ความสะดวกที่แลกกับข้อมูลส่วนตัว
ความเป็นส่วนตัว AI ข้อมูล คือสิทธิของผู้ใช้ในการกำหนดว่าแอปพลิเคชันปัญญาประดิษฐ์จะเข้าถึง ใช้ และเชื่อมโยงข้อมูลส่วนบุคคลจากบริการต่างๆ ได้เพียงใด ทั้งเพื่อปรับคำตอบ แสดงโฆษณา หรือพัฒนาฟีเจอร์
ประเด็นที่ควรจับตาไม่ใช่แค่บริษัทมีข้อมูลอะไร แต่คือการเปิดสิทธิให้บริการหนึ่งนำข้อมูลจากอีกบริการไปใช้ต่ออย่างไร เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม Google เพิ่มข้อยกเว้นในนโยบายเดิมที่ระบุว่าจะไม่นำข้อมูลจาก Gmail, Drive หรือ Google Photos ไปใช้กับโฆษณาแบบส่วนตัว หากผู้ใช้เลือกเปิดให้บริการอื่นที่รองรับโฆษณาเข้าถึงข้อมูลเหล่านั้น ก็อาจเห็นโฆษณาที่อิงจากเนื้อหาดังกล่าวได้ การเชื่อมข้อมูลนี้เกิดขึ้นได้เมื่อผู้ใช้เปิดฟีเจอร์ Personal Intelligence ให้เครื่องมือค้นหาหรือ AI เข้าถึงบริการที่เลือกไว้ ไม่ใช่หลักฐานว่า Google อ่านอีเมลหรือภาพถ่ายทุกชิ้นโดยอัตโนมัติ บริษัทระบุว่าผู้ลงโฆษณาไม่ได้รับข้อมูลใน Gmail, Drive หรือ Photos และจะไม่ใช้หมวดอ่อนไหว เช่น สุขภาพหรือศาสนา แต่การตั้งค่าแบบเลือกเปิดก็ยังทำให้ผู้ใช้ต้องเข้าใจผลที่ตามมาก่อนกดยินยอม
ผู้ใช้ตรวจสอบการเชื่อมต่อได้ในส่วนข้อมูลและความเป็นส่วนตัวของบัญชี Google โดยจัดการคำแนะนำส่วนบุคคลและเนื้อหาที่เชื่อมต่อกับ Workspace หรือ Photos อย่างไรก็ตาม การตัดการเชื่อมต่ออาจไม่ลบข้อมูลที่บันทึกในประวัติการค้นหา นี่คือจุดที่ความยินยอมควรชัดกว่าการซ่อนตัวเลือกไว้ในเมนู

เสียงคัดค้านทำให้ Meta ต้องชะลอ
กรณี Meta ขยับไปไกลกว่าข้อมูลที่ผู้ใช้โพสต์บนแพลตฟอร์ม เพราะข้อกำหนดที่เสนอเปิดทางให้ใช้ซอฟต์แวร์อัตโนมัติอย่างโปรแกรมรวบรวมข้อมูลและบอตวิเคราะห์เว็บไซต์ของธุรกิจได้ ผู้สร้างภาพถ่ายและผู้เผยแพร่กังวลว่าเนื้อหาบนเว็บไซต์สาธารณะอาจถูกนำไปใช้พัฒนาระบบ AI โดยไม่มีทางเลือกปฏิเสธที่ชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อสิทธิที่เสนอครอบคลุมเนื้อหาจากเว็บไซต์ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่โพสต์บน Facebook หรือ Instagram
