เร่งเครื่องโครงสร้างพื้นฐาน AI อาเซียน สู่สมรภูมิใหม่ของเศรษฐกิจดิจิทัล

โครงสร้างพื้นฐาน AI คือสมรภูมิใหม่ของอำนาจดิจิทัล

โครงสร้างพื้นฐาน AI คือระบบพื้นฐานทางดิจิทัลที่รวมศูนย์ข้อมูล เครือข่าย ความจุประมวลผล และการเชื่อมต่อข้อมูล เพื่อรองรับการทำงานของปัญญาประดิษฐ์ ตั้งแต่การฝึกโมเดล การเก็บข้อมูล ไปจนถึงการให้บริการแอปพลิเคชัน AI แก่ผู้ใช้และธุรกิจในวงกว้าง

วันนี้อาเซียนไม่ใช่แค่ตลาดผู้ใช้เทคโนโลยี แต่กำลังกลายเป็นสนามประลองของการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI จากมหาอำนาจดิจิทัลทั่วโลก การคาดการณ์ของบริษัทวิจัยตลาดระบุว่า มูลค่าการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั่วโลกในปี 2026 จะเพิ่มขึ้นราว 56% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า นั่นหมายความว่าเม็ดเงินจำนวนมหาศาลกำลังมองหาที่ตั้งศูนย์ข้อมูล เอเชีย กลายเป็นตัวเลือกสำคัญ เพราะมีทั้งทำเล เครือข่ายใยแก้วนำแสง และสายเคเบิลใต้น้ำหนาแน่น

มุมมองที่ต้องพูดตรงคือ ใครคุมโครงสร้างพื้นฐาน AI ได้ก่อน คนนั้นคุมอนาคตเศรษฐกิจดิจิทัลก่อน และอาเซียนกำลังเข้าใกล้จุดหักเหนี้อย่างรวดเร็ว

ดีลศูนย์ข้อมูลจีน 4 ล้านล้านบาท ระหว่างโอกาสกับแรงต้าน

การขยายตัวของดาต้าเซ็นเตอร์จีนในอาเซียนคือดีลที่หลายประเทศยากปฏิเสธ เพราะเม็ดเงินลงทุนรวมคาดว่าจะทำให้เงินสะพัดมากถึงประมาณ 4 ล้านล้านบาทภายในปี 2027 และช่วยดันจีดีพีของ 6 ประเทศหลักในภูมิภาคพร้อมขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล

มาเลเซียและอินโดนีเซียเป็นตัวอย่างคลาสสิกของการเปิดประตูรับดาต้าเซ็นเตอร์จีน ผ่านการจัดเขตพิเศษทางเศรษฐกิจและระบบนิเวศสำหรับศูนย์ข้อมูลแบบครบวงจร ส่วนอีกประเทศหนึ่งมีการลงทุนขนาดใหญ่จากบริษัทเทคโนโลยีจีนเพื่อสร้างศูนย์ข้อมูลหลายแห่งในพื้นที่สำคัญ

แต่ด้านมืดของดีลนี้คือความท้าทายด้านความยั่งยืน การใช้ไฟฟ้าและน้ำอย่างมหาศาลของดาต้าเซ็นเตอร์ทำให้เสี่ยงต่อปัญหาไฟฟ้าดับและความขัดแย้งเรื่องทรัพยากร ถ้ารัฐบาลในภูมิภาคปล่อยให้การแย่งชิงโครงสร้างพื้นฐาน AI เดินไปโดยไม่วางกรอบด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม ก็มีสิทธิ์เปลี่ยนจากโอกาสทางเศรษฐกิจเป็นระเบิดเวลาทางสังคม

คลื่น 5G Advanced และ Connectivity แข่งสร้างฮับ AI ระดับภูมิภาค

การแข่งขันไม่ได้อยู่แค่ในศูนย์ข้อมูล แต่ย้ายมาอยู่บนเครือข่าย 5G ด้วย ผู้ให้บริการรายใหญ่ในภูมิภาคกำลังเร่งพัฒนาเครือข่าย 5G แบบสแตนด์อโลนและอัปเกรดสู่ 5G Advanced เพื่อรองรับยุค AI Economy เครือข่าย 5G ที่เชื่อถือได้ไม่ใช่แค่เรื่องสัญญาณมือถือ แต่คือเส้นเลือดของโครงสร้างพื้นฐาน AI

