ฐานการผลิตภูมิภาคคืออะไร และทำไมกำลังกลายเป็นเกมใหญ่ของยานยนต์
ฐานการผลิตภูมิภาคในอุตสาหกรรมยานยนต์ คือแนวคิดการตั้งโรงงานยานยนต์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือพื้นที่เฉพาะแห่งหนึ่งให้เป็นศูนย์กลางผลิตรถยนต์และชิ้นส่วน เพื่อป้อนทั้งตลาดภายในประเทศและตลาดเพื่อนบ้าน โดยใช้ห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ที่บูรณาการตั้งแต่ซัพพลายเออร์ชิ้นส่วน ระบบโลจิสติกส์ ไปจนถึงเครือข่ายผู้แทนจำหน่าย แนวทางนี้ช่วยลดต้นทุนการขนส่ง กระจายความเสี่ยง และทำให้ผู้ผลิตควบคุมคุณภาพการผลิตได้ดีขึ้น ขณะเดียวกันยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการแข่งขันของค่ายรถที่ต้องการยึดหัวหาดในภูมิภาคที่มียอดขายเติบโตต่อเนื่อง
เมื่อมองจากภาพรวม ผู้ผลิตจากหลายชาติเริ่มย้ายจากโมเดลส่งออกจากโรงงานเดี่ยว ไปสู่การวางเครือข่ายโรงงานในภูมิภาคอย่างเป็นระบบ การเปลี่ยนผ่านนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องต้นทุน แต่เป็นการแย่งชิงอำนาจต่อรองในห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ทั้งเส้น ใครควบคุมการผลิตและชิ้นส่วนสำคัญได้มากกว่า คนนั้นมีโอกาสกำหนดเกมราคา เทคโนโลยี และความเร็วในการออกผลิตภัณฑ์ใหม่
คิมลอง มอเตอร์ บุกฐานผลิตใหม่ พร้อมยกศูนย์การผลิตรถบัสออกนอกประเทศ
การที่คิมลอง มอเตอร์ผู้ผลิตยานยนต์เชิงพาณิชย์จากเวียดนามตัดสินใจตั้งโรงงานในอีกประเทศหนึ่ง ถือเป็นสัญญาณชัดว่าผู้เล่นหน้าใหม่พร้อมกระโดดเข้าแข่งขันในห่วงโซ่อุปทานที่ใหญ่กว่าเดิม บริษัทตั้งเป้าให้รถที่ประกอบในประเทศใหม่มีสัดส่วนชิ้นส่วนผลิตในประเทศมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเท่ากับการประกาศว่าจะไม่เป็นเพียงผู้นำเข้าชิ้นส่วนมาประกอบ แต่ต้องการฝังตัวอยู่ในเครือข่ายซัพพลายเออร์ท้องถิ่นอย่างจริงจัง
คิมลอง มอเตอร์เริ่มจากการผลิตรถโดยสาร รถตู้ รถบรรทุก และต่อยอดสู่การผลิตรถบัสไฟฟ้าและยานยนต์พลังงานใหม่ โดยมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีกับพันธมิตรจากจีนจนสามารถผลิตเครื่องยนต์และเพลาด้วยตนเองในหลายขั้นตอนของห่วงโซ่อุปทาน จุดยืนที่น่าสนใจคือ แม้ใช้แบตเตอรี่จากผู้ผลิตจีน แต่สำหรับการผลิตรถบัสดีเซลถึง 90 เปอร์เซ็นต์ของห่วงโซ่อุปทานยังมาจากแหล่งภายในประเทศเดิม การขยับไปตั้งโรงงานยานยนต์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งใหม่จึงเท่ากับการย้ายจุดศูนย์ถ่วงของการผลิตรถบัสไปสู่ระดับภูมิภาคอย่างแท้จริง
ฟอร์ธิงและยุทธศาสตร์ฐานการผลิตที่เก้าของค่ายจีน
ฝั่งผู้ผลิตจากจีนอย่าง Dongfeng Forthing กำลังเดินเกมรุกอีกขั้นด้วยการศึกษาความเป็นไปได้ในการตั้งฐานการผลิตรถยนต์ในประเทศหนึ่งในภูมิภาค ซึ่งจะกลายเป็นฐานการผลิตแห่งที่เก้าที่ผู้ผลิตสัญชาติจีนจัดตั้งในประเทศนั้นหากแผนเดินตามขั้นตอน นี่ไม่ใช่เพียงการตามกระแส แต่คือการสร้างจุดยุทธศาสตร์ใหม่ให้แบรนด์สามารถป้อนตลาดทั้งภูมิภาคได้รวดเร็วขึ้น ลดการพึ่งพาการนำเข้ารถสำเร็จรูป
