จากเมืองท่องเที่ยวสู่ไลฟ์สไตล์ฮับ นิยามใหม่ของเศรษฐกิจชาวต่างชาติ
เศรษฐกิจชาวต่างชาติ คือภาพรวมของกำลังซื้อ การใช้จ่าย และบริการที่เกิดจากชาวต่างชาติซึ่งเข้ามาใช้ชีวิต ทำงาน หรือเดินทางอย่างต่อเนื่องในแต่ละประเทศ ไม่ใช่เพียงการจับจ่ายแบบนักท่องเที่ยวระยะสั้น แต่รวมถึงกลุ่มที่อยู่อาศัยระยะยาวหรือเดินทางซ้ำหลายครั้งต่อปี จนสร้างรูปแบบการบริโภคเฉพาะและมีผลต่อทิศทางตลาดผู้บริโภคท้องถิ่น ทั้งด้านค้าปลีก การเดินทาง สุขภาพ และบริการในชีวิตประจำวัน ประเทศไทยถูกนิยามว่าได้ก้าวสู่การเป็น Global Lifestyle Hub ของภูมิภาค จากการเติบโตต่อเนื่องของผู้บริโภคต่างชาติที่เข้ามาใช้ชีวิต ทำงาน และเดินทางระยะยาว การใช้จ่ายเฉลี่ยของกลุ่มนี้สูงกว่าคนไทยถึง 1.5 เท่า และไม่ใช่การซื้อของฝากอย่างเดียว แต่คือการใช้เงินกับบ้าน สุขภาพ ครอบครัว และความสะดวกสบายในชีวิตประจำวัน การเปลี่ยนจากเมืองท่องเที่ยวไปสู่ไลฟ์สไตล์ฮับจึงไม่ใช่คำสวยหรู แต่สะท้อนโครงสร้างเศรษฐกิจที่กำลังก้าวไปสู่อีกระดับ
Expat Economy ไม่ใช่แค่รวย แต่มีรอยนิ้วมือการช้อปปิ้งชัดเจน
เมื่อพูดถึง Expat Economy เรามักนึกถึงกำลังซื้อสูง แต่ข้อมูลเชิงลึกชี้ชัดว่าความต่างที่แท้จริงคือรอยนิ้วมือการช้อปปิ้งของแต่ละสัญชาติที่หลากหลายอย่างมีนัยยะ ผู้บริโภคต่างชาติแต่ละกลุ่มมี Shopping Fingerprint เป็นของตัวเอง ตั้งแต่บ้าน ความงาม ไปจนถึงหนังสือและของใช้เด็ก กลุ่มชาวจีนโดดเด่นในหมวด Home และงาน DIY สูงกว่าค่าเฉลี่ยถึง 2.2 เท่า และหมวดความงามสูงกว่าค่าเฉลี่ย 1.4 เท่า สะท้อนการเข้ามาจัดบ้านและดูแลตัวเองในระยะยาว ไม่ใช่แค่เที่ยวแล้วกลับ ขณะที่ชาวรัสเซียใช้จ่ายหมวดสินค้าเด็กสูงกว่าค่าเฉลี่ย 1.4 เท่า และของใช้ในครัวเรือน 1.2 เท่า มีภาพชัดว่าเป็นครอบครัวที่พำนักระยะยาวในเมืองท่องเที่ยวชายทะเล เช่น จังหวัดใหญ่ด้านใต้ของไทย ด้านชาวญี่ปุ่นใช้จ่ายในหมวดของใช้ประจำวันสูงกว่าค่าเฉลี่ย 1.8 เท่า หมวดสุขภาพและความงาม 1.7 เท่า และหนังสือกับเครื่องเขียน 1.8 เท่า โดยเน้นย่านเมืองที่มีชุมชนชาวต่างชาติหนาแน่น พฤติกรรมเหล่านี้บอกเราว่าเศรษฐกิจชาวต่างชาติไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยการซื้อของหรูหราที่ฉาบฉวย แต่เป็นการใช้จ่ายที่ฝังอยู่ในชีวิตประจำวันของเขา
พรมแดนการช้อปและความงาม T Beauty ทำให้ตลาดผู้บริโภคไทยเชื่อมภูมิภาค
