Squid Game กับคำจำกัดความใหม่ของความบันเทิงที่เป็นประตูสู่ภาษา
ปรากฏการณ์ Squid Game วัฒนธรรม คือการที่ซีรีส์เกาหลี Netflix เรื่องหนึ่งไม่ได้หยุดแค่ความสนุกหรือความระทึก แต่ขยายตัวกลายเป็นแรงผลักให้ผู้ชมทั่วโลกอยากเรียนภาษาเกาหลี สนใจประวัติศาสตร์ สังคม และเคป๊อปและวัฒนธรรมร่วมสมัยของเกาหลีใต้ ส่งผลให้การเสพความบันเทิงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษา การแลกเปลี่ยน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในโลกจริง สิ่งที่ควรย้ำตั้งแต่ต้นคือ Squid Game ไม่ได้เป็นเพียงซีรีส์สยองขวัญจำนวน 9 ตอนที่เล่าเรื่องผู้เข้าแข่งขันเสี่ยงชีวิตในเกมวัยเด็กเพื่อชิงเงินรางวัลก้อนใหญ่เท่านั้น แต่กลายเป็นเครื่องมือซอฟต์พาวเวอร์ที่ทรงพลังอย่างไม่คาดคิด กระแสความนิยมระดับโลกหลังเผยแพร่ทางออนไลน์เมื่อวันที่ 17 กันยายนและได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว สะท้อนว่าบันเทิงสตรีมมิงไม่ได้จบที่หน้าจอ มันกำลังนิยามใหม่ว่าเราจะเข้าถึงภาษาและวัฒนธรรมของอีกสังคมหนึ่งอย่างไร
จากผู้ชมสู่ผู้เรียนภาษา: ตัวเลขที่บอกว่า Squid Game คือครูต่างชาติ
หากจะถามว่ากระแสเรียนภาษาเกาหลีที่เพิ่มขึ้นเกิดจากอะไร คำตอบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือความสำเร็จของ Squid Game เอง เพราะหลังซีรีส์ออกอากาศ แอปเรียนภาษารายหนึ่งรายงานว่าจำนวนผู้ใช้ใหม่ที่ลงทะเบียนเรียนภาษาเกาหลีในสหราชอาณาจักรเพิ่มขึ้นถึง 76% และในสหรัฐอเมริกาเพิ่มขึ้น 40% ภายในสองสัปดาห์แรกหลังการเปิดตัวซีรีส์เรื่องนี้ นี่คือประโยคที่ควรถูกจดจำว่า “ด้วยความสำเร็จของเกม Squid ทำให้จำนวนผู้เรียนภาษาเกาหลีทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว” เบื้องหลังตัวเลขเหล่านี้ คือความจริงที่ว่าภาษาและวัฒนธรรมผูกกันแน่น แฟนซีรีส์จำนวนมากไม่อยากหยุดอยู่แค่คำบรรยาย พวกเขาหันมาเรียนภาษาเกาหลีเพื่อฟังบทสนทนาจริง ฟังเพลงเคป๊อป และเข้าใจมุกทางวัฒนธรรมโดยตรง การเรียนภาษาเกาหลีจึงไม่ใช่กิจกรรมเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่กลายเป็นกระแสสากลที่มีแรงขับจากจอ Netflix
เมื่อความบันเทิงกลายเป็นทางลัดสู่เคป๊อปและวัฒนธรรมเกาหลี
