ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

เหมืองต้นน้ำเสี่ยงปล่อยสารพิษ ไทยเร่งตรวจแม่น้ำข้ามพรมแดน

เหมืองต้นน้ำเสี่ยงปล่อยสารพิษ ไทยเร่งตรวจแม่น้ำข้ามพรมแดน
ความสนใจ|เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

มลพิษจากเหมืองไม่หยุดอยู่ที่เส้นแบ่งประเทศ

น้ำปนเปื้อนข้ามพรมแดนคือภาวะที่สารอันตรายจากกิจกรรมในประเทศหนึ่งไหลผ่านลำน้ำไปกระทบชุมชนและระบบนิเวศในอีกประเทศ โดยผู้คนปลายน้ำมักรับความเสี่ยงทั้งที่ไม่ได้มีส่วนตัดสินใจให้เกิดต้นเหตุ เหมืองแร่เมียนมาจึงไม่ใช่เพียงเรื่องเศรษฐกิจหรือความมั่นคงในพื้นที่ แต่เป็นความเสี่ยงด้านสุขภาพและสิทธิในการใช้น้ำของผู้คนริมแม่น้ำในไทยด้วย

ในช่วงสองปีที่ผ่านมา มีรายงานความกังวลเรื่องโลหะหนักและสารพิษจากพื้นที่ทำเหมืองที่เชื่อมโยงกับแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำโขง ขณะที่การทำเหมืองแรร์เอิร์ธในเมียนมาส่วนหนึ่งใช้การชะล้างแร่ใต้ดินด้วยสารเคมี ก่อนปล่อยน้ำกลับสู่แหล่งน้ำท้องถิ่น วิธีดังกล่าวอาจทิ้งการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินยาวนาน จึงไม่ควรปล่อยให้การตรวจสอบขึ้นกับข้อมูลจากฝั่งเดียว

วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 สมาชิกวุฒิสภา มณีรัฐ เขมวะวงศ์ ตั้งกระทู้ถามรัฐบาลถึงการแก้ปัญหามลพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำรวก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง โดยรองนายกรัฐมนตรีทรงศักดิ์ ทองศรี มาตอบแทนนายกรัฐมนตรี ข้อเรียกร้องนี้สะท้อนโจทย์ที่ชัดเจนว่า การเฝ้าระวังต้องเชื่อมข้อมูลต้นน้ำกับปลายน้ำ และต้องเปิดเผยผลตรวจให้ประชาชนเข้าใจได้

เหมืองต้นน้ำเสี่ยงปล่อยสารพิษ ไทยเร่งตรวจแม่น้ำข้ามพรมแดน

การขยายเหมืองเพิ่มแรงกดดันต่อต้นน้ำ

ขนาดของกิจกรรมทำเหมืองทำให้ความเสี่ยงนี้ยากจะมองเป็นเหตุเฉพาะจุด ข้อมูลของศูนย์สติมสันระบุว่าเมียนมามีเหมืองแรร์เอิร์ธมากกว่า 600 แห่ง รายงานยังกล่าวถึงเหมืองทังสเตนแห่งใหม่ที่กำลังจะเริ่มขุดบนลาดเขาทางตอนเหนือของภูเขา ซึ่งอยู่ห่างจากชายแดนไทยราว 20 กิโลเมตร เมื่อมีแหล่งทำเหมืองจำนวนมากในพื้นที่ที่กำกับดูแลได้จำกัด การติดตามเพียงแม่น้ำสายใดสายหนึ่งย่อมไม่พอ

การขยายตัวเกิดขึ้นท่ามกลางความไร้เสถียรภาพหลังรัฐประหารในเมียนมาเมื่อปี 2021 ซึ่งทำให้การกำกับดูแลพื้นที่ชายแดนอ่อนแอลงและเปิดช่องให้กิจกรรมผิดกฎหมายเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกัน สมาชิกวุฒิสภาระบุว่าพบเหมืองแห่งใหม่บริเวณดอยก่อวันและบ้านแม่โจ๊ะ ซึ่งอยู่เหนือแม่น้ำสายเพียงไม่กี่กิโลเมตร รวมทั้งมีเหมืองอย่างน้อย 13 แห่งในฝั่งลาวและเหมืองทองคำที่เกิดขึ้นใหม่อีกหลายแห่ง ภาพรวมจึงเป็นปัญหาลุ่มน้ำและเครือข่ายกิจกรรมข้ามพรมแดน ไม่ใช่เรื่องที่แก้ได้ด้วยการเฝ้าระวังเฉพาะเขตไทย

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่ที่การทำมาหากิน ชุมชนริมแม่น้ำกังวลทั้งความปลอดภัยของน้ำและพืชผักที่ปลูกไว้บริโภคเองตามตลิ่ง อีกทั้งน้ำปนเปื้อนชายแดนยังกระทบการท่องเที่ยวและความเชื่อมั่นต่อแหล่งน้ำของชุมชน การประกาศว่ามีการตรวจจึงยังไม่เพียงพอ หากไม่มีข้อมูลที่สม่ำเสมอและมาตรการป้องกันที่ประชาชนใช้ได้จริง

