หนังท้องถิ่นสู่ฮิตอาเซียน: ทำไมหนังไทยกำลังชนะใจทั้งภูมิภาค

หนังไทยอาเซียน: จากเรื่องเล่าบ้านๆ สู่ฮิตทั้งภูมิภาค

หนังไทยอาเซียนคือภาพยนตร์ที่สร้างจากรากวัฒนธรรมและประสบการณ์ชีวิตของผู้คนในภูมิภาค แต่เล่าเรื่องด้วยภาษาภาพยนตร์ที่เข้าใจง่าย ซื่อตรงต่ออารมณ์ และเชื่อมโยงได้กับผู้ชมหลากหลายชาติพันธุ์ ทำให้สามารถก้าวข้ามข้อจำกัดของภาษาไปสู่การเป็นคอนเทนต์บ็อกซ์ออฟฟิศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ผู้ชมรู้สึกว่า “นี่คือเรื่องของเรา” มากกว่าจะเป็นแค่หนังจากประเทศเพื่อนบ้านเท่านั้น

กรณีของ “หลานม่า How To Make Millions Before Grandma Dies” คือหลักฐานชัดว่าหนังที่เล่าด้วยความจริงใจและละเอียดอ่อน สามารถสร้างทั้งกระแสและรายได้ระดับภูมิภาคได้ เมื่อหนังเรื่องนี้ทำรายได้จากการจำหน่ายตั๋วทั่วโลกรวมถึง 1,200 ล้านบาท จากการฉายในไทยและอีก 12 ประเทศ ความสำเร็จนี้ไม่ได้เป็นเพียงชัยชนะของค่ายหนังหนึ่งค่าย แต่สะท้อนว่าภาพยนตร์ไทยโปรดปรานขาดทุนในอดีตไม่ได้เป็นคำตอบอีกต่อไป หากเนื้อหาถูกจริตผู้ชมในวงกว้าง ก็พร้อมจะกลายเป็นฮิตอาเซียนทันที

หลานม่า: เมื่อครอบครัวใหญ่กลายเป็นภาษากลางของภูมิภาค

“หลานม่า How To Make Millions Before Grandma Dies” ถูกยกให้เป็นหนังไทยน้ำดีแห่งปี เพราะเน้นเล่าเรื่องชีวิตของเอ็มที่ไปดูแลคุณย่าป่วยหวังมรดก แต่ลงลึกในความสัมพันธ์ระหว่างคนในครอบครัวและการเรียนรู้คุณค่าของผู้สูงวัย นี่คือความ “เรียบง่ายแต่จุกอก” ที่ผู้สร้างเลือกแนวทางแบบ Less is more เน้นอารมณ์จริงมากกว่าฉากเค้นดราม่า

ความสำเร็จของหนังไม่ได้เกิดจากการโปรโมตแบบหวือหวาเท่านั้น แต่เกิดจากการที่วิถีครอบครัวใหญ่ในอาเซียนเหมือนกัน ผู้ชมจากหลายประเทศรู้สึกว่าหนังสะท้อนบ้านตัวเอง จึงเกิดกระแสปากต่อปากและคลิปผู้ชมร้องไห้ใน TikTok ที่ผลักให้หนังไทยเรื่องนี้ขึ้นแท่นหนังไทยที่ประสบความสำเร็จสูงสุดตลอดกาลทั้งในสิงคโปร์ มาเลเซีย และอินโดนีเซีย พร้อมทั้งกวาดรายได้บ็อกซ์ออฟฟิศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนผู้ชมในฝั่งตะวันตกเริ่มเรียกร้องให้มีการฉายในประเทศของตนด้วย

จากโรงในภูมิภาคสู่เวทีโลก: บ็อกซ์ออฟฟิศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังฟอร์มทีมเอง

เมื่อหนังไทยอย่าง “หลานม่า” ทำรายได้รวมทั่วโลก 1,200 ล้านบาท จากการฉายในหลายประเทศทั่วภูมิภาค ก็ยืนยันว่าบ็อกซ์ออฟฟิศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เริ่มกลายเป็นสนามใหญ่ที่หนังภูมิภาคสามารถสร้างฐานผู้ชมได้เอง โดยไม่ต้องรอการยอมรับจากตลาดตะวันตกก่อนเสมอไป หนังไทยอาเซียนจึงไม่ได้เป็นแค่ “หนังนอกกระแส” อีกต่อไป แต่กลายเป็นคอนเทนต์คุณภาพที่แย่งเวลาคนดูจากฮอลลีวูดและเกาหลีได้แบบตรงๆ

