาคารที่แข็งแรง หลักปฏิบัติคือ “เข้าที่กำบัง อยู่ภายใน และติดตามข่าวจากเจ้าหน้าที่” รถยนต์ไม่ใช่ที่หลบภัยที่เหมาะสม จึงควรเข้าอาคารใกล้ที่สุดเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย
เลือกชั้นใต้ดินหรือบริเวณกลางอาคารที่ห่างจากหน้าต่าง ประตู ผนังด้านนอก และหลังคา บ้านควรใช้ห้องชั้นล่างที่ไม่มีหน้าต่าง ส่วนผู้พักคอนโดควรเลือกชั้นล่างหรือชั้นกลางที่อยู่ลึกเข้าไป ไม่ใช่ดาดฟ้า ปิดประตูหน้าต่างและระบบรับอากาศจากภายนอกถ้าทำได้โดยปลอดภัย ควรอยู่ในอาคารอย่างน้อย 24 ชั่วโมง หรือทำตามคำสั่งให้อยู่ต่อ การอพยพต้องอาศัยข้อมูล ไม่ควรขับรถออกไปทันที เพราะเส้นทางอาจผ่านจุดปนเปื้อนมากกว่าเดิม ผู้ปกครองไม่ควรรีบไปรับลูกจากโรงเรียน หากการเดินทางเสี่ยงต่อการสัมผัสฝุ่นหรือผ่านพื้นที่อันตราย

ลดฝุ่นกัมมันตรังสีที่ติดตัวและอย่าออกไปตรวจดู
ฝุ่นกัมมันตรังสีเกิดเมื่อดินและเศษซากถูกพาขึ้นไปรวมกับสารกัมมันตรังสี แล้วตกกลับลงสู่พื้น ฝุ่นอาจเกาะเสื้อผ้า อาคาร อาหาร และแหล่งน้ำ อีกทั้งเข้าสู่ร่างกายได้จากการหายใจหรือกินสิ่งปนเปื้อน ความเสี่ยงขึ้นกับระยะจากจุดระเบิด ทิศทางลม และเวลาที่สัมผัส จึงไม่ควรใช้การมองหรือดมกลิ่นตัดสินว่าข้างนอกปลอดภัย
ถ้าอยู่กลางแจ้ง ให้เข้าตึกโดยเร็ว หน้ากากกรองฝุ่นอาจช่วยลดการสูดอนุภาค แต่ป้องกันรังสีที่ทะลุผ่านร่างกายไม่ได้ เมื่อถึงที่ปลอดภัย ให้ถอดเสื้อผ้าชั้นนอกอย่างระมัดระวังโดยไม่สะบัด เพราะการถอดเสื้อผ้าชั้นนอกอาจกำจัดสารปนเปื้อนบนร่างกายได้ถึง 90% ใส่เสื้อผ้าที่ถอดแล้วไว้ในถุงปิดให้มิดชิด จากนั้นอาบน้ำด้วยสบู่และสระผมด้วยแชมพูอย่างเบามือ ไม่ขัดผิวแรง และหลีกเลี่ยงการออกไปดูเหตุการณ์หรือเปิดประตูโดยไม่จำเป็น
ในกรณีที่มีข่าวเหตุระเบิดไกลจากไทย อย่าด่วนสรุปว่าฝุ่นจะมาถึงหรือไม่จากข่าวลือ ข้อมูลของสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติระบุว่ามีสถานีเฝ้าระวัง 23 จุดทั่วประเทศ ให้ติดตามการประเมินและคำสั่งทางการเป็นหลัก หากอาคารไฟไหม้ เสี่ยงถล่ม หรือมีเหตุคุกคามชีวิต ต้องย้ายไปจุดปลอดภัยกว่า แต่ควรใช้เส้นทางและคำแนะนำที่หน่วยงานแจ้ง

