เริ่มจากฟังและดูวิดีโอให้ครบ
วิดีโอสร้างด้วย AI คือคลิปที่ระบบปัญญาประดิษฐ์สร้างหรือดัดแปลงภาพ เสียง และการเคลื่อนไหวให้ดูคล้ายเหตุการณ์จริง การตรวจสอบจึงควรดูทั้งจังหวะการพูด สีหน้า การขยับปาก และที่มาของคลิป แทนการตัดสินจากสัญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงลำพัง วิธีนี้เหมาะกับคนที่เห็นคลิปข่าวหรือคลิปไวรัลแล้วอยากตรวจให้รอบคอบก่อนเชื่อหรือส่งต่อ ข้อควรรู้คือคลิปที่ดูผิดธรรมชาติไม่ได้แปลว่าทำด้วย AI เสมอไป เพราะเสียงหรือภาพอาจเพี้ยนจากการบันทึกและตัดต่อได้
เริ่มด้วยการเล่นคลิปต่อเนื่องและตั้งใจสังเกตเสียงพูด จังหวะที่เร็วเกินไปหรือไหลรวดเดียวโดยแทบไม่มีช่วงพักเป็นจุดให้ตรวจต่อ แต่คนจริงก็พูดเร็วได้ จึงควรดูว่าจังหวะนั้นเข้ากับสถานการณ์หรือไม่ ฟังการออกเสียงด้วย โดยเฉพาะคำเฉพาะ ชื่อคน และชื่อสถานที่ว่าลงน้ำหนักพยางค์แปลกหรือเสียงเชื่อมระหว่างคำแข็งสะดุดหรือเปล่า
จากนั้นเทียบอารมณ์ของเสียงและสีหน้ากับเหตุการณ์ ตัวละครที่ร่าเริง ตื่นเต้น หรือโกรธเกินบริบทอาจเป็นสัญญาณน่าสงสัย แล้วดูปากขณะพูดว่าขยับตรงกับเสียงหรือไม่ เช่น ปากยังขยับหลังเสียงจบ หรือเสียงพูดแต่ปากแทบไม่เปลี่ยน อย่างไรก็ตาม เสียงที่ลื่นไหลหรือมีจังหวะหายใจเป็นธรรมชาติไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเสียงจริง ให้ใช้หลายข้อประกอบกันก่อนสรุป

ตรวจภาพด้วย SynthID Detector ทีละขั้น
ถ้าต้องการตรวจภาพสร้างด้วย AI ให้เริ่มจาก SynthID Detector ซึ่งค้นหาลายน้ำดิจิทัลที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า วิธีนี้ใช้ได้บนโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ แต่จะมีประโยชน์เมื่อภาพมาจากเครื่องมือที่รองรับ SynthID เช่น เครื่องมือของ Apple, OpenAI, Google, Nvidia หรือ Kakao การเข้าใช้ต้องยอมรับเงื่อนไข ลงชื่อเข้าใช้ และอนุญาตให้เข้าถึงข้อมูลพื้นฐานบางอย่าง เช่น ชื่อ จึงควรพิจารณาก่อนอัปโหลดภาพที่มีข้อมูลส่วนตัว
- เปิด synthid.com บนโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ แล้วยอมรับเงื่อนไขการใช้งาน
- เลือก Select file หรือไอคอนโปรไฟล์ แล้วลงชื่อเข้าใช้ด้วยบัญชี Google, Apple หรือ OpenAI
- เลือก Select file อีกครั้ง แล้วอัปโหลดภาพที่ต้องการตรวจ
- อ่านผลที่แสดง หากพบลายน้ำ ระบบจะระบุว่ามีการสร้างหรือแก้ไขด้วย AI จากผู้ให้บริการที่รองรับ SynthID
หากระบบตรวจพบลายน้ำ ผลจะแจ้งว่าภาพถูกสร้างหรือแก้ไขด้วย AI จากผู้ให้บริการที่ร่วมรองรับ และบางกรณีอาจระบุชื่อผู้ให้บริการด้วย หากไม่พบ ระบบจะแจ้งว่าไม่น่าจะเป็นสื่อจากพันธมิตรที่ใช้ SynthID ไม่ได้แปลว่าภาพนั้นเป็นภาพจริงแน่นอน เพราะเครื่องมือสร้างภาพบางตัวไม่ใช้ลายน้ำนี้
ใช้ Siri และค้นหาที่มาของภาพประกอบ
บน iPhone, iPad หรือ Mac ที่รองรับ Siri คุณอาจเปิดภาพในแอปหรือบนหน้าจอแล้วถามว่าเป็นภาพที่สร้างด้วย AI หรือไม่ บางอุปกรณ์มีแอป Siri ให้แนบภาพและถามได้ด้วย วิธีนี้สะดวกเมื่อไม่มีคอมพิวเตอร์อยู่ใกล้ แต่คำตอบอาจคลาดเคลื่อน มีกรณีที่ภาพสร้างด้วย ChatGPT ถูก Siri ระบุว่าไม่ได้สร้างด้วย AI จึงอย่าใช้คำตอบครั้งเดียวเป็นข้อสรุป

รวมสัญญาณก่อนตัดสินใจ
ก่อนเชื่อหรือแชร์ ให้ทบทวนสิ่งที่เห็นและฟังเป็นชุดเดียวกัน: จังหวะพูด การออกเสียง อารมณ์ การขยับปาก และผลจากเครื่องมือตรวจภาพ หากมีเพียงข้อเดียว เช่น พูดเร็วหรือเสียงกับปากเหลื่อมกันเล็กน้อย ยังไม่พอจะฟันธง เพราะคุณภาพการบันทึกและการตัดต่อก็ทำให้เกิดอาการคล้ายกันได้
เมื่อ SynthID ไม่พบลายน้ำ ให้จำไว้ว่าผลนั้นครอบคลุมเฉพาะเครื่องมือที่รองรับ ไม่ใช่ใบรับรองว่าภาพแท้ ส่วน Siri ก็ควรใช้เป็นคำแนะนำเบื้องต้น แล้วตรวจย้อนกลับไปยังที่มา หากเป็นเรื่องที่มีผลต่อผู้อื่น ให้ชะลอการส่งต่อจนกว่าจะมีหลักฐานและบริบทเพียงพอ