แบรนด์ระบุชัดว่าประเทศเป้าหมายเป็นตลาดยุทธศาสตร์แรกในภูมิภาคนี้ ด้วยระบบนิเวศอุตสาหกรรมยานยนต์และห่วงโซ่อุปทานที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล การศึกษาครอบคลุมตั้งแต่การเปรียบเทียบการนำเข้ากับการผลิตในประเทศ การเลือกทำเล ไปจนถึงการเลือกระหว่างลงทุนตรงหรือร่วมมือกับพันธมิตรท้องถิ่น และวางแผนให้รุ่น FORTHING FRIDAY รวมถึงรหัส T5 และ T7 เป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์แรกที่อาจเข้าสู่การผลิตภายในปีเป้าหมายข้างหน้า ทิศทางนี้สะท้อนการขยายตัวของผู้ผลิตจีนที่ต้องการฝังรากลึกในตลาดอาเซียนมากกว่าการขายแบบระยะสั้น
มิตซูบิชิ ปาเจโร่ ใช้โรงงานภูมิภาคเป็นฐานบุกตลาดเอสยูวี
ฝั่งผู้ผลิตญี่ปุ่นก็ไม่ยอมปล่อยสนามนี้ให้คู่แข่งยึดครองแต่เพียงฝ่ายเดียว มิตซูบิชิเลือกใช้โรงงานที่แหลมฉบังเป็นฐานการผลิตมิตซูบิชิ ปาเจโร่รุ่นใหม่ เพื่อป้อนตลาดเอสยูวีในภูมิภาค โดยมีแผนเปิดตัวในประเทศนี้เป็นแห่งแรกของโลกและเริ่มส่งมอบจากโรงงานเดียวกัน การย้ายรุ่นธงอย่างปาเจโร่มาผลิตในภูมิภาค แสดงให้เห็นความเชื่อมั่นต่อความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานการผลิตและห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ในพื้นที่
รุ่นใหม่ถูกวางตำแหน่งให้มี 3 รุ่นย่อย ตั้งแต่รุ่นขับเคลื่อนสองล้อมาตรฐานจนถึงรุ่นพรีเมียมแบบขับเคลื่อนสี่ล้อ พร้อมระบบ Super Select 4WD II และโหมดการขับขี่ 7 โหมด เครื่องยนต์ดีเซลเทอร์โบ 2.4 ลิตร 204 แรงม้า แรงบิด 480 นิวตันเมตร จับคู่เกียร์อัตโนมัติ 8 สปีดในทุกรุ่น ขณะที่ชุดเทคโนโลยีความปลอดภัยขั้นสูง เช่น ระบบควบคุมความเร็วอัตโนมัติแบบปรับได้และกล้อง 360 องศา ถูกใส่มาเต็ม แนวทางนี้สะท้อนชัดว่าผู้ผลิตญี่ปุ่นยังเลือกแข่งขันด้วยคุณสมบัติและภาพลักษณ์คุณภาพสูง โดยอาศัยข้อได้เปรียบด้านฐานการผลิตในภูมิภาค
ห่วงโซ่อุปทานรถยนต์รูปแบบใหม่ ใครได้ ใครเสี่ยง
เมื่อผู้ผลิตจากเวียดนาม จีน และญี่ปุ่นต่างเร่งตั้งโรงงานยานยนต์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือห่วงโซ่อุปทานรถยนต์กำลังถูกจัดระเบียบใหม่ ผู้ผลิตชิ้นส่วนในภูมิภาคมีโอกาสเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของโครงการการผลิตรถบัส รถเอสยูวี และยานยนต์พลังงานใหม่มากขึ้น แต่ในอีกด้าน คู่แข่งรายเดิมที่เคยครองตลาดอาจต้องเร่งปรับตัวทั้งด้านต้นทุนและเทคโนโลยีเพื่อไม่ให้เสียเปรียบต่อผู้เล่นหน้าใหม่ที่มีฐานผลิตและการขยายตัวของผู้ผลิตรองรับอยู่แล้ว
แนวโน้มที่เห็นชัดคือ ใครที่ควบคุมฐานการผลิตและซัพพลายเชนได้ จะมีอำนาจต่อรองมากขึ้นทั้งกับลูกค้าและผู้จัดหา การแข่งขันในยุคต่อไปจึงไม่ได้วัดกันแค่จำนวนโชว์รูมหรือแคมเปญการตลาด แต่คือความสามารถในการสร้างเครือข่ายโรงงานและห่วงโซ่อุปทานข้ามพรมแดนอย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับภูมิภาคนี้ การตัดสินใจลงทุนของคิมลอง มอเตอร์ Dongfeng Forthing และมิตซูบิชิ กำลังเขียนกติกาใหม่ให้ทุกฝ่ายต้องทบทวนกลยุทธ์การผลิตและการลงทุนจากฐานชาติเดียว สู่การคิดในระดับภูมิภาคอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
