ภาษีใหม่กำลังเปลี่ยนกติกาการแข่งขัน
ภาษีนำเข้า EV คือภาษีสรรพสามิตที่เรียกเก็บกับรถยนต์ไฟฟ้าและรถไฟฟ้าแบบขยายระยะทางซึ่งนำเข้าสำเร็จรูป โดยอัตราที่สูงขึ้นทำให้รถประกอบในประเทศได้เปรียบด้านภาษี และกระตุ้นให้ผู้ผลิตพิจารณาลงทุนในฐานการผลิตท้องถิ่นมากกว่าพึ่งพาการนำเข้าเพียงอย่างเดียว เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบปรับภาษีรถ BEV นำเข้าสำเร็จรูปจาก 10% และรถ REEV จาก 15% เป็น 35% ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 เป็นต้นไป นี่ไม่ใช่แค่การขึ้นภาษี แต่เป็นการส่งสัญญาณว่ารัฐต้องการเปลี่ยนตลาดรถไฟฟ้าไทยจากสนามแข่งรถนำเข้าและส่วนลด ไปสู่การแข่งขันด้วยการลงทุนระยะยาว การผลิตในประเทศ และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทาน รถที่ผลิตและประกอบในประเทศเสียภาษีสรรพสามิต 2% เทียบกับรถนำเข้าสำเร็จรูปที่อัตราใหม่ 35% ความต่างนี้เพิ่มแรงจูงใจให้ค่ายรถย้ายจากการขายรถนำเข้าไปสู่การตั้งสายการผลิต แต่ยังไม่รับประกันว่าผู้ซื้อจะได้รถถูกลง เพราะการกำหนดราคาขึ้นกับต้นทุนและกลยุทธ์ของแต่ละแบรนด์ด้วย
ยอดขายพุ่งก่อนกำหนด อาจต่ออายุสงครามราคา
ช่วงก่อนภาษีใหม่มีผล ผู้ซื้อบางส่วนอาจรีบจองและรับรถเพื่อรักษาราคาเดิม ขณะที่ค่ายรถต้องเร่งขายรถนำเข้าที่มีอยู่ในสต็อก การเร่งระบายรถอาจทำให้โปรโมชันและการลดราคากลับมาหนักขึ้น แทนที่การแข่งขันด้วยราคาจะจบลงทันทีหลังประกาศภาษี ผู้บริหารจีดับเบิลยูเอ็ม ประเทศไทย เวย์น โจว แสดงความกังวลว่าค่ายรถอาจนำเข้ารถมาสต็อกปริมาณมากก่อนขึ้นภาษี และเสนอให้รัฐควบคุมการนำเข้าที่ผิดปกติ เพราะผลกระทบอาจลากยาวอย่างน้อย 6 เดือนหลังมาตรการเริ่มใช้ ความกังวลนี้มีน้ำหนัก: หากรถจำนวนมากถูกนำเข้ามาก่อนเส้นตาย รถเหล่านั้นยังสามารถกดราคาในตลาดต่อได้ และทำให้ผู้ผลิตที่ลงทุนตั้งโรงงานในประเทศแข่งขันลำบาก งานมอเตอร์เอ็กซ์โประหว่างวันที่ 2–13 ธันวาคมจึงมีแนวโน้มเป็นช่วงชิงยอดขายก่อนเปลี่ยนกติกา ผู้ซื้อไม่ควรดูเพียงส่วนลดหรือรีบตัดสินใจเพราะกลัวราคาเพิ่ม แต่ควรตรวจสอบวันส่งมอบ เงื่อนไขรับประกัน และบริการหลังการขายด้วย เพราะอัตราภาษีที่เพิ่มไม่ได้แปลว่าราคาขายปลีกจะขยับขึ้นตามสัดส่วนเดียวกันเสมอ

การลงทุนดี แต่กำลังผลิตล้นคือโจทย์ที่มองข้ามไม่ได้