ถ้าจะถามว่าใครผลักดันให้ตลาดผู้บริโภคไทยกลายเป็นไลฟ์สไตล์ฮับระดับภูมิภาค กลุ่มเพื่อนบ้านคือคำตอบสำคัญอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ชาวเมียนมาและชาวลาวแสดงให้เห็นว่าพรมแดนการช้อปปิ้งในยุคใหม่คือเส้นทางเดินทาง ไม่ใช่เส้นบนแผนที่ ชาวเมียนมาใช้จ่ายหมวดความงามสูงกว่าค่าเฉลี่ยถึง 2.7 เท่า และแฟชั่น 1.5 เท่า สะท้อนความนิยมสินค้า Thai Beauty หรือ T Beauty อย่างชัดเจน พวกเขาเดินทางทั้งเข้าเมืองชายแดนและศูนย์การค้าขนาดใหญ่ในกรุงเทพเพื่อซื้อใช้เอง ซื้อฝาก และนำกลับไปต่อยอดธุรกิจในประเทศตัวเอง ขณะที่ผู้บริโภคจากลาวเด่นในหมวดความงามสูงกว่าค่าเฉลี่ย 2 เท่า และหมวดสินค้าเด็กกับกีฬา 1.7 เท่า เกิดเป็นพฤติกรรม Cross border Household Shopping คือการเดินทางข้ามแดนเพื่อซื้อของสำหรับทั้งครอบครัวในศูนย์การค้าภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีความถี่ในการเดินทางสูง กลุ่มจากมาเลเซียใช้จ่ายในหมวดแฟชั่นสูงกว่าค่าเฉลี่ย 1.8 เท่า เดินทางระยะสั้นเข้ามาเพื่อช้อปแฟชั่นในหัวเมืองสำคัญและเมืองหลวง แม้ยอดใช้จ่ายต่อทริปใกล้เคียงชาวรัสเซีย แต่ความถี่ยังต่ำกว่า จึงเป็นโอกาสเติบโตในอนาคต ภาพรวมนี้ทำให้ตลาดผู้บริโภคไทยไม่ใช่แค่ขายของให้คนในประเทศ แต่กลายเป็นศูนย์กลางไลฟ์สไตล์ที่เชื่อมทั้งภูมิภาคผ่านการเดินทางและการช้อปปิ้ง
การเดินทางด้วยรถเช่าและบริการดิจิทัล เสริมบทบาทไลฟ์สไตล์ฮับในชีวิตจริง
เศรษฐกิจชาวต่างชาติจะเติบโตไม่ได้หากการเดินทางและบริการในชีวิตประจำวันไม่ตอบโจทย์ ทั้งฝั่งชาวต่างชาติที่เข้ามาและคนไทยที่เริ่มเดินทางแบบเดียวกัน การเช่ารถขับเองที่เติบโตอย่างแรงทั่วโลกสะท้อนภาพนี้ได้ดี ผู้ให้บริการรายใหญ่เผยว่ายอดจองรถเช่าทั่วโลกบนแพลตฟอร์มของตนเติบโตถึง 81 เปอร์เซ็นต์ในช่วงปีที่ผ่านมา โดยหนึ่งในตลาดปลายทางสำคัญมียอดจองรถเช่าเพิ่มขึ้น 59 เปอร์เซ็นต์ และนักเดินทางจากที่นี่เดินทางออกไปเช่ารถต่างประเทศเพิ่มขึ้นถึง 78 เปอร์เซ็นต์ นักเดินทางรุ่นใหม่ทั้งชาวต่างชาติและคนไทยนิยมนั่งหลังพวงมาลัยเองเพื่อออกแบบเส้นทางได้อิสระ รวมหลายจุดหมายไว้ในทริปเดียว และเข้าถึงพื้นที่นอกเส้นทางท่องเที่ยวหลักได้มากขึ้น ความต้องการเช่ารถมาจากทั้งทริปครอบครัว การเดินทางพร้อมสัตว์เลี้ยง และการเที่ยวธรรมชาติ ขณะเดียวกัน ผู้ใช้วางแผนเช่ารถล่วงหน้านานขึ้น ให้ความสำคัญกับประกันภัย และนิยมจ่ายผ่านช่องทางออนไลน์ ในฝั่งบริการเมือง การเติบโตของกลุ่มชาวต่างชาติทำให้แพลตฟอร์มบริการรายวันต้องปรับตัว ล่าสุดผู้ให้บริการเรียกรถและเดลิเวอร์รีรายใหญ่พัฒนาฟีเจอร์ One Click Translation รองรับการแปลทันทีถึง 9 ภาษา เพื่อเอาใจชาวต่างชาติ พร้อมเปิดตัว Expat Pass ให้ส่วนลดพิเศษสำหรับลูกค้าเอ็กซ์แพตครอบคลุมทุกบริการ นี่คือสัญญาณชัดว่าธุรกิจบริการในเมืองกำลังออกแบบระบบให้รองรับการใช้ชีวิตของชาวต่างชาติเป็นเรื่องปกติ
จากสวัสดิการสุขภาพถึง Long Stay Residents เมื่อไลฟ์สไตล์กลายเป็นยุทธศาสตร์เศรษฐกิจ
แก่นของไลฟ์สไตล์ฮับไม่ใช่แค่ร้านอาหาร คาเฟ่ หรือแหล่งช้อปปิ้ง แต่คือความสามารถในการรองรับชีวิตทั้งชุดของคนที่มาอยู่ ระยะยาวและเดินทางซ้ำอย่างสบายใจ ข้อมูลเชิงลึกชี้ว่าผู้บริโภคต่างชาติในไทยแบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก คือ Long Stay Residents ที่ใช้ชีวิต ทำงาน หรือมีครอบครัวอยู่จริงในประเทศ และ Frequent Visitors ที่กลับมาใช้จ่ายอย่างน้อยสามเดือนต่อปี ครอบคลุมสองไตรมาสหรือประมาณสามถึงสี่ครั้งต่อปี การเติบโตของ Expat Economy ขับเคลื่อนหลักโดยกลุ่ม Long Stay Residents ทั้งด้านจำนวนผู้ใช้จ่ายและยอดใช้จ่ายต่อคน ซึ่งสะท้อนว่าพวกเขาไม่ได้มาเที่ยว แต่มาใช้ชีวิตจริง เมื่อชีวิตจริงเข้ามา ความต้องการสวัสดิการก็สูงขึ้น จากผลสำรวจ CIGNA 360 Well being Survey พบว่ากว่าครึ่งของกลุ่มเอ็กซ์แพตมองว่าประกันสุขภาพเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจไปทำงานต่างประเทศ แต่ร้อยละ 40 ของคนกลุ่มนี้ทำงานในบริษัทที่ไม่มีสวัสดิการด้านสุขภาพ การเปิดตัวประกันสุขภาพกลุ่มใหม่ เช่น CIGNA SPECTRUM จึงเป็นการตอบสนองต่อนโยบายภาครัฐด้านแรงงานและสวัสดิการสังคม เพื่อยกระดับมาตรฐานสุขภาพและความเป็นอยู่ของกลุ่มเอ็กซ์แพต ครอบครัว และผู้บริหารชาวไทย ชุดนโยบายและสินค้าแบบนี้บอกเราชัดว่าการเป็นไลฟ์สไตล์ฮับไม่ใช่แค่แข่งขันเรื่องแหล่งเที่ยว แต่คือการลงทุนในคุณภาพชีวิตของคนที่เลือกมาใช้ชีวิตร่วมกับเรา คำถามสำคัญสำหรับสังคมและธุรกิจไทยจึงไม่ใช่ว่าจะต้อนรับชาวต่างชาติหรือไม่ เพราะเขามาแล้ว แต่คือจะจัดสมดุลอย่างไรให้เศรษฐกิจชาวต่างชาติขยายตัวโดยไม่ทิ้งตลาดผู้บริโภคไทย และใช้โอกาสนี้ในการยกระดับมาตรฐานบริการ สุขภาพ และการเดินทางให้ทุกคนได้ประโยชน์ร่วมกัน
