สนามบินคุมาโมโตะแปรรูปแล้วรุกเส้นทางบินตรงสู่ภูมิภาค

สนามบินคุมาโมโตะคืออะไร และกำลังมุ่งหน้าไปทางไหน

สนามบินคุมาโมโตะคือสนามบินภูมิภาคบนเกาะคิวชูทางตอนใต้ของญี่ปุ่นที่ถูกแปรรูปเป็นเอกชนและพัฒนาเป็นศูนย์กลางการเดินทางและขนส่งสำหรับทั้งผู้โดยสารและสินค้า โดยมีเป้าหมายเพิ่มการเชื่อมต่อภูมิภาคผ่านเส้นทางบินตรงที่ตอบโจทย์ความต้องการใหม่ของตลาดเดินทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สนามบินแห่งนี้กำลังใช้โมเดลธุรกิจใหม่ที่ผสมผสานการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เที่ยวบินระหว่างประเทศ และบริการคลังสินค้าเพื่อสร้างรายได้หลากหลายและแข่งขันกับสนามบินขนาดใหญ่ในภูมิภาคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หัวใจของเรื่องนี้คือผู้ดำเนินการเอกชนของสนามบินคุมาโมโตะไม่ได้มองตัวเองเป็นเพียงสนามบินท้องถิ่นอีกต่อไป แต่กำลังวางหมากเป็นประตูสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านการเปิดเส้นทางบินตรงใหม่ โดยเฉพาะเส้นทางกรุงเทพฯ ที่เตรียมเปิดภายในกรอบเวลาปีงบประมาณที่สิ้นสุดเดือนมีนาคม 2030 การขยับตัวเช่นนี้สะท้อนว่า สนามบินภูมิภาคที่แปรรูปเป็นเอกชนสามารถคิดและเคลื่อนไหวเชิงรุกได้มากกว่าที่เคย และพร้อมแข่งขันกับฮับขนาดใหญ่ในเชิงเส้นทางเฉพาะที่ยังไม่ถูกใช้ประโยชน์เต็มที่

แปรรูปเอกชนพลิกสนามบินภูมิภาคให้เป็นธุรกิจเติบโตเร็ว

หากมองย้อนไป สนามบินคุมาโมโตะเคยเสียหายหนักจากแผ่นดินไหวปี 2016 ก่อนจะถูกแปรรูปเป็นเอกชนในปี 2020 และให้บริษัท Kyushu Kumamoto International Airport ที่มีผู้ถือหุ้นอย่าง Mitsui Fudosan และสายการบินรายใหญ่เข้ามาบริหาร การเปลี่ยนผ่านนี้ไม่ใช่เพียงด้านโครงสร้าง แต่เปลี่ยนวิธีคิดจาก “สาธารณูปโภค” เป็น “ธุรกิจที่ต้องเติบโตและทำกำไร”

ตัวเลขคือหลักฐานที่พูดแทนคำอธิบาย หลังโควิด 19 จำนวนผู้โดยสารสนามบินคุมาโมโตะเพิ่มจาก 2.6 ล้านคนในปีงบประมาณ 2022 เป็น 3.81 ล้านคนในปีงบประมาณ 2025 ขณะที่ผู้โดยสารระหว่างประเทศพุ่งจาก 20,000 คนเป็น 640,000 คน หรือเพิ่มขึ้น 32 เท่า นี่คือคำพูดที่ควรถูกจดจำว่า “จำนวนผู้โดยสารระหว่างประเทศพุ่งจาก 20,000 คนเป็น 640,000 คน หรือเพิ่มขึ้นราว 32 เท่า และทำให้สนามบินทำกำไรสุทธิครั้งแรกนับตั้งแต่แปรรูปเป็นเอกชนเต็มรูปแบบ” โมเดลแปรรูปจึงพิสูจน์ตัวเองว่าทำให้สนามบินภูมิภาคกล้าลงทุน กล้าเสี่ยง และกล้าคิดใหญ่กว่าเดิม

เส้นทางบินตรงกรุงเทพฯ จุดเปลี่ยนสู่การเชื่อมต่อภูมิภาค

แผนเปิดเส้นทางบินตรงกรุงเทพฯ คือก้าวที่คำนวณแล้วของสนามบินคุมาโมโตะ ไม่ใช่การทดลองแบบสุ่ม บริษัทผู้ดำเนินงานกำลังหารือกับสายการบินและบริษัทท่องเที่ยวเรื่องช่วงเวลาและรายละเอียดการเปิดเส้นทางนี้ โดยตั้งเป้าเปิดให้บริการภายในปีงบประมาณที่สิ้นสุดเดือนมีนาคม 2030 และอาจเริ่มด้วยเที่ยวบินเช่าเหมาลำก่อนมีเที่ยวบินประจำ นี่คือการใช้เส้นทางบินตรงเป็นเครื่องมือเพิ่มการเชื่อมต่อภูมิภาค และดึงผู้โดยสารใหม่เข้าสนามบินภูมิภาคที่เดิมไม่เคยเป็นทางเลือกหลัก

