แบรนด์อาหารริมถนนดังขยายตัวเข้าตลาดหลักทรัพย์ จากเข็นเดินสู่จักรวรรดิอาหาร

จากรถเข็นสู่กระดานซื้อขาย สตรีทฟู้ดกำลังกลายเป็นอุตสาหกรรมเต็มตัว

แบรนด์อาหารริมถนนตลาดหลักทรัพย์ หมายถึงแบรนด์สตรีทฟู้ดที่เริ่มต้นจากร้านเล็กหรือรถเข็นริมทาง แล้วพัฒนาโครงสร้างธุรกิจให้เป็นระบบมากขึ้น ขยายสาขาแบบเชน มีมาตรฐานการผลิตและบริหารจัดการ เพื่อให้พร้อมระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์และแข่งขันในระดับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การเปลี่ยนผ่านนี้สะท้อนว่าอาหารริมถนนไม่ใช่แค่เสน่ห์วัฒนธรรมการกิน แต่กำลังกลายเป็นสินทรัพย์ทางธุรกิจที่มีมูลค่าและโอกาสเติบโตสูง หัวใจของการเปลี่ยนโฉมอยู่ที่การยอมรับว่า รสชาติคุ้นเคยที่คนกินทุกวันสามารถกลายเป็นแบรนด์ใหญ่ ไม่แพ้ร้านหรูในห้าง เมื่อจัดระเบียบตั้งแต่สูตรอาหาร ซัพพลายเชน ไปจนถึงสิทธิแฟรนไชส์ เราจึงเห็นภาพร้านเข็นในอดีตเดินหน้าสู่การเป็นคอร์ปอเรชั่น และเตรียมจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ขณะเดียวกันกลุ่มทุนใหญ่ก็หันมาสนใจจับตลาดสตรีทฟู้ดมากขึ้น เพราะนี่คือเซกเมนต์ที่คนส่วนใหญ่เข้าถึงได้ทุกวัน

ชายสี่เปลี่ยนโครงสร้างสู่ชายสี่ คอร์ปอเรชั่น ทางลัดสตรีทฟู้ดขึ้นกระดานหุ้น

กรณีศึกษาที่ชัดที่สุดของธุรกิจสตรีทฟู้ดขยายตัว คือการทรานส์ฟอร์มของชายสี่บะหมี่เกี๊ยวที่เปลี่ยนชื่อเป็นบริษัท ชายสี่ คอร์ปอเรชั่น จำกัด เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นบริษัทมหาชน แม้แผนชายสี่บะหมี่เกี๊ยว IPO เคยตั้งเป้าเข้าตลาด MAI ภายในสามปีแต่ถูกเลื่อนจากโควิด แต่วันนี้ทิศทางกลับมาตรงชัดอีกครั้งผ่านการปรับโครงสร้างและดึงมืออาชีพด้านการตลาดเข้ามาบริหาร จุดเริ่มจากร้านก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้นน้ำใสเล็กๆ ใช้ผ้าขี้ริ้วหลากสีสร้างภาพจำเรื่องความสะอาด ก่อนจะโฟกัสเมนูบะหมี่เกี๊ยวเพียงอย่างเดียวและต่อยอดสู่แฟรนไชส์รถเข็น การตัดสินใจลงทุนผลิตเส้นและแผ่นเกี๊ยวเอง ทำให้ควบคุมมาตรฐานได้ และเปิดทางให้ขยายแฟรนไชส์อย่างรวดเร็ว จนมี 1,500 สาขาในปีหนึ่ง และเติบโตเป็นมากกว่า 4,500 สาขาทั่วประเทศในเวลาต่อมา อีกด้าน รายได้รวมก็พุ่งตามการรวมธุรกิจเครื่องปรุงเข้ามาอยู่ใต้คอร์ปอเรชั่น โดยปีหนึ่งมีรายได้ 291.42 ล้านบาท กำไร 17.40 ล้านบาท และปีถัดมารายได้เพิ่มขึ้นเป็น 835.77 ล้านบาท กำไร 24.57 ล้านบาท ตัวเลขเหล่านี้คือคำยืนยันว่ารถเข็นริมทาง เมื่อจัดระบบดี สามารถกลายเป็นอาณาจักรอาหารและมีเหตุผลทางธุรกิจเพียงพอสำหรับตลาดหลักทรัพย์