การเดินหน้าของหลานม่าไปยังไต้หวันในวันที่ 21 มิถุนายน และต่อด้วยการฉายในเทศกาล New York Asian Film Festival เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม สะท้อนว่าเส้นทางจากโรงหนังในภูมิภาคสู่เวทีโลกเริ่มชัดเจนขึ้น “หลานม่า ถือเป็นหนังที่ทำรายได้สูงสุดให้กับ GDH นับตั้งแต่ก่อตั้งบริษัทในปี 2559” จึงไม่ใช่แค่ความภาคภูมิใจของค่าย แต่เป็นสัญญาณว่าภาพยนตร์ไทยพร้อมแข่งขันในระดับภูมิภาคและต่อยอดไปสู่การรับรู้ระดับโลก

LAAM: The Thai Interpreter เมื่อเรื่องจริงและสิทธิมนุษยชนขึ้นจอ

ความเปลี่ยนแปลงอีกด้านของวงการคือการที่หนังสร้างจากเรื่องจริงเริ่มได้รับความสนใจอย่างจริงจัง “ล่าม (LAAM : The Thai Interpreter)” คือหนึ่งในตัวอย่างที่ถูกจับตามอง เพราะหยิบเรื่องราวของครูเอ๋ เบญจวรรณ ภูมิแสน ล่ามที่ใช้ภาษาเป็นสะพานแห่งความหวัง มาตีความใหม่เป็นภาพยนตร์ที่พูดถึงแรงงานไทยในต่างแดน สิทธิมนุษยชน และคุณค่าของความเข้าใจระหว่างผู้คน

งานกาล่าพรีเมียร์ของเรื่องนี้ถูกจัดอย่างอบอุ่นและยิ่งใหญ่ โดยมีนายวีระศักดิ์ โควสุรัตน์ เป็นประธานกล่าวเปิดงานและร่วมพิธีตีฆ้อนศาลเปิดตัวภาพยนตร์อย่างเป็นทางการ กระแสพูดถึงเริ่มตั้งแต่ก่อนฉายจริง เพราะหนังถูกวางตำแหน่งเป็นหนังไทยสร้างจากเรื่องจริงที่อบอุ่น สะเทือนอารมณ์ และเน้นไม่ทอดทิ้งกันในวันที่ชีวิตต้องการกำลังใจ พร้อมประกาศกำหนดฉายพร้อมกันทั่วประเทศในวันที่ 12 สิงหาคม ภายใต้แคมเปญ “ชวนแม่ดูหนัง” เพื่อย้ำธีมความรักและสายใยของผู้คน

อนาคตหนังไทยในอาเซียน: จากความสำเร็จรายเรื่องสู่ระบบนิเวศใหม่

เมื่อหลานม่าพิสูจน์ว่าหนังที่เล่าเรื่องครอบครัวแบบเนียนๆ สามารถไปสุดทั้งรายได้และกระแส และ LAAM แสดงให้เห็นว่าหนังจากเรื่องจริงที่พูดถึงแรงงาน สิทธิมนุษยชน และภาษา ก็สร้างแรงสั่นสะเทือนตั้งแต่รอบกาล่า เราควรถามต่อว่า ขั้นต่อไปของหนังไทยอาเซียนคืออะไร มากกว่าจะหยุดอยู่ที่คำชมว่า “ดีจัง” แล้วจบ

คำตอบหนึ่งคือการยอมรับว่าผู้ชมอาเซียนพร้อมจ่ายเวลาและเงินให้กับเรื่องเล่าที่สะท้อนชีวิตตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นครอบครัวใหญ่ที่ต้องเรียนรู้การจากลา หรือแรงงานที่ต้องต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรี การมองว่าภาพยนตร์ไทยโปรดปรานขาดทุนเพราะตลาดเล็กจึงเริ่มล้าสมัย เมื่อวันนี้หนังไทยกลายเป็นคอนเทนต์ระดับภูมิภาคที่แข่งขันแย่งผู้ชมกับทุกชาติ การรักษาความจริงใจในเนื้อหา ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานการผลิตและการตลาดข้ามประเทศ คือกุญแจที่จะทำให้หนังไทยยืนระยะในบ็อกซ์ออฟฟิศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อย่างมั่นคง ไม่ใช่แค่ฟังควันหลงจากความสำเร็จไม่กี่เรื่องแล้วหายไป