ห้องแล็บเป็นจุดเริ่ม ไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 โฆษกรัฐบาล เอกภพ เพียรพิเศษ เปิดเผยว่า ในการเยือนไทยอย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรีจีน มีแผนลงนามบันทึกความเข้าใจสนับสนุนห้องปฏิบัติการตรวจสารพิษในสิ่งแวดล้อมร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เพื่อแก้ปัญหาน้ำในเชียงรายและภาคเหนือ นี่เป็นก้าวที่ควรเดินหน้า เพราะห้องแล็บช่วยให้การตรวจสารพิษในน้ำมีศักยภาพมากขึ้น แต่คุณค่าของแล็บจะขึ้นอยู่กับความต่อเนื่องของการเก็บตัวอย่าง มาตรฐานที่ตรวจสอบได้ และการเผยแพร่ผลโดยไม่ล่าช้า

รัฐบาลระบุว่ากรมควบคุมมลพิษตรวจคุณภาพน้ำและหารือกับเมียนมาแล้ว โดยไทยพบปัญหา แต่ฝั่งเมียนมายังไม่มีการตรวจและยังไม่ได้ให้ข้อมูลแก่ประชาชนในพื้นที่ ความไม่สมดุลนี้ทำให้การเปรียบเทียบสถานการณ์ต้นน้ำกับปลายน้ำยังติดขัด แผนที่มีน้ำหนักจึงต้องกำหนดจุดตรวจและมาตรฐานร่วมกัน แลกเปลี่ยนผลตรวจ และเปิดพื้นที่ให้ชุมชนได้รับทราบข้อมูลที่นำไปใช้ตัดสินใจได้

อีกโครงการหนึ่งมีแผนเสริมการบริหารคุณภาพน้ำร่วมกันและลดความเสี่ยงจากสารหนูในช่วงปี 2569–2571 โดยจะเริ่มเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนร่วมกันในเดือนพฤศจิกายนนี้ นอกจากนี้ ไทยเตรียมนำประเด็นมลพิษไปหารือในการประชุมคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขงที่เวียดนามระหว่างวันที่ 18–19 พฤศจิกายน 2569 การตรวจและการทูตต้องเดินคู่กัน มิฉะนั้นข้อมูลอาจชี้ความเสี่ยงได้ แต่ไม่อาจลดการปล่อยมลพิษจากต้นทาง

เหมืองต้นน้ำเสี่ยงปล่อยสารพิษ ไทยเร่งตรวจแม่น้ำข้ามพรมแดน

น้ำสะอาดต้องมาก่อนการรอผลเจรจา

ตัวชี้วัดความสำเร็จไม่ควรหยุดที่การลงนามหรือการตั้งห้องแล็บ แต่ต้องดูว่าครัวเรือนมีน้ำปลอดภัยใช้หรือไม่ ข้อมูลที่กระทรวงการต่างประเทศตอบต่อผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติระบุว่า ประชาชนเกือบครึ่งในพื้นที่มีข้อจำกัดในการเข้าถึงน้ำสะอาด และต้องจ่ายค่าน้ำดื่มเพื่อดูแลสุขภาพเฉลี่ย 2,600 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน ตัวเลขนี้ทำให้เห็นว่าความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมได้กลายเป็นภาระประจำวันแล้ว

รัฐบาลระบุว่าได้อนุมัติงบประมาณเพื่อย้ายแหล่งผลิตน้ำประปาในเชียงรายจากแม่น้ำกกไปใช้แม่น้ำลาว และมีแผนเชื่อมต่อพื้นที่ใกล้เคียงบริเวณแม่น้ำสาย มาตรการทดแทนน้ำเป็นเรื่องเร่งด่วน แต่ต้องควบคู่กับการตรวจสุขภาพ การสื่อสารความเสี่ยง และความช่วยเหลือชุมชนที่ได้รับผลกระทบ เพราะประชาชนไม่ควรถูกบังคับให้แบกรับต้นทุนจากปัญหาที่มีต้นทางอยู่นอกเขตอำนาจของตน

ไทยผลักดันประเด็นน้ำและมลพิษข้ามพรมแดนในกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง และกระทรวงการต่างประเทศกำลังประสานประเทศในอาเซียนเพื่อหารือกับเมียนมา แนวทางนี้จำเป็น เพราะลำน้ำไม่เดินตามเส้นเขตแดน ข้อสรุปจึงชัดเจนว่าไทยต้องเร่งตรวจและจัดหาน้ำสะอาดในประเทศ พร้อมใช้เวทีภูมิภาคผลักดันข้อมูลร่วมและความรับผิดชอบจากพื้นที่ต้นน้ำ ห้องแล็บคือเครื่องมือสำคัญ แต่สิทธิของประชาชนในการเข้าถึงน้ำปลอดภัยต้องเป็นผลลัพธ์ที่วัดได้

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!