ซีพีแรมมังกรหยก เมื่อทุนใหญ่ลงสนามอาหารจีนและติ่มซำแบบแมส

อีกขั้วของการเปลี่ยนโฉมสตรีทฟู้ดคือการที่กลุ่มทุนใหญ่ลงสนามด้วยแบรนด์ที่จับรสชาติคุ้นเคย ซีพีแรมมังกรหยกคือกรณีตัวอย่างที่ชัด แบรนด์นี้ถูกปลุกขึ้นมาใหม่ในฐานะอาหารจีนและติ่มซำพร้อมรับประทานด้วยแนวคิด “อร่อยต้นตำรับ รสชาติที่คุ้นเคยได้ทุกวัน” เน้นราคาจับต้องได้เพื่อตีตลาดแมสทุกเจเนอเรชัน มังกรหยกเดินเกมสื่อสารผ่านคุณค่าทางวัฒนธรรมอย่าง “กตัญญู” ใช้บรรจุภัณฑ์โดดเด่นและสูตรที่คนไทยเชื้อสายจีนคุ้นเคย ผสมผสานกับกระบวนการผลิตมาตรฐานสูงและการตรวจสอบย้อนกลับทุกขั้นตอน เพื่อเปลี่ยนภาพจำของอาหารจีนและติ่มซำจากเมนูเฉพาะเทศกาลให้กลายเป็นมื้อประจำวันในราคาประหยัด เริ่มต้นด้วย 5 เมนูไฮไลต์อย่างซาลาเปาหมูสับ ซาลาเปาหมูแดง ซาลาเปาไส้ครีม ขนมจีบกุ้ง และขนมจีบหมู ที่วางขายแล้วผ่านช่องทางโลตัส โลตัสช้อปออนไลน์ และ LINE Official Account แบรนด์นี้ถูกออกแบบให้สินค้าขายตัวเองด้วยหน้าตาและซื้อซ้ำด้วยรสชาติคุ้นเคย เป็นการยืนยันว่าตลาดอาหารจีนพร้อมรับประทานกำลังถูกยกระดับจากร้านติ่มซำริมทางสู่เชนสินค้าในระบบค้าปลีกสมัยใหม่

แบ่งเซกเมนต์ชัด ขยายจักรวรรดิอาหารจากรถเข็นสู่เชนและซูเปอร์มาร์เก็ต

สิ่งที่น่าสนใจคือการออกแบบพอร์ตแบรนด์ให้ครอบคลุมหลายเซกเมนต์ ซีพีแรมไม่ได้มีแค่มังกรหยกอย่างเดียว แต่ใช้แบรนด์นี้จับกลุ่มแมส เน้นราคาประหยัด และอีกแบรนด์หนึ่งอย่างเจด ดราก้อนจับตลาดพรีเมียมด้วยตำรับจักรพรรดิ แนวทางแบ่งเซกเมนต์แบบนี้สะท้อนว่าตลาดอาหารจีนและติ่มซำถูกมองเป็นโอกาสระยะยาว ไม่ใช่แค่กระแสสั้น ด้านชายสี่เองก็ไม่ได้หยุดอยู่ที่บะหมี่เกี๊ยว แต่ขยายแบรนด์ย่อย เช่น ชายใหญ่ข้าวมันไก่ พันปีบะหมี่เป็ดย่าง โจ๊กต้มเลือดหมู อาลีหมี่ฮาลาล และอื่นๆ เพื่อทำให้จักรวรรดิอาหารของตัวเองหลากหลายมากขึ้น จากร้านเดียวริมทาง วันนี้กลายเป็นเชนแฟรนไชส์ขนาดใหญ่ ส่วนมังกรหยกก็เลือกใช้ช่องทางค้าปลีกสมัยใหม่และออนไลน์ ทำให้สตรีทฟู้ดที่เคยต้องเดินไปซื้อหน้าร้านถูกย้ายเข้าไปอยู่ในตู้แช่เย็นของซูเปอร์มาร์เก็ต สำหรับผู้บริโภค ผลกระทบคือเรามีอาหารสตรีทฟู้ดที่รสชาติคุ้นเคยให้เลือกในรูปแบบพร้อมรับประทานมากขึ้น หาซื้อผลิตภัณฑ์มังกรหยกได้แล้ววันนี้ที่โลตัส โลตัสช้อปออนไลน์ และ LINE Official Account และยังสามารถติดตามข่าวสารและโปรโมชั่นผ่านเฟซบุ๊กของแบรนด์ได้ด้วย นี่คือการขยายตัวของธุรกิจสตรีทฟู้ดขยายตัวจากถนนเข้าสู่โครงสร้างค้าปลีกครบวงจร

บทสรุป สตรีทฟู้ดในกระดาษหุ้นคือโอกาสหรือการสูญเสียเสน่ห์ริมทาง

การที่ชายสี่บะหมี่เกี๊ยวเดินหน้าสู่อาณาจักรชายสี่ คอร์ปอเรชั่นและเตรียมตัวเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ ขณะเดียวกันซีพีแรมมังกรหยกและเจด ดราก้อนลงสนามอาหารจีนและติ่มซำอย่างจริงจัง ทำให้เห็นชัดว่าธุรกิจสตรีทฟู้ดขยายตัวกำลังเข้าสู่ยุคใหม่ที่ทุนและระบบมาตรฐานกลายเป็นปัจจัยสำคัญพอๆ กับรสชาติและราคา ด้านหนึ่ง นี่คือโอกาสให้คนกินเข้าถึงอาหารคุ้นเคยในรูปแบบสะดวก ปลอดภัย และเลือกได้มากขึ้น แบรนด์อาหารริมถนนตลาดหลักทรัพย์จึงไม่ใช่คำที่ไกลตัว แต่เกี่ยวข้องกับทุกมื้อที่เราหยิบบะหมี่หรือซาลาเปาในซูเปอร์มาร์เก็ต อีกด้านหนึ่ง เราก็ต้องจับตาว่าการเติบโตแบบเชนและคอร์ปอเรชั่นจะทิ้งร้านเข็นเล็กๆ ไว้ข้างหลังหรือไม่ คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่าใครจะ IPO ได้ก่อน แต่คือใครจะรักษาเสน่ห์สตรีทฟู้ดเอาไว้ได้ในโลกที่ทุกอย่างถูกทำให้เป็นระบบ แบรนด์ที่ทำได้จะไม่เพียงครองกระดานหุ้น แต่ยังครองใจคนกินในระยะยาว