เส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวของ JAL คืออะไร และทำไม 70 ปีครั้งนี้จึงสำคัญ
เส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวของ Japan Airlines คือเส้นทางบินระหว่างสองศูนย์กลางเศรษฐกิจในเอเชียที่เปิดให้บริการมายาวนานต่อเนื่องถึง 70 ปี เป็นหนึ่งในเส้นทางต่างประเทศสำคัญที่สุดของสายการบิน ทั้งในเชิงเครือข่ายธุรกิจ การท่องเที่ยว และความสัมพันธ์ระหว่างสองเมืองหลวงในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่หล่อเลี้ยงกันผ่านผู้โดยสารทั้งฝั่งธุรกิจและท่องเที่ยวจำนวนมากในแต่ละปี เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม นายยูจิ ไซโตะ รองประธานบริษัท Japan Airlines เป็นประธานในพิธีเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 70 ปีเส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียว ต่อด้วยพิธีที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในช่วงเย็นวันที่ 4 ตุลาคม การฉลองครั้งนี้ไม่ใช่แค่หวนรำลึกอดีต แต่สะท้อนว่าบริษัทกำลังถือโอกาสวางหมากใหม่ให้เส้นทางนี้เป็นหัวหอกดึงนักเดินทางญี่ปุ่นกลับมาสู่ภูมิภาค ท่ามกลางการแข่งขันสายการบินสูงขึ้น ราคาน้ำมันผันผวน และค่าเงินเยนอ่อนค่าที่บีบกำลังใช้จ่ายของคนญี่ปุ่นอย่างชัดเจน
จากสองไฟลต์ DC-6B สู่เส้นเลือดใหญ่ในเครือข่ายการบินภูมิภาค
หากมองย้อนกลับไป จุดเริ่มต้นของ Japan Airlines Bangkok เกิดขึ้นจากการเปิดสำนักงานสาขาเมื่อวันที่ 17 กันยายน 1956 ก่อนจะเริ่มบินจากโตเกียวและฮ่องกงมายังกรุงเทพฯ อย่างเป็นทางการวันที่ 4 ตุลาคมปีเดียวกัน ด้วยเครื่องบิน DC-6B เพียง 2 เที่ยวบินต่อสัปดาห์เท่านั้น วันนี้เส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวถูกยกระดับเป็นหนึ่งในเส้นเลือดหลักของเครือข่ายการบินภูมิภาค เชื่อมสองเมืองที่เป็นฐานเศรษฐกิจ การลงทุน และการท่องเที่ยวสำคัญเข้าหากันอย่างต่อเนื่อง คำกล่าวที่ว่าสายการบินใดให้ความสำคัญกับเมืองใดตั้งแต่ยุคเครื่องยนต์ใบพัด เมืองนั้นมักกลายเป็นยุทธศาสตร์ในยุคเจ็ต ดูจะใช้ได้กับกรณีนี้อย่างตรงไปตรงมา นายยูจิ ไซโตะย้ำว่าเส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวแสดงให้เห็นว่าเมืองหลวงแห่งนี้เป็นเส้นทางบินสำคัญของ JAL ตั้งแต่ 70 ปีก่อนจนถึงปัจจุบัน เส้นทางนี้จึงไม่ใช่แค่ไฟลต์ยอดนิยมของนักท่องเที่ยว แต่เป็นโครงหลักที่ช่วยประคองโครงข่ายเอเชียของสายการบินโดยรวมด้วย
คุณภาพบริการคืออาวุธหลัก รับศึกแข่งเดือดและต้นทุนพลังงานสูง
ในยุคที่สายการบินต้นทุนต่ำแย่งส่วนแบ่งตลาด การแข่งขันด้านราคาไม่ใช่สนามที่ Japan Airlines จะลงไปสู้เต็มที่ จุดยืนของ JAL ชัดเจนว่าต้องใช้คุณภาพของเครื่องบินและการบริการเป็นตัวแยกตัวเองออกจากคู่แข่ง นายไซโตะอธิบายว่าพนักงานทุกคนอยากให้ผู้โดยสารมีความสุขเมื่อบินกับ JAL และนั่นคือจุดต่างที่ทำให้สายการบินโดดเด่นกว่าที่อื่น แนวคิดนี้ต่อยอดเป็นมาตรฐาน Service Excellence ที่เน้นประสบการณ์ผู้โดยสารในทุกเที่ยวบิน แต่การยืนบนฐานบริการพรีเมียมไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะไม่ถูกกระทบจากต้นทุน