สนามบินคุมาโมโตะปัจจุบันมีเส้นทางบินระหว่างประเทศ 6 เส้นทาง เชื่อมต่อกับไต้หวันและเกาหลีใต้ และตั้งเป้าขยายเป็น 11 เส้นทาง เป้าหมายต่อไปคือเพิ่มผู้โดยสารระหว่างประเทศมากกว่า 40 เปอร์เซ็นต์จากระดับปีงบประมาณ 2025 ไปสู่ 920,000 คนภายในปีงบประมาณ 2029 และประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนนี้จะเป็นชาวญี่ปุ่นที่เดินทางออกนอกประเทศ การเน้นเส้นทางบินตรงเช่นนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องการตลาด แต่คือการจัดโครงสร้างการเดินทางใหม่ ทำให้ผู้โดยสารไม่จำเป็นต้องต่อเครื่องผ่านฮับใหญ่เสมอไป

ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานรองรับการขยายตัวของสายการบินและการขนส่ง

การสร้างเส้นทางบินตรงเพียงอย่างเดียวไม่พอ หากโครงสร้างพื้นฐานรองรับไม่ทัน สนามบินคุมาโมโตะจึงเร่งเลื่อนแผนขยายอาคารผู้โดยสารให้เร็วขึ้น จากเดิมที่เคยกำหนดไว้ในปีงบประมาณ 2034 เพื่อรองรับการขยายเส้นทางระหว่างประเทศ ในระยะแรกเมื่อสนามบินตั้งเป้าเพิ่มเส้นทางระหว่างประเทศเป็น 8 เส้นทาง จึงเตรียมเพิ่มเคาน์เตอร์เช็กอินและพื้นที่พักคอยให้แล้วเสร็จภายในปีงบประมาณ 2029 นี่สะท้อนแนวคิดที่ให้ความสำคัญกับประสบการณ์ผู้โดยสาร ไม่ปล่อยให้การเติบโตของเที่ยวบินแซงหน้าความพร้อมของอาคารและบริการพื้นฐาน

อีกด้านหนึ่ง สนามบินคุมาโมโตะกำลังเดิมพันกับธุรกิจขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ โดยใช้จุดแข็งเรื่องทำเลที่ตั้งใกล้โรงงานของ TSMC และ Sony รวมถึงโรงงานใหม่ที่กำลังก่อสร้าง สนามบินได้ตั้งคลังสินค้าสำหรับเก็บของนำเข้าและส่งออกแบบไม่ต้องเสียภาษีจนกว่าจะนำของออกไป และมีเจ้าหน้าที่ศุลกากรประจำเพื่อดูแลการตรวจปล่อยสินค้าโดยเฉพาะ เมื่อสนามบินหนึ่งแห่งกลายเป็นทั้งประตูผู้โดยสารและโลจิสติกส์ การขยายตัวของสายการบินและการเชื่อมต่อภูมิภาคจึงมีฐานรายได้ที่มั่นคงกว่าเดิม

บทเรียนเชิงกลยุทธ์จากสนามบินคุมาโมโตะต่อสนามบินภูมิภาคอื่น

การที่สนามบินคุมาโมโตะกลับมาทำกำไรได้หลังแผ่นดินไหวและโควิด ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการฟื้นตัว แต่คือกรณีศึกษาว่าการแปรรูปเอกชนบวกกลยุทธ์เส้นทางระหว่างประเทศสามารถเปลี่ยนสนามบินภูมิภาคให้กลายเป็นผู้เล่นเชิงรุกในตลาดการเดินทางได้จริง สนามบินนี้เปิดอาคารผู้โดยสารใหม่ที่รวมทั้งเที่ยวบินภายในประเทศและระหว่างประเทศในปี 2023 และทำให้จำนวนผู้โดยสารรวมเพิ่มจาก 2.6 ล้านคนเป็น 3.81 ล้านคนในปีงบประมาณ 2025 สนามบินคุมาโมโตะจึงไม่เพียงกลับมายืนได้ แต่ยกระดับบทบาทตัวเองในเครือข่ายการเดินทางของภูมิภาค

สำหรับสนามบินภูมิภาคอื่น บทเรียนสำคัญคือการกล้าคิดเส้นทางที่แตกต่างจากฮับหลัก มองหาการเชื่อมต่อภูมิภาคที่ยังไม่มีใครทำ และใช้โครงสร้างผู้ถือหุ้นเอกชนเพื่อปรับตัวได้เร็วกว่าระบบราชการ แน่นอนว่าการสร้างความไว้วางใจกับสายการบินต้องใช้เวลา แต่ตัวเลขการเติบโตของผู้โดยสารระหว่างประเทศ 32 เท่าในสนามบินคุมาโมโตะคือสัญญาณชัดว่า เมื่อสนามบินภูมิภาคอ่านเกมถูกและกล้าลงมือ การเชื่อมต่อภูมิภาคผ่านเส้นทางบินตรงก็กลายเป็นเครื่องยนต์การเติบโตที่จับต้องได้จริง