การเติบโตที่มีอีคอมเมิร์ซเป็นหัวหอก
เศรษฐกิจดิจิทัลคือกิจกรรมซื้อขายและบริการที่อาศัยแพลตฟอร์มออนไลน์และเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นกลไก ตั้งแต่การค้าปลีก การเดินทาง สื่อ ไปจนถึงบริการทางการเงิน ซึ่งมูลค่าตลาดสะท้อนทั้งกำลังซื้อและการเปลี่ยนผ่านของธุรกิจสู่ช่องทางดิจิทัล
รายงาน e-Conomy SEA 2026 ซึ่งจัดทำโดย Google, Temasek และ Bain & Company คาดว่าเศรษฐกิจดิจิทัลไทยจะมีมูลค่าสินค้ารวม 7.2 หมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2569 และเติบโต 19% จากปีก่อน แม้เศรษฐกิจเผชิญแรงกดดัน ตัวเลขนี้ชี้ว่าตลาดออนไลน์ยังมีแรงส่ง แต่ไม่ควรถูกอ่านว่าเป็นหลักประกันว่าทุกธุรกิจจะเติบโตตามไปด้วย
หัวจักรสำคัญคืออีคอมเมิร์ซไทย ซึ่งคาดว่าจะมีมูลค่าสินค้ารวม 4.3 หมื่นล้านดอลลาร์ เติบโต 20% ในปีเดียว แพลตฟอร์มกำลังขยับจากการเร่งยอดขายไปสู่การสร้างรายได้และกำไร รวมถึงการจัดเก็บค่าธรรมเนียมมากขึ้น โอกาสจึงมีจริง แต่ผู้ขายต้องรับมือการแข่งขันและต้นทุนการเข้าถึงลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

ผู้บริโภคคุ้นกับ AI แล้ว แต่สิงคโปร์นำด้าน Gen AI
สัญญาณจากผู้ใช้ไทยโดดเด่นในด้านความถี่ ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่าไทยนำทุกมิติของ Gen AI อาเซียน รายงานระบุว่ามีผู้ใช้ Generative AI 31 ล้านคน หรือ 63% ของประชากรวัยทำงาน และใช้งานเฉลี่ย 2.7 ครั้งต่อสัปดาห์เพื่อกิจกรรมประจำวันและธุรกรรมออนไลน์ ขณะที่เวียดนามมีระดับการใช้งานใกล้เคียงกัน
ในภาพรวมระดับภูมิภาค สิงคโปร์เป็นผู้นำด้าน Gen AI เหนือมาเลเซีย ไทย และเวียดนาม ความต่างนี้เตือนว่าความถี่ในการเปิดใช้เครื่องมือไม่เท่ากับความสามารถในการนำไปใช้สร้างผลิตภาพหรือธุรกิจได้มากกว่า
สำหรับคนทั่วไป AI เริ่มเข้าไปอยู่ในงาน การเรียน การค้นหาข้อมูล และการช็อปปิ้งออนไลน์ รวมถึงเรื่องสุขภาพและการเดินทาง ผู้ใช้ไทย 75% ระบุว่าเชื่อมั่นใน AI มากขึ้นจากปีก่อน และกว่า 80% พร้อมมอบหมายให้ Agentic AI ช่วยตัดสินใจซื้อหรือจัดการงานซับซ้อน ความพร้อมนี้เปิดโอกาสให้บริการใหม่เกิดขึ้น แต่ก็ทำให้ความถูกต้อง ความเป็นส่วนตัว และความรับผิดชอบต่อการตัดสินใจสำคัญขึ้นตามไปด้วย

โจทย์คือเปลี่ยนการใช้ AI ให้เป็นผลลัพธ์
ตัวเลขการใช้งานเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เส้นชัย รายงานชี้ว่าตลาดดิจิทัลไทยกำลังให้ความสำคัญกับรายได้และความสามารถในการทำกำไรมากขึ้น ธุรกิจที่เพิ่ม AI เข้าไปในขั้นตอนเดิมโดยไม่ปรับวิธีทำงาน อาจได้เพียงความสะดวกชั่วคราว แต่ไม่สร้างข้อได้เปรียบที่ยั่งยืน
จุดแข็งที่ต่อยอดได้คือพฤติกรรมผู้ใช้ที่คุ้นกับ AI และความต้องการบริการภาษาไทย โดย 78% ของการสนทนากับ AI เป็นภาษาไทย ความเข้าใจภาษาและบริบทท้องถิ่นจึงไม่ใช่รายละเอียดเสริม แต่เป็นเงื่อนไขสำคัญของการทำให้เครื่องมือใช้งานได้กับผู้คนและกิจการหลากหลายกลุ่ม
ภาครัฐมีแผนยุทธศาสตร์ AI ที่ครอบคลุมอธิปไตยทางดิจิทัล ธรรมาภิบาล การพัฒนาบุคลากรทักษะสูง และขีดความสามารถแข่งขันระยะยาว แต่การลงมือทำต้องเชื่อมเรื่องเหล่านี้เข้ากับการปรับกระบวนการจริง ทั้งยังต้องวัดผลจากคุณภาพบริการ ผลิตภาพ และรายได้ ไม่ใช่จำนวนเครื่องมือที่ติดตั้ง

โอกาสระยะยาวต้องมาพร้อมความสามารถแข่งขัน
แนวโน้มระยะยาวยังเปิดพื้นที่ให้ธุรกิจไทย รายงานคาดว่าเศรษฐกิจดิจิทัลไทยจะเติบโตเฉลี่ยปีละ 10% และมีมูลค่า 1.04 แสนล้านดอลลาร์ภายในปี 2573 ก่อนขยายเป็น 1.67 แสนล้านดอลลาร์ภายในปี 2578 ส่วนอีคอมเมิร์ซคาดว่าจะเพิ่มเป็น 1.02 แสนล้านดอลลาร์ภายในปี 2578
อย่างไรก็ตาม การเติบโตของตลาดไม่รับประกันว่าธุรกิจไทยจะเก็บเกี่ยวมูลค่าได้ทั้งหมด เมื่อสิงคโปร์นำด้าน Gen AI และคู่แข่งในภูมิภาคเร่งพัฒนาความสามารถ ข้อได้เปรียบจะขึ้นกับการสร้างบริการที่ตอบโจทย์ลูกค้า การใช้ข้อมูลอย่างรับผิดชอบ และการฝึกคนให้ทำงานร่วมกับ AI ได้จริง
ข้อสรุปจึงไม่ใช่เพียงว่าเศรษฐกิจดิจิทัลไทยกำลังโต แต่คือไทยมีฐานผู้ใช้และตลาดที่พร้อม ขณะที่การแข่งขันกำลังเปลี่ยนจากการมีเทคโนโลยีไปสู่การใช้เทคโนโลยีให้เกิดผลที่วัดได้ หากผู้ประกอบการและภาครัฐเชื่อมการเติบโตของอีคอมเมิร์ซเข้ากับการประยุกต์ AI อย่างมีธรรมาภิบาล โอกาสจะต่อยอดเป็นความสามารถแข่งขันระยะยาวได้






