ฮับสมาร์ทโฮมคืออะไร และทำไมมันซ่อนอยู่ใน Echo ของคุณ
ฮับสมาร์ทโฮมคืออุปกรณ์หรือฟังก์ชันที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางเชื่อมต่ออุปกรณ์สมาร์ทในบ้านเข้ากับแอปบนมือถือหรือผู้ช่วยเสียง เพื่อให้เราสั่งงาน ตั้งเวลา และรวมทุกอย่างไว้ในการควบคุมเดียว โดยไม่ต้องเชื่อมต่อแต่ละอุปกรณ์เข้ากับเราเตอร์ทีละตัว ฮับจะคุยกับหลอดไฟ เซ็นเซอร์ และสวิตช์ผ่านโปรโตคอลเฉพาะ แล้วแปลคำสั่งจากเราให้ทั้งระบบทำงานสอดประสานกัน
ประเด็นที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้คือ หลายรุ่นของ Amazon Echo มีฮับสมาร์ทโฮมอยู่ในตัวแล้วในรูปแบบ Zigbee coordinator นั่นแปลว่าถ้ากล่องหลอดไฟหรือสวิตช์เขียนว่า “ต้องใช้ฮับ” คุณอาจมีฮับนั้นอยู่แล้วบนชั้นหนังสือโดยไม่รู้ตัว ผู้เขียนต้นทางเคยเกือบกดสั่งซื้อ SmartThings แต่หยุดทันเมื่อจำได้ว่า Echo Hub ของตัวเองมีวิทยุ Zigbee ในตัว จึงลองจับคู่หลอดไฟใหม่ตรงกับ Alexa แล้วก็ยกเลิกการสั่งซื้อทันที นี่คือหลักฐานชัดว่าฮับสมาร์ทโฮมของหลายบ้านซ่อนอยู่ในลำโพง ไม่ใช่ในกล่องแยก
ทำไมผู้ผลิตชอบเขียนว่า “ต้องใช้ฮับ” และ Echo ต่างจากฮับกล่องแยกอย่างไร
เวลาคุณซื้อหลอดไฟ สวิตช์ หรือกลอนประตูสมาร์ทที่ใช้ Zigbee มักจะเห็นคำเตือนว่า “ต้องใช้ฮับ” เพราะอุปกรณ์เหล่านี้ไม่ใช้ Wi Fi โดยตรง แต่สื่อสารผ่านสัญญาณ Zigbee กำลังต่ำที่เราเตอร์มองไม่เห็น ต้องมีตัวกลางที่เรียกว่า coordinator มาคอยจัดการเครือข่ายและแปลคำสั่งจากมือถือหรือผู้ช่วยเสียงไปยังอุปกรณ์แต่ละตัว ผู้ผลิตส่วนใหญ่เลยขาย coordinator ในรูปแบบสะพานหรือฮับกล่องแยก นั่นคือเหตุผลของคำเตือนบนฉลาก
สิ่งที่ต่างออกไปคือ บางรุ่นของ Echo ฝังตัว Zigbee coordinator นี้ไว้ในเครื่องแล้ว เช่น Echo รุ่นที่ 4 Echo Dot Max Echo Hub Echo Plus รุ่นที่สอง Echo Show หลายขนาด และ Echo Studio รุ่นใหม่ ในมุมผู้ใช้ นี่คือฮับสมาร์ทโฮมที่อยู่รวมกับลำโพง ไม่ต้องเพิ่มกล่องบนชั้น ไม่ต้องเพิ่มปลั๊กเลย ต่างจาก Echo Dot รุ่นมาตรฐานที่แม้จะควบคุมอุปกรณ์ Matter ผ่าน Wi Fi และรับคำสั่งเสียงได้ทั้งวัน แต่ไม่มีชิป Zigbee ในตัว ถ้าคุณหยิบ Dot ผิดรุ่นแล้วไปซื้อฮับเพิ่ม คือการสร้างความซับซ้อนให้บ้านตัวเองโดยไม่จำเป็น
ตั้งค่าสมาร์ทไฟท์ด้วย Echo ใช้เวลาน้อยกว่าการแกะกล่องฮับ
เคสที่น่าสนใจคือเจ้าของบ้านคนหนึ่งกำลังตั้งห้องใหม่ในชั้นใต้ดินและอยากเปลี่ยนเป็นสวิตช์สมาร์ท Zigbee พอเห็นคำว่า “ต้องใช้ฮับ” ก็แทบจะสั่งซื้อ SmartThings ทันที แต่หันมาคิดได้ว่าตัวเองมี Echo Hub อยู่แล้ว จึงลองเดินเกมแบบประหยัดและเรียบง่ายกว่า เขาติดตั้งหลอด Philips Hue แบบฝังฝ้าให้เสร็จ จากนั้นสั่ง Alexa ให้ค้นหาอุปกรณ์ใหม่ ผลคือแอปเจอหลอดไฟทั้งหมดภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาที และแสดงแทรกอยู่ข้างกล้องและเทอร์โมสแตทเดิมในบ้าน
