ผลิตภัณฑ์เสริมความงามปลอมไม่ใช่เรื่องเล็ก แต่คือภัยต่อระบบสาธารณสุข
ผลิตภัณฑ์เสริมความงามปลอม คือสินค้ากลุ่มเครื่องสำอาง ยา หรืออุปกรณ์เสริมความงามที่ลอกเลียนแบบแบรนด์หรือสรรพคุณ ไม่ผ่านการขึ้นทะเบียนหรือควบคุมคุณภาพตามกฎหมาย แต่นำมาจำหน่ายผ่านช่องทางต่างๆ โดยเฉพาะออนไลน์ในราคาต่ำกว่าปกติ ทำให้ผู้บริโภคหลงเชื่อว่าเป็นของแท้ลดราคา ทั้งที่แท้จริงอาจปนเปื้อนสารอันตราย ไม่มีข้อมูลความปลอดภัยชัดเจน และไม่สามารถติดตามแหล่งที่มาหรือผู้รับผิดชอบหากเกิดอันตรายต่อสุขภาพ
สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นไม่ใช่เหตุการณ์เล็กๆ ที่หลุดรอดมาบ้างเป็นครั้งคราว แต่เป็นสัญญาณว่าระบบห่วงโซ่อุปทานด้านความงามมีช่องโหว่ ตั้งแต่โกดังเก็บสินค้าไปจนถึงบ้านที่ถูกดัดแปลงเป็นคลินิกเถื่อน การบุกจับโกดังผลิตภัณฑ์เสริมความงามปลอมที่พบของกลางกว่า 5 หมื่นชิ้น มูลค่าประมาณ 6 ล้านบาท แสดงให้เห็นว่าเครือข่ายนี้เตรียมกระจายสินค้าปลอมผ่านช่องทางออนไลน์อย่างเป็นระบบ ขณะเดียวกันการทลายแหล่งยาฉีดเปปไทด์เถื่อนและจับหมอฟันเถื่อนที่เปิดบ้านทำรีเทนเนอร์และฟันปลอม เป็นภาพรวมเดียวกันของอุตสาหกรรมความงามที่กำลังถูกขยายผลโดยผู้ไม่หวังดี
โกดังเครื่องสำอางปลอมกับตลาดจำหน่ายออนไลน์ไม่ปลอดภัย
การทลาย 2 โกดังเก็บเครื่องสำอางปลอมย่านหนึ่งที่มีทั้งครีม เซรั่ม และผลิตภัณฑ์เสริมความงามปลอมจากหลายแบรนด์ชื่อดัง รวมกว่า 5 หมื่นชิ้น มูลค่า 6 ล้านบาท เป็นภาพสะท้อนว่า “จำหน่ายออนไลน์ไม่ปลอดภัย” ไม่ได้เป็นเพียงคำเตือนลอยๆ แต่คือความจริงที่เกิดขึ้นแล้ว ผู้ก่อเหตุเตรียมใช้แพลตฟอร์มออนไลน์เป็นช่องทางระบายสินค้า โดยอาศัยราคาที่ถูกเกินจริงล่อใจผู้บริโภคให้เชื่อว่าคุ้มค่า ทั้งที่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจปนเปื้อนสารห้ามใช้หรือไม่ได้มาตรฐาน
สินค้าปลอมเหล่านี้ไม่เพียงกระทบต่อเจ้าของแบรนด์หรือธุรกิจที่ทำถูกกฎหมาย แต่ที่หนักกว่าคือกระทบต่อสุขภาพของผู้ใช้ เพราะผลิตภัณฑ์เสริมความงามปลอมไม่มีการตรวจสอบความปลอดภัยผลิตภัณฑ์จากหน่วยงานกำกับ คำว่า “ราคาถูก” จึงแปลว่า “ไม่มีใครรับผิดชอบหากเกิดอันตราย” สิ่งที่น่ากังวลคือเมื่อเราซื้อผ่านช่องทางออนไลน์หลักฐานมักเป็นเพียงชื่อร้านปลอมและบัญชีโอนเงินที่ตามตัวได้ยาก การพึ่งรีวิวหรือยอดขายจำนวนมากจึงไม่ใช่เกราะป้องกันความเสี่ยงอีกต่อไป
เครือข่ายยาฉีดเปปไทด์เถื่อน ออนไลน์ และรายได้มหาศาลที่แลกกับชีวิตคน
กรณียาฉีดเปปไทด์เถื่อนที่อ้างว่าช่วยลดน้ำหนักคืออีกด้านอันตรายของตลาดความงาม ข้อมูลจากหน่วยงานรัฐระบุว่าเครือข่ายนี้เช่าบ้านพักเพื่อใช้เป็นฐานลักลอบขายยาฉีดเปปไทด์ไม่มีเลขทะเบียนตำรับยา ผ่านโซเชียลมีเดีย โดยจัดส่งวันละประมาณ 100 กล่อง ราคากล่องละ 2,900 บาท ทำรายได้วันละ 290,000 บาท หรือกว่า 8 ล้านบาทต่อเดือน และพบของกลางรวมมูลค่ากว่า 52 ล้านบาท ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าธุรกิจเถื่อนกำลังเฟื่องฟูบนความเสี่ยงของชีวิตประชาชน