เหตุผลที่รัฐหันมาใช้ภาษีเพื่อผลักดันการผลิตในประเทศ คือการนำเข้ารถไฟฟ้าราคาถูกที่เพิ่มขึ้นเริ่มกระทบผู้ผลิตรถและผู้ผลิตชิ้นส่วนเดิม หากนโยบายทำให้เกิดการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศ สร้างงาน และต่อยอดการส่งออกได้ การลงทุนก็อาจเพิ่มประโยชน์ให้เศรษฐกิจมากกว่าการขายรถนำเข้าเพียงอย่างเดียว แต่การดึงโรงงานเข้ามาโดยไม่ประเมินขนาดตลาดก็มีความเสี่ยง ผู้บริหารจีดับเบิลยูเอ็มระบุว่ากำลังการผลิตรวมของผู้ผลิตรถยนต์ทุกแบรนด์ในประเทศมากกว่า 3 ล้านคันต่อปี ขณะที่ความต้องการในตลาดอยู่ที่ราว 600,000 คันต่อปี ส่วนต่างขนาดใหญ่นี้ชี้ว่าการสร้างกำลังผลิตเพิ่มไม่ใช่เป้าหมายในตัวเอง หากไม่มีอุปสงค์ส่งออกและแผนการใช้โรงงานที่ชัดเจน ก็เสี่ยงให้ผู้ผลิตแข่งลดราคาเพื่อระบายรถและแบกรับต้นทุนกำลังผลิตที่ไม่ได้ใช้ จีดับเบิลยูเอ็มเป็นหนึ่งในค่ายรถจีนกลุ่มแรกที่ลงทุนตั้งฐานผลิตในประเทศเมื่อ 5 ปีก่อน ด้วยเงินลงทุนมากกว่า 20,000 ล้านบาท กรณีนี้แสดงว่าการลงทุนเกิดขึ้นได้จริง แต่รัฐควรผูกสิทธิประโยชน์กับการสร้างมูลค่าในประเทศ ไม่ใช่เพียงการประกาศตั้งโรงงาน

ผู้ซื้อได้ทางเลือกใหม่ แต่รถราคาประหยัดอาจหายากขึ้น
แรงกระเพื่อมจะตกถึงผู้ซื้อทั้งด้านราคาและตัวเลือก ในช่วงมกราคมถึงตุลาคม 2569 รถนั่ง BEV จดทะเบียน 182,283 คัน คิดเป็น 34.20% ของตลาดรถนั่งทั้งหมด และเติบโต 53.84% จากปีก่อน ขณะที่จีดับเบิลยูเอ็มประเมินว่าตลาดรถยนต์รวมปี 2569 จะอยู่ที่ 700,000 คัน และ BEV มีสัดส่วน 35% ตัวเลขเหล่านี้ยืนยันว่ารถไฟฟ้าไม่ได้เป็นตลาดเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป การเปลี่ยนแปลงภาษีจึงกระทบทางเลือกของผู้ซื้อวงกว้าง ผู้บริหารจีดับเบิลยูเอ็มมองว่าหลังปรับโครงสร้างภาษี รถราคาต่ำระดับ 399,000 หรือ 499,000 บาทอาจไม่มีอีกต่อไป อย่างไรก็ดี ตัวเลขภาษีที่เพิ่มขึ้น 20–25% ไม่จำเป็นต้องถูกส่งผ่านไปยังราคาขายปลีกทั้งหมด เพราะค่ายรถยังเลือกปรับกำไรหรือจัดการต้นทุนได้ ผู้ซื้อจึงควรเปรียบเทียบรถทั้งรุ่นนำเข้าและรุ่นผลิตในประเทศ โดยพิจารณาระยะรับประกัน ความพร้อมของอะไหล่ และความน่าเชื่อถือของแบรนด์ควบคู่กับราคา
สรุปแล้ว ภาษีใหม่มีโอกาสพาตลาดจากสงครามราคา EV ไปสู่การแข่งขันด้านเทคโนโลยี บริการ และฐานผลิตรถยนต์ในประเทศ แต่ผลลัพธ์จะดีต่อผู้ซื้อก็ต่อเมื่อรัฐควบคุมการเร่งนำเข้าสะสมสต็อก และทำให้การลงทุนสอดคล้องกับความต้องการจริง ไม่ใช่เพิ่มโรงงานจนผลิตเกินตลาด ผู้ซื้อควรใช้ช่วงเปลี่ยนผ่านเปรียบเทียบข้อเสนออย่างรอบคอบ ส่วนค่ายรถต้องพิสูจน์ว่าการตั้งฐานผลิตสร้างคุณค่าได้มากกว่าความได้เปรียบทางภาษี






