โลเคชั่นฮอลลีวูดใหม่: เมื่อภูมิภาคเรากลายเป็นศูนย์กลางถ่ายทำระดับโลก

จากชายหาดสู่ฮับคอนเทนต์: การถ่ายทำภาพยนตร์ไทยในสายตาฮอลลีวูด

การถ่ายทำภาพยนตร์ไทยในบริบทโลก หมายถึงการใช้สถานที่ถ่ายทำในประเทศเพื่อรองรับการสร้างภาพยนตร์ระดับโลกและซีรีส์จากฮอลลีวูดและผู้ให้บริการสตรีมมิงนานาชาติ ด้วยการผสมผสานโลเคชั่นธรรมชาติที่โดดเด่น ทีมงานมืออาชีพ มาตรการสนับสนุนจากรัฐ และศักยภาพด้านการท่องเที่ยวภาพยนตร์ที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้ภูมิภาคเราถูกมองเป็นศูนย์กลางใหม่ของการผลิตคอนเทนต์สำหรับผู้ชมทั่วโลก

ประเด็นสำคัญวันนี้ไม่ใช่แค่ว่าโลเคชั่นสวย แต่คือการที่ภูมิภาคเรากลายเป็น “ฮับการผลิตคอนเทนต์” ที่ผู้เล่นระดับโลกเริ่มมองว่าให้ทั้งภาพสวย งบคุ้ม และระบบสนับสนุนครบ การที่ภาพยนตร์ระดับโลกและซีรีส์ชื่อดังเลือกมาถ่ายทำที่นี่คือสัญญาณชัดว่าตลาดถ่ายทำภาพยนตร์กำลังขยับอำนาจจากเมืองฟิล์มดั้งเดิมมาสู่จุดใหม่ที่พร้อมทั้งโครงสร้างพื้นฐานและคนทำงานสายโปรดักชั่นที่เข้าใจมาตรฐานสากล

Mother of the Bride: เมื่อสตรีมมิงใหญ่ใช้ภูเก็ตเป็นเวทีโลก

กรณี Mother of the Bride คือภาพตัวอย่างชัดว่าผู้ให้บริการสตรีมมิงระดับโลกเห็นคุณค่าโลเคชั่นแถบนี้มากแค่ไหน ภาพยนตร์โรแมนติกคอมเมดี้อเมริกันเรื่องนี้เลือกใช้อนันตรา ลายัน ภูเก็ต รีสอร์ท และอนันตรา ไม้ขาว ภูเก็ต วิลล่าส์เป็นฉากหลักในการเล่าเรื่องงานแต่งงานริมทะเลที่มีทั้งดราม่าความรักและความสัมพันธ์ในครอบครัว การตัดสินใจเช่นนี้สะท้อนว่าชายหาดและรีสอร์ตของภูเก็ตไม่ได้เป็นแค่จุดพักผ่อน แต่เป็น “โลเคชั่นฮอลลีวูด” ที่เล่าเรื่องระดับโลกได้อย่างน่าเชื่อถือ

จุดที่น่าสนใจคือ ผู้ชมทั่วโลกบนแพลตฟอร์ม Netflix จะได้เห็นภาพภูเก็ตในฐานะเวทีของภาพยนตร์ระดับโลก ไม่ใช่เพียงฉากประกอบตามสูตรเดิม นี่คือการท่องเที่ยวภาพยนตร์ในแบบ set-jetting ที่จะดึงแฟนหนังให้เดินทางตามรอยสถานที่ถ่ายทำมากกว่าการขายแพ็กเกจทะเลสวยทั่วไป เมื่อโลเคชั่นถูกฝังอยู่ในความทรงจำของผู้ชมจำนวนมหาศาล เรากำลังพูดถึง “แบรนด์ปลายทางท่องเที่ยว” ที่มีพลังมากกว่างบโฆษณาแบบเดิมหลายเท่า

Alien: Earth และ F9: งบมหาศาล งานนับหมื่น และการยืนยันว่าเราเป็นฮับคอนเทนต์

ถ้าจะพิสูจน์ว่าภูมิภาคเรากลายเป็นศูนย์กลางถ่ายทำภาพยนตร์ระดับโลกจริงหรือไม่ ดูตัวเลขจากงานกองถ่ายไซไฟอย่าง Alien: Earth ก็ชัดเจน ซีรีส์เรื่องนี้เลือกถ่ายทำในประเทศแบบเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ ใช้งบถ่ายทำในประเทศมากถึง 2,800 ล้านบาท และสร้างงานให้ทีมงานชาวไทย 24,787 ตำแหน่ง นี่ไม่ใช่ยอดเล็กๆ ของงานโลเคชั่น แต่คือการลงทุนระดับอุตสาหกรรมที่กระจายรายได้ลงสู่คนทำงานในสายโปรดักชั่นอย่างแท้จริง

ฝั่งภาพยนตร์แอ็กชัน F9 ที่มาถ่ายทำในจังหวัดท่องเที่ยวหลายแห่งอย่างภูเก็ต พังงา กระบี่ และสุราษฎร์ธานี ก็สะท้อนอีกด้านของศักยภาพโลเคชั่นไทย โดยแม้จะเป็นเพียงสัดส่วนประมาณ 20% ของหนังทั้งเรื่อง แต่การใช้ทีมงานและโลเคชั่นในประเทศก็สร้างงานให้กองถ่ายและธุรกิจแวดล้อมไม่น้อย พร้อมใช้งบถ่ายทำในไทย 200 ล้านบาท เมื่อรวมกับงานระดับ The Creator, The White Lotus ซีซั่น 3 และ Jurassic World: Rebirth ที่ถ่ายทำในประเทศด้วยงบสูงและทีมงานจำนวนมาก ความเนื้อหอมของโลเคชั่นเราจึงไม่ใช่คำพูดลอยๆ แต่มีตัวเลขรองรับอย่างชัดเจน