ในทางกลับกัน ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ดันราคาน้ำมันให้ผันผวนเพิ่มแรงกดดันให้ธุรกิจการบินทั้งระบบ JAL ยอมรับว่าได้รับผลกระทบในช่วงแรก แต่ใช้การบริหารจัดการต้นทุนเพื่อลดแรงสั่นสะเทือน อย่างไรก็ตาม หากราคาน้ำมันสูงต่อเนื่อง ระยะยาวก็ยังเป็นความเสี่ยงที่อาจบีบให้ต้องพิจารณาปรับตารางบินหรือโครงสร้างค่าโดยสารมากกว่าที่แสดงออกในวันนี้
เงินเยนอ่อนกับโจทย์ใหม่ ดึงนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นสู่ภูมิภาคแทนการผลักคนในพื้นที่ออกนอก
ประเด็นที่พลิกเกมยุทธศาสตร์ของ JAL มากที่สุดในตอนนี้คือค่าเงินเยนที่อ่อนค่าลงอย่างต่อเนื่อง เมื่อกำลังใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นลด การเดินทางออกนอกประเทศย่อมชะลอตัวลงอย่างเลี่ยงไม่ได้ แทนที่จะฝืนเน้นตลาดขาออกเหมือนเดิม สายการบินเลือกหันมาเพิ่มน้ำหนักการทำตลาดขาเข้า ส่งเสริมให้ชาวญี่ปุ่นเดินทางมาท่องเที่ยวในภูมิภาคนี้มากขึ้น เพื่อสร้างสมดุลด้านจำนวนผู้โดยสารระหว่างสองฝั่งและประคองความยั่งยืนของเส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวในระยะยาว “ในปีหน้าซึ่งเป็นครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ไทย-ญี่ปุ่น JAL จะกระตุ้นความต้องการเดินทางจากฝั่งญี่ปุ่นที่เติบโตลดลงเนื่องจากเงินเยนอ่อนค่า ส่งเสริมให้คนญี่ปุ่นมาเที่ยวไทยให้มากขึ้น” คือถ้อยแถลงที่สะท้อนกลยุทธ์ใหม่นี้อย่างชัดเจน เส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวจึงกลายเป็นทั้งสะพานเชื่อมความสัมพันธ์ทางการทูต และเครื่องมือดึงเม็ดเงินจากนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นเข้าสู่ภูมิภาคในช่วงที่เศรษฐกิจในประเทศญี่ปุ่นตึงตัว
อนาคตเส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียว เมื่อความสัมพันธ์สองเมืองหลวงกลายเป็นแต้มต่อใหญ่สุดของ JAL
การย้ำว่าเมืองนี้คือ “ตลาดยุทธศาสตร์” ไม่ใช่ถ้อยคำสวยหรู แต่สะท้อนว่าบริษัทกำลังผูกอนาคตของเส้นทางกรุงเทพฯ-โตเกียวเข้ากับภาพใหญ่ของเครือข่ายการบินเอเชียทั้งภูมิภาค เส้นทางที่เริ่มต้นจาก DC-6B 2 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ วันนี้กลายเป็นฐานสำคัญในการสร้างสมดุลผู้โดยสารระหว่างนักเดินทางจากภูมิภาคไปญี่ปุ่นและนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นที่บินเข้ามา หากมองไปข้างหน้า ปีครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศถูกใช้เป็นจังหวะเร่งเครื่อง ด้านหนึ่งคือการสื่อสารภาพความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น อีกด้านคือการเพิ่มแคมเปญดึงนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นเข้ามาต่อเนื่อง ในบริบทนี้ Tokyo route anniversary จึงไม่ใช่แค่เหตุการณ์ในปฏิทิน แต่คือจุดเปลี่ยนที่ JAL ใช้ยืนยันว่า จะยังปักหมุดเมืองหลวงแห่งนี้เป็นศูนย์กลางสำคัญของเครือข่าย พร้อมเดินเกมยาวทั้งในมิติการบิน การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจภูมิภาคต่อไป