ผลิตภัณฑ์ที่ตรวจยึดไม่เพียงเป็นยาฉีดเปปไทด์ แต่ยังมีน้ำกลั่น เข็มอินซูลิน และคู่มือการใช้ครบชุด แสดงให้เห็นว่าผู้ขายจงใจสร้างความรู้สึกเหมือนใช้ยาถูกกฎหมายเพื่อให้ผู้บริโภคตัดสินใจง่ายขึ้น ปัญหาคือยาฉีดเปปไทด์เถื่อนไม่มีแพทย์ตรวจประเมิน ไม่มีข้อมูลความปลอดภัย และอาจก่ออันตรายรุนแรงถึงชีวิต แต่ผู้ใช้จำนวนไม่น้อยกลับมองมันเป็น “ทางลัดลดน้ำหนัก” ขั้นตอนการตรวจสอบความปลอดภัยผลิตภัณฑ์ถูกแทนที่ด้วยความไว้วางใจในรีวิวและคำโฆษณาออนไลน์ ผลลัพธ์คือระบบกำกับดูแลถูกบ่อนเซาะจากภายใน
หมอเถื่อนบ้านเสริมความงาม ฟันปลอมออนไลน์ และความเสี่ยงที่มองไม่เห็น
การจับกุมหมอฟันเถื่อนหญิงวัย 31 ปี ที่จบเพียง ม 6 แต่เปิดบ้านรับทำรีเทนเนอร์และฟันปลอมเดลิเวอรี โดยอ้างว่าเรียนจากยูทูบและติ๊กต็อก มีลูกค้าเดือนละกว่า 40 ราย ค่าบริการเริ่มต้น 1,800 บาท เป็นสัญญาณชัดว่าความต้องการเสริมความงามราคาถูกกำลังถูกตอบสนองด้วยบริการผิดกฎหมาย ผู้ให้บริการรายนี้ไม่มีทั้งใบประกอบวิชาชีพทันตกรรมและใบอนุญาตสถานพยาบาล แต่กลับทำงานในช่องปากคนจำนวนมาก
ทันตแพทยสภาชี้ว่าการทำฟันกับหมอฟันเถื่อนเสี่ยงทั้งการติดเชื้อจากเครื่องมือที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อตามมาตรฐาน เสี่ยงสารเคมีอันตรายจากวัสดุที่ไม่ได้รับอนุมัติ และเสี่ยงโครงสร้างฟันและกระดูกเสียหายถาวร ขณะเดียวกันหน่วยงานด้านทันตกรรมยังเตือนเรื่องการซื้อฟันปลอมสำเร็จรูปผ่านช่องทางออนไลน์ เพราะฟันปลอมต้องออกแบบเฉพาะบุคคล การสั่งซื้อโดยไม่ผ่านการตรวจประเมินจากทันตแพทย์อาจทำให้ฟันปลอมไม่พอดี กดทับเหงือก เกิดแผลและระคายเคืองในช่องปาก รวมถึงกระทบการบดเคี้ยวและสุขภาพช่องปากโดยรวม คำถามคือเรายอมแลกสุขภาพระยะยาวกับความสะดวกและราคาถูกจริงหรือไม่
บทเรียนและทางออก ผู้บริโภคต้องเข้มขึ้น รัฐต้องเดินหน้าปราบต่อเนื่อง
สิ่งหนึ่งที่เห็นชัดจากคดีเหล่านี้คือการทำงานร่วมกันของหลายหน่วยงาน ตั้งแต่ทันตแพทยสภา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ไปจนถึงตำรวจที่รับผิดชอบการคุ้มครองผู้บริโภค ในการจับกุมหมอฟันเถื่อนและปิดบ้านที่เปิดเป็นคลินิกเถื่อนทําฟันปลอมและรีเทนเนอร์ ขณะเดียวกันกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้บูรณาการกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติในการทลายเครือข่ายยาฉีดเปปไทด์เถื่อนมูลค่ากว่า 52 ล้านบาท นี่คือสัญญาณบวกว่ารัฐเริ่มมองปัญหาแบบระบบมากขึ้น
แต่การปราบปรามจะไม่ยั่งยืนหากผู้บริโภคยังยึดติดกับคำว่าถูกและเร็วโดยไม่ตรวจสอบความปลอดภัยผลิตภัณฑ์ ก่อนรับบริการทันตกรรมควรตรวจสอบชื่อทันตแพทย์และเลขที่ใบอนุญาตคลินิกที่หน้าเคาน์เตอร์ และตรวจสอบผ่านเว็บไซต์หน่วยงานวิชาชีพ ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์เสริมความงามหรือยาฉีด ควรตรวจเลขอนุญาตและหลีกเลี่ยงการซื้อจากแหล่งจำหน่ายออนไลน์ไม่ปลอดภัย หากพบผลิตภัณฑ์ต้องสงสัยสามารถแจ้งหน่วยงานรัฐผ่านสายด่วนหรือช่องทางออนไลน์ที่เปิดไว้เพื่อรับเรื่องร้องเรียน สุดท้ายอุตสาหกรรมความงามจะปลอดภัยได้ก็ต่อเมื่อทั้งรัฐ ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคร่วมกันปิดช่องว่างของระบบ ไม่ยอมให้ผลประโยชน์ระยะสั้นมาทำลายสุขภาพระยะยาว