นโยบายรัฐกับเศรษฐกิจ set-jetting: ทำไมโลเคชั่นจึงกลายเป็นอุตสาหกรรมพรีเมียม

ความสำเร็จของการถ่ายทำภาพยนตร์ไทยในระดับสากลไม่ได้มาจากธรรมชาติสวยอย่างเดียว แต่เกิดจากการจัดการเชิงนโยบายที่เข้าใจเกมการแข่งขันโลเคชั่นฮอลลีวูด ตั้งแต่ปี 2017 รัฐเริ่มใช้มาตรการส่งเสริมให้กองถ่ายต่างชาติสามารถเรียกคืนเงินได้ 15% และต่อมาปรับเพิ่มเป็น 20–30% พร้อมขยับเพดานการคืนเงินต่อเรื่องจาก 75 ล้านบาทเป็น 150 ล้านบาท ประกอบกับมาตรการยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับนักแสดงต่างชาติเป็นเวลา 5 ปี และ Cash Rebate สูงสุด 20% ของค่าใช้จ่ายในประเทศ นี่คือข้อเสนอเชิงโครงสร้างที่ทำให้ภูมิภาคเรายืนบนเวทีเดียวกับโลเคชั่นคู่แข่งในภูมิภาคอื่น

ผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจเริ่มชัดเจนจากตัวเลขที่ TFO ระบุว่า ระหว่างมกราคมถึง 10 กรกฎาคม 2567 มีกองถ่ายต่างประเทศเข้ามาถ่ายทำคอนเทนต์ในไทยจำนวน 242 เรื่อง ครอบคลุมตั้งแต่โฆษณา สารคดี รายการโทรทัศน์ ภาพยนตร์เรื่องยาว ไปจนถึงมิวสิกวิดีโอและเกมโชว์ ก่อนหน้าในช่วงพรีโควิดปี 2562 มีโปรเจกต์เข้ามาถ่ายทำถึง 740 โปรเจกต์ สร้างรายได้เข้าประเทศกว่า 4,800 ล้านบาท และในปี 2564 ที่เริ่มเปิดประเทศ ตัวเลขโปรเจกต์เหลือ 348 แต่สร้างรายได้ถึง 6,400 ล้านบาท ข้อมูลเหล่านี้ชี้ว่า การท่องเที่ยวภาพยนตร์กำลังเปลี่ยนจากรายได้เสริมเป็น “เสาหลักใหม่” ของเศรษฐกิจบริการ

จากโลเคชั่นสวยสู่แพลตฟอร์มเศรษฐกิจสร้างสรรค์: ก้าวต่อไปของการถ่ายทำภาพยนตร์ไทย

เมื่อมองภาพรวมจะเห็นว่าเสน่ห์โลเคชั่นเพียงอย่างเดียวไม่พอ หากไม่มีระบบรองรับกองถ่ายที่ซับซ้อนและคนกลางที่เข้าใจทั้งภาษาธุรกิจและภาษาหนัง ผู้ให้บริการโปรดักชั่นเซอร์วิสในประเทศจึงมีบทบาทสำคัญในการทำให้การถ่ายทำภาพยนตร์ไทยสำหรับคอนเทนต์ต่างชาติเดินหน้าได้ราบรื่น ทั้งการขออนุญาต การประสานงานภาครัฐและเอกชน ไปจนถึงการสร้างทีมงานมืออาชีพที่ตอบโจทย์มาตรฐานฮอลลีวูด นี่คือโครงสร้างที่ทำให้โลเคชั่นไม่เป็นแค่ฉาก แต่เป็นแพลตฟอร์มเศรษฐกิจสร้างสรรค์เต็มรูปแบบ

อย่างไรก็ตาม หากต้องการรักษาสถานะฮับระดับพรีเมียม เราควรคิดข้ามจากการเป็น “ฉากถ่ายทำ” ไปสู่การเป็นผู้ร่วมสร้างคอนเทนต์อย่างเต็มตัว การต่อยอดจากงานโปรดักชั่นเซอร์วิสไปสู่การผลิตออริจินอลคอนเทนต์ของตัวเอง การลงทุนในทักษะทีมงาน และการออกแบบนโยบายที่ดึงให้เงินจากการถ่ายทำหมุนเข้าสู่ชุมชนและธุรกิจท้องถิ่นอย่างทั่วถึง จะทำให้กระแสการท่องเที่ยวภาพยนตร์ไม่หยุดอยู่แค่การตามรอยหนังดัง แต่กลายเป็นระบบนิเวศเศรษฐกิจที่พาเมืองและคนทำงานเติบโตไปพร้อมกัน นี่คือโอกาสที่เราควรกล้าคิดว่าภูมิภาคเราจะไม่เป็นเพียงโลเคชั่นฮอลลีวูด แต่เป็นหนึ่งในผู้เล่นสำคัญของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ระดับโลกในระยะยาว