หลังผู้สร้างเนื้อหาคัดค้าน Meta เลื่อนกำหนดข้อกำหนดจากวันที่ 30 ตุลาคมเป็น 20 พฤศจิกายน และนำคำว่า “ฝึก” ออกจากรายการการใช้งานที่เสนอสำหรับเนื้อหาบนเว็บไซต์ธุรกิจ การเปลี่ยนถ้อยคำช่วยลดความกังวลบางส่วน แต่ยังไม่ตอบคำถามสำคัญว่าเจ้าของผลงานควบคุมข้อมูลของตนได้แค่ไหน ผู้เผยแพร่ยังห่วงว่าข้อกำหนดอาจเปิดให้ใช้เนื้อหาข่าวฝึก AI โดยไม่มีการอนุญาตใช้สิทธิ การเลื่อนจึงเป็นผลจากแรงกดดัน ไม่ใช่หลักประกันว่าข้อกังวลเรื่องสิทธิและการเลือกไม่เข้าร่วมได้รับการแก้ไขแล้ว
ข่าวได้รับค่าตอบแทน แต่เสี่ยงเสียผู้อ่าน
อีกด้านหนึ่ง Google เลือกทำข้อตกลงอนุญาตใช้เนื้อหากับองค์กรข่าว แทนการพึ่งข้อมูลเว็บไซต์ที่ไม่มีเงื่อนไขชัดเจน บริษัทประกาศเมื่อวันที่ 15 ตุลาคมว่าโครงการนำร่อง News AI มีผู้เผยแพร่เข้าร่วมมากกว่า 400 แห่งทั่วโลก โดยโครงการเริ่มขึ้นในปี 2025 Google จ่ายเงินให้พันธมิตรเพื่อจัดหาและอนุญาตให้ใช้เนื้อหาเชิงลึกสำหรับพัฒนาฟีเจอร์ AI แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดจำนวนเงินที่แต่ละแห่งได้รับ
ฟีเจอร์ทดลองมีทั้งภาพรวมบทความบนหน้าเว็บของผู้เผยแพร่ และข่าวเสียงที่ปรับตามความต้องการ โดยระบุแหล่งที่มาและเชื่อมไปยังบทความต้นฉบับ รูปแบบนี้อาจเพิ่มช่องทางให้คนพบเนื้อหา แต่ก็มีความเสี่ยงตรงที่ผู้ใช้จะได้คำตอบหรือสรุปโดยไม่เข้าเว็บไซต์ข่าว เมื่อยอดเข้าชมโดยตรงลดลง รายได้โฆษณาและโอกาสสร้างฐานผู้อ่านก็อาจลดตาม ข้อตกลงอนุญาตใช้สิทธิจึงเป็นความคืบหน้า แต่ไม่ควรถูกมองว่าแก้ปัญหาความเสียเปรียบทางรายได้ได้ทั้งหมด

สิทธิเลือกใช้ต้องมากกว่าปุ่มยินยอม
ทั้ง Google และ Meta สะท้อนปัญหาเดียวกัน: ข้อมูลส่วนตัวและผลงานสร้างสรรค์มีมูลค่าต่อระบบ AI และธุรกิจโฆษณา ขณะที่ผู้ใช้หรือเจ้าของเนื้อหาอาจไม่เห็นผลกระทบจนกว่าข้อมูลจะถูกเชื่อมไปใช้ในบริบทใหม่ กรณี Google ผู้ใช้ต้องตรวจสอบสิทธิการเชื่อม Gmail, Photos และบริการอื่น ส่วนกรณี Meta ผู้สร้างผลงานยังต้องการทางเลือกปฏิเสธที่ใช้ได้จริง
ข้อสรุปจึงไม่ใช่การปฏิเสธ AI ทุกกรณี แต่คือการเรียกร้องให้บริษัทบอกให้ชัดว่าข้อมูลใดถูกใช้ เพื่อวัตถุประสงค์ใด และผู้ใช้ถอนความยินยอมหรือเรียกร้องค่าตอบแทนได้อย่างไร การฝึก AI ข้อมูลและการปรับโฆษณาควรอยู่ภายใต้สิทธิเลือกที่เข้าใจง่าย ตรวจสอบได้ และไม่ผลักภาระให้ผู้ใช้ค้นหาการตั้งค่าด้วยตนเอง หากไม่มีมาตรฐานเช่นนี้ ความสะดวกจาก AI ก็อาจแลกมาด้วยการสูญเสียการควบคุมข้อมูลและรายได้ของผู้สร้างเนื้อหา