ความนิยมของ Squid Game เชื่อมต่อกับคลื่นฮันรยูที่มีอยู่ก่อนแล้วอย่างแนบสนิท เกาหลีใต้ถูกมองว่าเป็นศูนย์กลางความบันเทิงระดับโลก จากวงบอยแบนด์อย่าง BTS ไปจนถึงภาพยนตร์รางวัลใหญ่อย่าง Parasite และ Minari ทั้งหมดนี้ทำให้เคป๊อปและวัฒนธรรมร่วมสมัยของเกาหลีมีเสน่ห์ต่อผู้ชมทั่วโลก คำกล่าวที่ว่า “ภาษาและวัฒนธรรมมีความเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง สิ่งที่เกิดขึ้นในวัฒนธรรมสมัยนิยมและสื่อต่างๆ มักส่งผลต่อแนวโน้มการเรียนรู้ภาษาและตัวภาษาเอง” ไม่ได้เป็นเพียงวาทะสวยหรู แต่สะท้อนจากการที่จำนวนผู้พูดภาษาเกาหลีทั่วโลกแตะประมาณ 77 ล้านคน และผู้เรียนภาษาเกาหลีอย่างจริงจังกว่า 7.9 ล้านคน คนจำนวนมากอยากดูซีรีส์เกาหลีโดยไม่พึ่งคำบรรยาย อยากฟังเพลงเคป๊อปโดยไม่ต้องแปล และอยากรู้ว่าคำอย่างคิมบับ มุกบัง หรือมังฮวาแปลว่าอะไรในบริบทดั้งเดิม ในมุมนี้ Squid Game คือประตูบานใหญ่ที่พาโลกทั้งใบเข้าไปในรายละเอียดเล็กๆ ของชีวิตเกาหลี
ซอฟต์พาวเวอร์ที่ไม่ผูกติดกับเครื่องบิน: จากห้องเรียนออนไลน์สู่เทศกาลชูซอก
แม้กระแสการท่องเที่ยวไปเกาหลีของบางกลุ่มผู้เดินทางจะซาลง แต่เคป๊อปและซอฟต์พาวเวอร์แดนกิมจิยังคงทรงพลังไม่เสื่อมคลาย นี่คือจุดสำคัญที่ Squid Game ทำให้เห็นชัดขึ้น เมื่อความสนใจในภาษาและวัฒนธรรมไม่ได้ต้องรอให้ผู้คนเดินทาง แต่ผูกกับแพลตฟอร์มสตรีมมิงและห้องเรียนออนไลน์แทน ตัวเลขนักเรียนสถาบันคิงเซจงที่พุ่งจากเพียง 740 คนใน 3 ประเทศเมื่อปี 2007 เป็นประมาณ 76,000 คนใน 82 ประเทศในปี 2020 แสดงว่าความบันเทิงกำลังแปรสภาพเป็นระบบการศึกษาอย่างเงียบๆ ขณะที่แพลตฟอร์มอย่าง TalkToMeInKorean มีสมาชิกใช้งาน 1.2 ล้านคนในกว่า 190 ประเทศ ในอีกด้าน หน่วยงานวัฒนธรรมยังจัดงานอย่าง Happy Chuseok with K–Vibe เพื่อเฉลิมฉลองเทศกาลชูซอกหรือวันขอบคุณพระเจ้าตามประเพณีดั้งเดิม หนึ่งในวันหยุดสำคัญของชาวเกาหลี แสดงให้เห็นว่าวัฒนธรรมไม่ได้อยู่แค่บนจอ แต่ลงมาสู่กิจกรรมในเมืองต่างๆ ทั่วโลก
บทสรุป: จากเกมเอาชีวิตรอดสู่การเรียนรู้ร่วมกันของโลก
Squid Game ทำให้เราต้องทบทวนใหม่ว่า ความบันเทิงคืออะไร ในอดีต เรามองซีรีส์เป็นเพียงกิจกรรมพักผ่อน แต่วันนี้ซีรีส์เกาหลี Netflix เรื่องนี้พิสูจน์ว่าเนื้อหาหนึ่งเรื่องสามารถกระตุ้นให้คนจำนวนมหาศาลอยากเรียนภาษาเกาหลี สนใจ Squid Game วัฒนธรรม และเข้าไปสัมผัสประสบการณ์จริงผ่านการเรียน การเดินทาง และการร่วมกิจกรรมทางวัฒนธรรม เมื่อประธานาธิบดีเกาหลีใต้กล่าวถึงอักษรฮันกึลว่าเป็น “พลังทางวัฒนธรรม” ของประเทศ เราควรอ่านมันต่อว่า งานอย่าง Squid Game คือเครื่องทวีคูณของพลังนั้น ความนิยมของเคป๊อปและวัฒนธรรมยังเดินหน้าต่อ แม้ตัวเลขนักท่องเที่ยวขึ้นๆ ลงๆ คำถามต่อไปจึงไม่ใช่ว่าบันเทิงจะมีผลต่อการเรียนรู้หรือไม่ แต่คือเราจะใช้ปรากฏการณ์แบบนี้อย่างมีสติอย่างไร ให้การกดปุ่มเล่นซีรีส์หนึ่งเรื่อง กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการเปิดใจกับโลกที่หลากหลายยิ่งขึ้น