จากนั้นก็เพิ่มหลอดไฟเหล่านี้เข้าไปในกลุ่มห้องชั้นใต้ดินและผูกรวมเข้ากับ routine ที่สร้างไว้แล้ว ทำให้ไฟในชั้นใต้ดินติดพร้อมกับไฟทั้งบ้านตอนเช้าและดับตามคำสั่ง “ราตรีสวัสดิ์” เหมือนอุปกรณ์อื่น ประโยคที่น่าจำคือ “การจับคู่หลอดไฟใช้เวลาน้อยกว่าการแกะกล่องฮับ” เพราะไม่มีสะพานแยก ไม่ต้องโหลดแอปเพิ่ม ไม่ต้องสมัครบัญชีใหม่เลย นี่คือประสบการณ์ตั้งค่าสมาร์ทไฟท์ที่เรียบง่ายและเป็นมิตรกับมือใหม่ เมื่อเราใช้ฮับสมาร์ทโฮมที่แฝงอยู่ใน Echo แทนที่จะซื้อฮับใหม่
ลดกล่อง ลดแอป ลดความสับสนให้มือใหม่สมาร์ทโฮม
การซื้อฮับแยกเพิ่มทุกครั้งหมายถึงอีกหนึ่งกล่องบนเครือข่าย อีกหนึ่งแอปบนมือถือ และอีกหนึ่งบัญชีผู้ใช้ที่ต้องจำ ถ้าคุณพยายามรวบทุกอย่างให้ควบคุมผ่านแอปเดียว การเอาฮับเพิ่มเข้ามาเพื่อรองรับหลอดไฟไม่กี่ดวงคือการเดินย้อนกลับ ทำให้ระบบยุ่งยากทั้งการตั้งค่าและการดูแลในระยะยาว ผู้เขียนต้นทางยอมรับว่าทำงานหนักมากเพื่อจัดบ้านให้เหลือแค่แอปเดียว การเกือบสั่งซื้อ SmartThings เพื่อใช้แค่ในห้องชั้นใต้ดินคือการจะสร้างชั้นควบคุมซ้อนทับโดยไม่จำเป็น
เมื่อเขายกเลิกการสั่งซื้อฮับแยก นอกจากประหยัดเงิน ยังทำให้ห้องใหม่อยู่ในระบบเดียวกับทั้งบ้าน อุปกรณ์ Zigbee ที่เพิ่มเข้ามาในชั้นใต้ดินจึงเข้าร่วมเครือข่ายที่ Echo Hub จัดการอยู่แล้ว สำหรับมือใหม่ที่กำลังจะตั้งระบบครั้งแรก ควรเช็กโมเดล Echo ที่มีอยู่ในบ้านก่อนในหน้าผลิตภัณฑ์หรือประวัติคำสั่งซื้อ แล้วเทียบกับหน้าระบุรุ่นที่รองรับ Zigbee เพราะใช้เวลาแค่สองนาที แต่ช่วยกันไม่ให้คุณจ่ายเงินกับกล่องที่ไม่จำเป็น การเริ่มสมาร์ทโฮมด้วยฮับสมาร์ทโฮมที่มีอยู่แล้วทำให้ขั้นตอนสั้นลงและลดจุดพังของระบบในอนาคต
ฮับสมาร์ทโฮมใน Echo ทำงานร่วมกับไฟและเซ็นเซอร์อย่างไร
หัวใจของเรื่องคือ Echo ที่มี Zigbee coordinator สามารถสร้างและดูแลเครือข่ายอุปกรณ์ Zigbee ให้เราได้เอง มันจัดการการเชื่อมต่อของหลอดไฟ สวิตช์ และเซ็นเซอร์ แล้วรับคำสั่งจากมือถือหรือเสียงผ่าน Alexa เพื่อส่งต่อไปยังอุปกรณ์แต่ละชิ้นในบ้าน เมื่อเราติดตั้งสมาร์ทไฟหรือเซ็นเซอร์แล้วเปิดเครื่องเพื่อตั้งค่า ขั้นตอนในโลกความจริงมักจะง่ายแค่สั่ง Alexa ให้ค้นหาอุปกรณ์ใหม่ ระบบจะเจอและแสดงบนแอปภายในเวลาไม่นาน พร้อมจัดเรียงไว้ข้างอุปกรณ์แบรนด์อื่นอย่างกล้องและเทอร์โมสแตทเดิมในบ้าน
จุดที่น่าสนใจอีกอย่างคือ Echo รุ่นใหม่จำนวนมากยังรองรับอุปกรณ์ Matter ผ่าน Wi Fi และหลายรุ่นทำหน้าที่เป็น Thread border router ด้วย หมายความว่าคุณสามารถค่อย ๆ อัปเกรดไฟ เซ็นเซอร์ และปลั๊กให้เป็นสมาร์ท โดยยังควบคุมผ่านระบบเดียวกัน สั่งให้ควบคุมไฟจากไกลผ่านมือถือได้ทั้งในบ้านและนอกบ้าน เมื่อจับคู่กับเซ็นเซอร์ เช่น เซ็นเซอร์แรงกดใต้เตียงที่ตรวจจับการอยู่บนเตียงเพื่อสั่งให้รูทีนเช้าทำงาน ก็ยิ่งทำให้บ้านตอบสนองพฤติกรรมเราแบบอัตโนมัติ สรุปคือการมีฮับสมาร์ทโฮมใน Echo ทำให้การเพิ่มอุปกรณ์ใหม่เป็นเรื่องธรรมดาเหมือนเสียบปลั๊ก ไม่ใช่โปรเจกต์อิเล็กทรอนิกส์เต็มรูปแบบ
