โรงงานรถจีน อาเซียน กำลังเขียนเกมใหม่ให้ทั้งอุตสาหกรรม

คลื่นใหม่ของโรงงานรถจีน อาเซียน คืออะไร และทำไมสำคัญ

คลื่นใหม่ของโรงงานรถจีน อาเซียน คือปรากฏการณ์ที่ผู้ผลิตรถยนต์จีนและพันธมิตรภูมิภาคเร่งตั้งฐานการผลิต ประกอบ และกระจายสินค้าทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อจับตลาดยานยนต์สันดาปและการขยายตัวยานยนต์ไฟฟ้าอย่างเป็นระบบ สร้างเครือข่ายห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ที่เชื่อมโรงงาน ชิ้นส่วน และแบรนด์พรีเมียมเข้าไว้ด้วยกันในระดับภูมิภาค

หัวใจของแนวโน้มนี้คือการเปลี่ยนจากการนำเข้าเป็นหลัก มาเป็นการตั้งฐานผลิตในภูมิภาคเพื่อควบคุมต้นทุนและสร้างความใกล้ชิดกับผู้บริโภค โรงงานรถจีน อาเซียนจึงไม่ได้เป็นเพียงโรงงานประกอบ แต่คือหมุดสำคัญในการออกแบบห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ยุคใหม่ ที่ใครควบคุมได้ก่อนจะได้เปรียบทั้งด้านราคา เทคโนโลยี และความเร็วในการนำผลิตภัณฑ์ออกสู่ตลาด

ในภาพรวม การเคลื่อนไหวของหลายแบรนด์ทั้ง GWM Dongfeng ZEEKR และผู้ผลิตจากภูมิภาคเดียวกัน กำลังพลิกดุลอำนาจของอุตสาหกรรมยานยนต์อาเซียนอย่างชัดเจน ฐานผลิตรถบัสและรถโดยสารก็ถูกดึงเข้ามาอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน ทำให้การแข่งขันไม่ใช่ระหว่างประเทศอีกต่อไป แต่คือการแข่งขันของทั้งเครือข่ายห่วงโซ่ตั้งแต่เหมืองแร่ถึงโชว์รูม

GWM กับยุทธศาสตร์ห่วงโซ่อุปทานรถยนต์และพวงมาลัยขวา

กรณีของ GWM แสดงชัดว่าผู้ผลิตรถยนต์จีน ไทย และอาเซียนกำลังผูกชะตาเข้าด้วยกัน บริษัททุ่มเงินลงทุนสะสมกว่า 20,000 ล้านบาทในฐานการผลิตและห่วงโซ่อุปทานในไทยตั้งแต่เริ่มดำเนินธุรกิจ และใช้โรงงาน GWM Smart Factory เป็นฐานการผลิตรถยนต์พวงมาลัยขวาสำหรับภูมิภาคอาเซียนพร้อมรองรับหลายระบบขับเคลื่อน

จุดที่น่าสนใจคือการผลักดันซัพพลายเออร์ไทยให้เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ระดับโลก ปัจจุบันรถที่ผลิตในโรงงานระยองมีสัดส่วนชิ้นส่วนภายในประเทศ 45-52 เปอร์เซ็นต์ ขึ้นกับแต่ละรุ่น ตัวเลขนี้บอกอย่างตรงไปตรงมาว่า โรงงานรถจีน อาเซียนไม่ได้มองภูมิภาคเป็นแค่สถานที่ประกอบ แต่เป็นแหล่งเทคโนโลยีและชิ้นส่วนสำคัญ

การประกาศจัดงาน GWM Sourcing Day 2026 เพื่อเชื่อมต่อกับผู้ผลิตชิ้นส่วน และสำรวจโอกาสเพิ่มการจัดซื้อในประเทศ คือสัญญาณว่าศูนย์กลางการผลิตกำลังขยายจากตัวโรงงานไปยังทั้งระบบนิเวศ การขยายตัวยานยนต์ไฟฟ้าก็ถูกวางในภาพเดียวกัน ผ่านการพัฒนาชิ้นส่วนหลักอย่างแบตเตอรี่ ระบบส่งกำลัง และระบบจัดการความร้อนที่ผู้ผลิตในภูมิภาคมีโอกาสเข้าไปมีบทบาทมากขึ้น

Dongfeng แบ่งบท FORTHING และ VOYAH คนละสนาม แข่งทั้งมวลชนและพรีเมียม

Dongfeng เลือกเดินเกมสองขั้วในภูมิภาค แบรนด์ FORTHING มองเป้าหมายไปที่ฐานผลิตในอาเซียน โดยอยู่ระหว่างศึกษาความเป็นไปได้ของการตั้งโรงงานในภูมิภาค และพิจารณาไทยเป็นจุดยุทธศาสตร์แห่งแรกสำหรับการขยายธุรกิจ หากแผนลงทุนเดินตามกำหนด โรงงานของ FORTHING อาจกลายเป็นโรงงานรถยนต์จีนแห่งที่เก้าในไทย

โครงการศึกษานี้ครอบคลุมตั้งแต่การเทียบระหว่างการนำเข้าและการผลิตในประเทศ ไปจนถึงการร่วมมือกับพันธมิตรด้านการผลิตในพื้นที่ แนวคิดดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า Dongfeng มองห่วงโซ่อุปทานรถยนต์แบบยืดหยุ่น ไม่ผูกติดเฉพาะการลงทุนตรง แต่อาจใช้ความร่วมมือกับผู้ผลิตท้องถิ่นเพื่อเร่งตั้งฐานผลิตและลดความเสี่ยงในช่วงเปลี่ยนผ่านไปสู่การขยายตัวยานยนต์ไฟฟ้า

