SEA Forum คือเวทีที่ผลักอาเซียนจากผู้รับผลกระทบสู่ผู้นำเกมเศรษฐกิจ
ฟอรัมการค้าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ Southeast Asia Trade and Development Forum คือเวทีสัมมนาวิชาการระดับภูมิภาคที่รวมภาครัฐ เอกชน นักวิชาการ และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ กำหนดนโยบายการค้าภูมิภาค และออกแบบทิศทางเศรษฐกิจอาเซียนใหม่ ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจโลก ภูมิรัฐศาสตร์ และการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมที่กำลังกดดันทุกประเทศให้ปรับตัวอย่างรวดเร็ว จุดแข็งของ SEA Forum 2026 ไม่ใช่เพียงการประชุมอีกงานหนึ่ง แต่คือการประกาศว่าเศรษฐกิจอาเซียนต้องหยุดรอให้คนอื่นกำหนดกติกาโลก แล้วลุกขึ้นใช้เสียงของภูมิภาคผลักดันทิศทางใหม่ งานจัดขึ้นในวันพุธที่ 23 กันยายน 2569 ณ โรงแรม Waldorf Astoria Bangkok โดยสถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา องค์การมหาชน หรือ ITD เป็นเจ้าภาพ และเลือกแนวคิดหลัก “The Voice of ASEAN: Transforming Crises into Opportunities” เพื่อส่งสารชัดว่าอาเซียนต้องเปลี่ยนบทบาทจากผู้ตั้งรับไปเป็นผู้ออกแบบเกมเศรษฐกิจของตนเอง
ITD ปั้นเวทีให้ผู้นำความคิดระดับโลกเขียนแผนเศรษฐกิจอาเซียนฉบับใหม่
ITD ตั้งใจให้ SEA Forum 2026 เป็น “พื้นที่กลางทางความคิดของภูมิภาค” ไม่ใช่แค่การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นแบบลอย ๆ แต่เป็นสะพานเชื่อมองค์ความรู้ระดับโลกกับโจทย์จริงของเศรษฐกิจอาเซียนและเศรษฐกิจไทย เพื่อให้เกิดข้อเสนอเชิงนโยบายที่ใช้ได้จริงในสนามการค้าและการพัฒนายุคใหม่ ไฮไลต์ของงานอยู่ที่การระดมผู้นำความคิดระดับโลก ทั้งผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ ผู้นำภาคธุรกิจ และผู้เชี่ยวชาญจากองค์กรอย่าง World Bank IMF UN Trade and Development Harvard Kennedy School และ JETRO ให้มาอยู่ในที่เดียวกัน เพื่อร่วมกันวิเคราะห์และออกแบบเส้นทางใหม่ของเศรษฐกิจอาเซียน คำกล่าวของผู้อำนวยการ ITD สะท้อนเป้าหมายชัดเจนว่า องค์ความรู้จากเวทีนี้จะถูกสังเคราะห์เป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อให้ภูมิภาคกำหนดทิศทางการค้า การลงทุน และการพัฒนาได้ทันกับโลก และให้ผลลัพธ์ตกถึงประชาชน ไม่หยุดอยู่แค่เอกสารรายงานบนชั้นหนังสือ
World Bank ชี้อาเซียนอยู่หัวเลี้ยวหัวต่อ ต้องก้าวจาก “ฐานการผลิต” สู่เศรษฐกิจสร้างมูลค่าสูง
แนววิเคราะห์ของ World Bank ที่ถูกหยิบขึ้นกลางฟอรัมนี้น่าจะเป็นจุดสะกิดสำคัญที่สุดต่ออนาคตเศรษฐกิจอาเซียน Dr. Stephen N. Ndegwa Division Director for Thailand and Myanmar ระบุว่า อาเซียนกำลังอยู่ในหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ จากภูมิภาคที่เติบโตด้วยการเปิดการค้า การลงทุนจากต่างประเทศ และการส่งออก ไปสู่การเติบโตรูปแบบใหม่ที่ต้องยกระดับประสิทธิภาพและความสามารถในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ สำหรับเศรษฐกิจไทย เขาชี้ว่ารายได้ปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 54% ของเกณฑ์ประเทศรายได้สูง และติดอยู่ในกลุ่มรายได้ปานกลางระดับบนมานานราว 15 ปี การฝ่ากับดักนี้จึงไม่ใช่เรื่องการดึงเงินลงทุนเพิ่ม แต่คือการใช้เทคโนโลยีและต่อยอดสู่การสร้างนวัตกรรมของตัวเอง โดยเฉพาะเทคโนโลยี AI ซึ่งตอนนี้มีเพียงประมาณ 12% ของบริษัทไทยที่ใช้ เทียบกับ 43% ในสหรัฐ แสดงให้เห็นช่องว่างและโอกาสการยกระดับโครงสร้างเศรษฐกิจอย่างชัดเจน
จากเวทีสู่ยุทธศาสตร์: ฟอรัมนี้กำลังพลิกบทบาทอาเซียนในระบบการค้าโลก
ข้อถกเถียงใน SEA Forum 2026 สะท้อนภาพเดียวกันคือ โลกไม่ได้รอให้ใครตามทันอีกต่อไป ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ การแบ่งขั้วทางการค้า การปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทาน และแรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อม ทำให้เศรษฐกิจอาเซียนไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องยกระดับบทบาทจาก “ผู้ตามกติกา” ไปเป็น “ผู้ออกแบบกติกาใหม่” ผ่านนโยบายการค้าภูมิภาคที่เปิดกว้าง ยืดหยุ่น และเน้นคุณภาพการเติบโต สารที่สำคัญที่สุดจากแนวคิด “The Voice of ASEAN: Transforming Crises into Opportunities” คือ อาเซียนต้องใช้ความหลากหลายของภูมิภาคเป็นจุดแข็ง สร้างความร่วมมือแทนการเลือกข้างในเกมการเมืองโลก และต้องผลักดันให้การลงทุน การค้า และเทคโนโลยี โดยเฉพาะ AI และเศรษฐกิจสีเขียว กลายเป็นเครื่องมือสร้างเศรษฐกิจอาเซียนที่มีมูลค่าสูง ครอบคลุม และยั่งยืน ไม่ใช่เพียงฐานผลิตราคาถูกอีกต่อไป ในมุมมองผู้เขียน SEA Forum ครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่งานประชุม แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการจัดวางตำแหน่งผู้นำเศรษฐกิจอาเซียนในระบบการค้าโลกยุคใหม่อย่างตั้งใจ