หนึ่งในผู้เล่นสำคัญคือผู้ให้บริการเครือข่ายที่ประกาศยกระดับ 5G Advanced และเตรียมขยายการรวมคลื่นแบบ 3CC บนความถี่ 2600 MHz 700 MHz และ 2100 MHz ให้ครอบคลุมทุกเขตในเมืองหลวงภายในปี 2026 ข้อมูลระบุด้วยว่า 5G Advanced ช่วยเพิ่มความเร็วอัปโหลดได้ประมาณ 2 เท่า และดาวน์โหลดราว 1.5 เท่า เมื่อเทียบกับเครือข่ายเดิม

แนวคิดสำคัญคือการสร้าง National Intelligent Infrastructure ที่มองโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลเป็นระบบประสาทของเศรษฐกิจ โดยเชื่อม 5G Advanced เข้ากับยุทธศาสตร์ ASEAN AI Connectivity Hub เพื่อให้ประเทศมีศักยภาพเป็นฐานด้านโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI หากทำสำเร็จ เมืองหลวงในภูมิภาคจะไม่ใช่แค่ศูนย์กลางคน แต่เป็นศูนย์กลางข้อมูล

Connectivity คือหัวใจของเศรษฐกิจดิจิทัล ไม่ใช่แค่สายสัญญาณ

ในขณะที่หลายคนจดจ่อกับจำนวนศูนย์ข้อมูล เอเชีย กำลังเรียนรู้บทเรียนเดียวกับเมืองดิจิทัลชั้นนำของโลก นั่นคือการมีดาต้าเซ็นเตอร์จำนวนมากไม่พอ ถ้าไม่มี Connectivity ที่ดีพอ เศรษฐกิจดิจิทัลก็ไม่เติบโต การเชื่อมต่อที่รวดเร็ว เสถียร และมีประสิทธิภาพคือเงื่อนไขพื้นฐานของทุกกิจกรรมดิจิทัล ตั้งแต่การสตรีมคอนเทนต์ การทำธุรกรรมทางการเงิน การใช้งานคลาวด์ การซื้อขายออนไลน์ ไปจนถึงการใช้บริการ AI

มีการชี้ให้เห็นว่า การดึงดูดผู้ให้บริการคลาวด์ระดับ Hyperscale ผู้พัฒนาแพลตฟอร์ม AI และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล กำลังเป็นการแข่งขันครั้งใหม่ของอาเซียน เพราะทั้งหมดนี้จะเป็นรากฐานสำคัญต่อการเติบโตของเศรษฐกิจในยุคถัดไป โครงสร้างพื้นฐานเพียงอย่างเดียวไม่พอ ประเทศที่ได้เปรียบต้องสร้างระบบนิเวศที่เชื่อมโยงธุรกิจ แพลตฟอร์ม เทคโนโลยี และนวัตกรรมเข้าด้วยกันอย่างมีประสิทธิภาพ

ถ้าจะพูดให้ชัด Connectivity คือเส้นเลือดใหญ่ของเศรษฐกิจดิจิทัล และ Ecosystem คือหัวใจเต้นของมัน ใครสร้างได้ก่อน มีโอกาสกลายเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาค

เมื่อโครงสร้างพื้นฐาน AI กลายเป็นตัวชี้ชะตาเศรษฐกิจอาเซียน

เอไอได้กลายเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลก และในอาเซียน การเติบโตระยะต่อไปจะพึ่งพาความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐาน AI และ Connectivity มากขึ้นเรื่อยๆ การที่หลายประเทศเร่งดึงดูดผู้ให้บริการคลาวด์ระดับใหญ่และแพลตฟอร์ม AI ไม่ใช่กระแสระยะสั้น แต่คือการวางตำแหน่งเศรษฐกิจของตัวเองในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า

อนาคตข้างหน้า องค์กรที่สามารถเชื่อมโยงธุรกิจ แพลตฟอร์ม เทคโนโลยี และนวัตกรรมเข้าด้วยกันในวงกว้าง จะมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาค ในขณะเดียวกัน การขยายตัวของดาต้าเซ็นเตอร์จีนและการทุ่มลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI แม้มาพร้อมโอกาสทางเศรษฐกิจมหาศาล แต่ก็สร้างคำถามด้านพลังงานและทรัพยากรที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

บทสรุปคือ อาเซียนกำลังอยู่ในช่วงตัดสินใจครั้งใหญ่ จะเดินหน้าเป็นฮับโครงสร้างพื้นฐาน AI อย่างรับผิดชอบ หรือปล่อยให้การแย่งชิงกลายเป็นเกมที่มีผู้ชนะไม่กี่ราย แต่ผู้แพ้คือสังคมในภาพรวม การออกแบบนโยบายวันนี้จึงไม่ใช่เรื่องเทคโนโลยีอย่างเดียว แต่คือการออกแบบอนาคตเศรษฐกิจดิจิทัลทั้งภูมิภาค