การนำ AI มาใช้ช้าไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นโครงสร้างของมนุษย์และเศรษฐกิจ
การนำ AI มาใช้ช้า หมายถึงปรากฏการณ์ที่ความสามารถของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เติบโตเร็วมาก แต่ระดับการใช้จริงในธุรกิจและชีวิตประจำวันกลับเพิ่มขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป เศรษฐกิจไม่ถูกปรับโครงสร้างทันที ผู้ใช้ยังยึดติดกับวิธีทำงานแบบเดิม ความล่าช้าในการรับเอไอจึงไม่ได้เกิดจากข้อจำกัดทางเทคนิคเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากแรงเฉื่อยขององค์กร พฤติกรรมผู้ใช้ และวัฒนธรรมการทำงานที่ต้องใช้เวลาปรับตัวให้เข้ากับเครื่องมือรูปแบบใหม่ ประเด็นสำคัญของข่าวนี้คือ ผู้นำวงการเองเริ่มพูดตรงว่า AI ยังไม่ใช่คลื่นทำลายล้างเศรษฐกิจแบบเร่งด่วน หากคุณเคยรู้สึกว่ากระแส AI ดังเกินกว่าประสบการณ์จริงที่พบในที่ทำงาน คุณไม่ได้คิดไปเอง Sam Altman ซีอีโอของ OpenAI ยอมรับอย่างเปิดเผยว่าการนำ AI มาใช้กำลังเดินช้ากว่าที่เขาคาดหวัง และนี่สะท้อนช่องว่างชัดเจนระหว่างโฆษณาเชิงเทคโนโลยีกับความเป็นจริงเชิงพฤติกรรม
Sam Altman กับการยอมรับว่าเศรษฐกิจไม่เปลี่ยนเพียงเพราะโมเดลเก่งขึ้น
จุดเปลี่ยนที่น่าสนใจเกิดขึ้นในการสนทนาระหว่าง Sam Altman กับ David Senra เมื่อเขาพูดตรงว่า AI ยังไม่ได้เขย่าเศรษฐกิจเร็วอย่างที่คาดไว้ แม้เครื่องมือ AI จะก้าวหน้าเร็ว ธุรกิจกลับไม่เปลี่ยนโครงสร้างหรือกระบวนการทำงานแบบชั่วข้ามคืน เขาอธิบายว่าเศรษฐกิจมีแรงเฉื่อยสูง องค์กรไม่รีบปรับตัว และผู้คนมีแนวโน้มยึดติดกับนิสัยเดิมๆ ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้น Altman ยอมรับว่าตัวเขาเองยังใช้ AI ไม่มากเท่าที่ควร โดยเฉพาะเครื่องมืออย่าง Codex ที่สามารถช่วยเขียนโค้ด แต่เขายังถนัดวิธีการคอมพิวเตอร์แบบเก่า คำสารภาพนี้ตอกย้ำประเด็นว่า ช่องว่างที่แท้จริงไม่ใช่ความสามารถของโมเดล แต่คือความสามารถของมนุษย์ในการเปลี่ยนวิธีคิดและวิธีทำงาน เมื่อผู้นำสูงสุดของบริษัท AI ยังไม่เปลี่ยนพฤติกรรมเต็มที่ เราก็ไม่ควรแปลกใจที่ความล่าช้าในการรับเอไอเกิดขึ้นทั่วทั้งตลาด
ทำไมทุกคนพูดถึง “ช่วง iPhone ของเอไอ” แต่ยังไม่มาถึงสักที
Altman ใช้คำเปรียบเทียบที่ทรงพลังว่า ปัญญาประดิษฐ์ยังไม่เจอ “ช่วง iPhone ของเอไอ” ช่วงเวลาสำคัญแบบที่ iPhone เคยเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ใช้สมาร์ทโฟนทั้งโลกในครั้งเดียว เขามองว่าวันนี้เราอยู่ในยุคคล้ายก่อน iPhone คือเทคโนโลยีส่วนประกอบทุกอย่างพร้อมแล้ว แต่ยังไม่มีสูตรผสมที่ลงตัวในการยัด AI เข้าไปในชีวิตประจำวันของผู้ใช้ให้กลายเป็นธรรมชาติ จุดต่างระหว่างปัจจุบันกับยุค iPhone คือ สมาร์ทโฟนมีผลิตภัณฑ์หนึ่งที่จับต้องได้ ใช้งานง่าย และตอบโจทย์ชัดเจน ส่วน AI ยังถูกส่งออกมาเป็นโมเดลและแพลตฟอร์มที่ต้องผ่านชั้นของแอปพลิเคชันและกระบวนการทำงานที่ซับซ้อน ผู้ใช้ทั่วไปจึงยังไม่รู้สึกว่าต้องเปลี่ยนพฤติกรรมในระดับชีวิตประจำวัน ความเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้ใช้จึงยังไม่ระเบิดเป็นกระแสหลัก สิ่งที่หายไปคือผลิตภัณฑ์ที่สร้างจุดเปลี่ยนแบบเดียวกับ iPhone มากกว่าความสามารถเชิงเทคนิคของโมเดล
เรียนรู้จากสตีฟ จ็อบส์: ปฏิเสธไอเดียดีหลายพัน เพื่อหาไอเดียที่เปลี่ยนพฤติกรรมจริง
Altman ยอมรับว่า AI ยังขาดศาสตร์ด้านผลิตภัณฑ์แบบที่สตีฟ จ็อบส์เคยทำ เขาบอกว่าบทเรียนสำคัญที่ต้องเรียนรู้คือศิลปะการปฏิเสธไอเดียดีๆ นับพัน เพื่อให้บริษัทโฟกัสกับไม่กี่ไอเดียที่ยอดเยี่ยมจริงๆ เท่านั้น และเขายอมรับตรงๆ ว่าจุดอ่อนของเขาคือ การยังปฏิเสธไอเดียดีเหล่านั้นได้ไม่พอ เมื่อโลก AI ทุ่มพลังให้โมเดลใหญ่ขึ้น ฉลาดขึ้น ใช้คอมพิวเตอร์มากขึ้น แต่ไม่ได้ตกผลึกว่าผลิตภัณฑ์ไหนจะเป็น “iPhone” ของยุคนี้ การนำ AI มาใช้ช้าย่อมเป็นผลลัพธ์ตามธรรมชาติ การสร้างความเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้ใช้ต้องการผลิตภัณฑ์ที่ชัดเจน เรียบง่าย และตอบโจทย์ไปพร้อมกันหลายมิติ นี่คือช่องว่างระหว่างห้องวิจัยกับตลาดจริง ที่ผู้นำ AI เริ่มตระหนักว่าแก้ด้วยเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียวไม่ได้ ต้องแก้ด้วยการออกแบบผลิตภัณฑ์และการกล้าตัดสินใจไม่กระโดดตามทุก “ไอเดียดี”
ความล่าช้าในการรับเอไออาจเป็นข่าวดี และทางออกอยู่ที่มนุษย์ไม่ใช่โมเดล
แม้ Altman จะไม่เห็นด้วยกับไทม์ไลน์เดิมของตัวเองและเชื่อว่าทุกอย่างจะใช้เวลานานกว่าที่คิด เขากลับมองว่าความล่าช้าในการรับเอไอไม่ใช่หายนะ แต่เป็นโอกาสให้สังคมปรับตัวอย่างนุ่มนวล เขาเชื่อว่าการเติบโตครั้งใหญ่ของการก่อตั้งธุรกิจขนาดเล็กยังอยู่ข้างหน้า ธุรกิจใหม่จะเกิดขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์จากศักยภาพของ AI อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกันธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับ AI เลยก็มีพื้นที่เติบโต เพราะผู้คนที่คุ้นเคยเทคโนโลยีจะเริ่มมองหาประสบการณ์จากมนุษย์แบบแท้จริงร้อยเปอร์เซ็นต์ สำหรับผู้อ่าน สิ่งนี้หมายความว่า คอขวดของ AI อยู่ที่เรา ไม่ใช่ที่โมเดล ถ้าองค์กรและบุคคลไม่ยอมปรับพฤติกรรม เปลี่ยนกระบวนการ และกล้าทดลอง เครื่องมือใหม่แค่ไหนก็ไร้ค่า หากอยากเห็น “ช่วง iPhone ของเอไอ” เกิดขึ้นเร็วขึ้น สายเทคโนโลยีต้องหันมาคิดเรื่องประสบการณ์มนุษย์ให้มากเท่าเทคโนโลยี ส่วนสายธุรกิจกับผู้ใช้ทั่วไปต้องหยุดรอให้โลกเปลี่ยน แล้วเริ่มลงมือเปลี่ยนวิธีทำงานของตัวเอง