ในอีกด้าน Dongfeng เปิดเกมแบรนด์พรีเมียมผ่าน VOYAH โดยแต่งตั้งกลุ่มตัวแทนจำหน่ายรายใหญ่เป็นผู้แทนอย่างเป็นทางการ และเตรียมนำเข้ารถตู้เอ็มพีวีไฟฟ้า VOYAH Dream 9 เปิดตัวปลายปี 2569 รถรุ่นนี้ถูกวางเป็นทางเลือกการเดินทางระดับหรู ทั้งเพื่อครอบครัวและธุรกิจ สะท้อนว่า Dongfeng ต้องการเกาะทั้งตลาดมวลชนผ่าน FORTHING และตลาดพรีเมียมผ่าน VOYAH พร้อมกัน

ZEEKR และ Kim Long Motor เมื่อแบรนด์พรีเมียมและผู้ผลิตภูมิภาคแย่งกันตั้งฐาน

ขณะที่แบรนด์มวลชนแข่งตั้งโรงงาน แบรนด์พรีเมียมก็เดินเกมไม่ช้ากว่า ZEEKR ซึ่งอยู่ในกลุ่ม Geely ประกาศแต่งตั้งมร เออร์วิน เย่ รองประธาน GAIC เป็นกรรมการผู้จัดการของ ZEEKR Thailand มีผลตั้งแต่ 15 กันยายน 2569 การแต่งตั้งผู้บริหารที่ดูแลตลาดพวงมาลัยขวาทั้งอาเซียนบ่งชี้ชัดว่าแบรนด์กำลังวางฐานระยะยาวในภูมิภาคนี้

ZEEKR ยืนยันว่าจะเดินหน้าภายใต้ยุทธศาสตร์ One Geely ควบคู่โมเดลบริษัทลูกและผู้แทนจำหน่ายร่วมกันขับเคลื่อนตลาด และยังมุ่งเสนอยานยนต์ไฟฟ้าแบบพรีเมียมเพื่อมอบประสบการณ์การเดินทางระดับสูงให้ผู้บริโภค เมื่อรวมกับการรุกของแบรนด์หรูอย่าง VOYAH ภูมิทัศน์การขยายตัวยานยนต์ไฟฟ้าในภูมิภาคจึงชัดว่าไม่ใช่แค่สงครามราคา แต่คือสงครามภาพลักษณ์และประสบการณ์การใช้งาน

ในอีกมุมหนึ่ง ผู้ผลิตจากภูมิภาคเดียวกันอย่าง Kim Long Motor จากเวียดนามก็เริ่มขยับเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ของอาเซียนผ่านแผนการสร้างโรงงานผลิตรถโดยสาร รถตู้ และรถบรรทุกในไทย โดยตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์สำหรับรถที่ประกอบในโรงงานใหม่ บริษัทมีความเชี่ยวชาญด้านรถโดยสารและได้เริ่มลงทุนพัฒนารถโดยสารไฟฟ้า ร่วมกับซัพพลายเออร์จากจีน และพัฒนาชิ้นส่วนสำคัญอย่างเครื่องยนต์และเพลาด้วยตัวเอง

ใครได้ ใครเสีย เมื่อฐานการผลิตรถจีนปักหมุดทั่วภูมิภาค

เมื่อผู้ผลิตรถยนต์จีน ไทย และเพื่อนบ้านเร่งตั้งฐานผลิต สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่ตัวเลขการลงทุน แต่คือการจัดระเบียบใหม่ของทั้งอุตสาหกรรม ซัพพลายเออร์ชิ้นส่วนมีโอกาสก้าวจากโรงงานระดับท้องถิ่นสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับโลกผ่านโครงการอย่าง Sourcing Day ของ GWM และการร่วมทุนกับผู้ผลิตต่างชาติ ในขณะที่แบรนด์ภูมิภาคอย่าง Kim Long Motor ก็ใช้โอกาสนี้สร้างฐานการผลิตรถบัสและยานยนต์เพื่อการพาณิชย์เพื่อป้อนทั้งอาเซียน

ด้านผู้บริโภค การขยายตัวยานยนต์ไฟฟ้าและแบรนด์ใหม่ทั้ง ZEEKR และ VOYAH หมายถึงตัวเลือกที่หลากหลายขึ้น ตั้งแต่รถยนต์นั่งไปจนถึงเอ็มพีวีไฟฟ้า VOYAH Dream 9 ที่เตรียมนำเข้า แต่ความหลากหลายนี้ก็มาพร้อมคำถามเรื่องมาตรฐานบริการหลังการขาย ความปลอดภัย และความโปร่งใสของข้อมูลเทคนิคที่ผู้บริโภคต้องจับตา

ในระยะยาว ฐานการผลิตรถจีน อาเซียนจะเป็นโอกาสหรือกับดัก ขึ้นกับว่า ภูมิภาคสามารถต่อรองให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาทักษะแรงงาน และการสร้างนวัตกรรมร่วมกันได้มากแค่ไหน หากทำได้ ผู้ผลิตรถยนต์จีน ไทย และเพื่อนบ้านจะก้าวไปสู่บทบาทผู้ร่วมออกแบบอนาคตยานยนต์โลก ไม่ใช่แค่ผู้รับจ้างประกอบอยู่ปลายห่วงโซ่