เลือกอาหารปลอดภัย และอย่ากินยาไอโอดีนเอง
ระหว่างหลบภัย ให้เลือกอาหารและเครื่องดื่มที่เก็บในอาคารหรืออยู่ในภาชนะปิดสนิท อาหารกระป๋อง อาหารแห้งบรรจุปิด และอาหารในตู้เย็นหรือช่องแช่แข็งก่อนเกิดการปนเปื้อน โดยทั่วไปยังกินได้หากไม่เน่าเสียและไม่ได้สัมผัสสารปนเปื้อนโดยตรง ส่วนน้ำควรเลือกน้ำดื่มบรรจุขวดที่ยังปิดสนิท การต้มน้ำไม่ทำให้สารกัมมันตรังสีหายไป แม้จะช่วยฆ่าเชื้อโรคบางชนิดได้ จึงอย่าเข้าใจผิดว่าต้มแล้วน้ำปนเปื้อนจะปลอดภัย
ยาไอโอดีนชนิดโพแทสเซียมไอโอไดด์ หรือยา KI มีหน้าที่ช่วยป้องกันต่อมไทรอยด์จากไอโอดีนกัมมันตรังสีเมื่อใช้ในขนาดและเวลาที่เหมาะสม แต่ไม่ได้ป้องกันรังสีทุกชนิด แรงระเบิด หรือรังสีจากภายนอกร่างกาย องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้เมื่อหน่วยงานสาธารณสุขสั่งหรือให้คำแนะนำชัดเจนเท่านั้น การซื้อยามากินเองล่วงหน้าอาจเกิดผลข้างเคียง เกลือเสริมไอโอดีนและอาหารเสริมก็ใช้แทนยา KI ไม่ได้
เตรียมน้ำดื่มและอาหารที่เก็บได้นานไว้ในที่หยิบถึงได้ พร้อมยาประจำตัวและเอกสารสำคัญ แต่ไม่ควรกักตุนยาหรือใช้ยา KI โดยไม่มีคำสั่ง เมื่อเกิดเหตุ ความสำคัญอยู่ที่การอยู่ในที่กำบังและรับข้อมูลที่เชื่อถือได้ มากกว่าการรีบออกไปซื้อของ

เตรียมช่องทางติดต่อและปฏิบัติตามประกาศ
บันทึกเบอร์ฉุกเฉินไว้ทั้งในโทรศัพท์และบนกระดาษ เผื่อไฟฟ้าหรือเครือข่ายขัดข้อง ได้แก่ 1296 สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ สำหรับเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี, 1784 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สำหรับเหตุสาธารณภัยและขอความช่วยเหลือ และ 1669 สำหรับการแพทย์ฉุกเฉิน เตรียมวิทยุใช้ถ่านหรืออุปกรณ์รับข่าวสารสำรอง รวมถึงกำหนดวิธีติดต่อคนในบ้านหากสัญญาณโทรศัพท์ใช้ไม่ได้
ในช่วงแรกอย่าให้ภาพหรือข้อความที่ยังตรวจสอบไม่ได้เป็นตัวกำหนดการเดินทางของคุณ ติดตามประกาศจากหน่วยงานรับผิดชอบ และอยู่ในที่กำบังต่อจนกว่าจะมีคำแนะนำให้อพยพหรือยืนยันความปลอดภัย 24 ชั่วโมงเป็นช่วงขั้นต่ำตามแนวทาง ไม่ใช่หลักประกันว่าพื้นที่ปลอดภัยแล้ว
สรุปให้จำง่าย: หลบเข้าอาคารที่แข็งแรง อยู่ห่างช่องเปิด ลดฝุ่นที่ติดตัว เลือกอาหารและน้ำที่ปิดสนิท และไม่ใช้ยา KI เอง การเตรียมเบอร์ฉุกเฉินกับอุปกรณ์รับข่าวสารล่วงหน้าช่วยให้ตัดสินใจได้จากข้อมูล ไม่ใช่ความตื่นตระหนก






