การค้าปลีกท่องเที่ยวคืออะไร และทำไมถึงกลายเป็นสมรภูมิใหม่
การค้าปลีกท่องเที่ยว คือกลยุทธ์ที่ผู้ประกอบการค้าปลีกและโรงแรมขยายสาขาและบริการไปปักหมุดในพื้นที่ท่องเที่ยวและเมืองรองที่นักท่องเที่ยวเดินทางไปพักผ่อน แทนการเน้นศูนย์กลางเมืองหรือห้างใหญ่เพียงอย่างเดียว มุ่งเกาะทำเลที่มีกำลังซื้อหนาแน่นตามฤดูกาลหรือสุดสัปดาห์ เพื่อเก็บเกี่ยวกระเป๋าสตางค์นักเดินทางทั้งต่างชาติและคนในประเทศผ่านร้านสะดวกซื้อ ซูเปอร์มาร์เก็ตขนาดย่อม ร้านเฉพาะทาง และโรงแรมเชนที่วางตัวเป็นฮับเชื่อมการเดินทาง
ประเด็นสำคัญวันนี้คือผู้เล่นรายใหญ่ไม่ได้แข่งกันที่จำนวนสาขาในเมืองอีกต่อไป แต่แข่งกันว่าใครเข้าไป “อยู่ตรงใจกลางทริปท่องเที่ยว” ได้เร็วและลึกกว่า ตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติสะสมกว่า 18.5 ล้านคน และรายได้จากการใช้จ่ายมากกว่า 8.9 แสนล้านบาทตั้งแต่ต้นปีถึงวันที่ 1 สิงหาคม แสดงชัดว่ากระแสเงินไม่ได้ไหลในห้างเมืองใหญ่เท่านั้น แต่กระจายสู่หาดและเมืองรองที่มีศักยภาพด้วย นี่คือจุดที่ค้าปลีกท่องเที่ยวเริ่มกลายเป็นเครื่องยนต์เสริมเศรษฐกิจ และใครเข้าทำเลก่อนย่อมได้เปรียบ
กรณีศึกษาเกาะช้าง ท็อปส์ เดลี่ปักหมุดหาดดัง จับจ่ายทั้งวันทั้งคืน
เกาะช้างราชบุรีอาจยังดูห่างไกลจากภาพเมืองใหญ่ แต่สำหรับค้าปลีกแล้วเกาะช้างคือเหมืองทองของการค้าปลีกท่องเที่ยว ด้วยนักท่องเที่ยวกว่า 1.143 ล้านคนและรายได้จากการท่องเที่ยวเติบโตถึง 60% แตะ 10.4 พันล้านบาท สะท้อนกำลังซื้อและค่าใช้จ่ายต่อหัวที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจน เซ็นทรัล รีเทลจึงไม่รอช้า ส่งท็อปส์ เดลี่บุกรวดเดียว 3 สาขาบนทำเลหาดทรายขาว ไชยเชษฐ์ และบางเบ้า เจาะทุกโซนหลักที่นักท่องเที่ยวพัก
สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่จำนวนสาขา แต่คือรูปแบบ Hybrid Model ที่ยก Room Concept อย่าง TOPS WINE CELLAR The Baker Café LOOKS และ Snacker มารวมกัน พร้อมคัดสินค้ากว่า 7,000 รายการต่อสาขา ตอบโจทย์ทั้งคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวในร้านเดียว นี่คือการขยายสาขาจังหวัดแบบ “เปิดทริปแล้วไม่ต้องออกจากหาด” นักท่องเที่ยวซื้อของกินดี เครื่องดื่มพรีเมียม ของใช้ประจำวันได้ครบ ขณะที่แบรนด์ล็อกกำลังซื้อไว้ในมือโดยไม่ต้องพึ่งศูนย์การค้าใหญ่ และตั้งเป้าเพิ่มสาขาบนเกาะรวม 5 แห่งภายในสิ้นปี ดันสัดส่วนร้านค้าปลีกท่องเที่ยวเกิน 25% ของพอร์ต
ราชบุรีจากเมืองรองสู่ฮับท่องเที่ยวสุดสัปดาห์ โรงแรมเชนเติมช่องว่าง
ถ้ามองเกาะช้างเป็นสนามของนักท่องเที่ยวต่างชาติ ราชบุรีก็คือสนามใหญ่ของนักท่องเที่ยวไทยที่ถูกมองข้ามนานเกินไป ตัวเลขนักท่องเที่ยวขยับจาก 7.7 แสนคนเป็น 3.16 ล้านคนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา สะท้อนการฟื้นตัวอย่างต่อเนื่องของเมืองปลายทางแห่งนี้ จุดขายสำคัญคืออยู่ไม่ไกลจากเมืองหลวง เดินทางสะดวก ทำให้เกิดวัฒนธรรมเที่ยวแบบ Weekend Trip ที่นักท่องเที่ยวกว่า 90% เป็นคนไทย นิยมมาไหว้พระ ชมโบราณสถาน เดินตลาดเก่าและแหล่งคาเฟ่ใหม่
ในบริบทนี้ การที่โรงแรมเซ็นทารา ไลฟ์ วิศมา ราชบุรี กลายเป็นโรงแรมเชนรายแรกของจังหวัดจึงไม่ใช่แค่ดีลโรงแรม แต่คือการยกระดับเมืองรองให้มีโครงสร้างพื้นฐานด้านที่พักมาตรฐานสากรรองรับทั้งนักท่องเที่ยวทั่วไปและกลุ่มประชุมสัมมนา โดยโรงแรมเดิมคือโรงแรมวิศมา ราชบุรี ที่เปิดมาเพียง 1–2 ปี ก่อนจะถูกเชนเข้ามาบริหารในเดือนมีนาคม ทำให้โรงแรมขนาด 64 ห้องใจกลางเมืองแห่งนี้กลายเป็นตัวเลือกหลักของนักเดินทางกลุ่มใหม่ทั้งสายท่องเที่ยวและสายธุรกิจ
ยอดเข้าพักสุดสัปดาห์แตะ 100% สัญญาณแข็งแรงของดีมานด์เมืองรอง
ตัวเลขที่สะท้อนศักยภาพราชบุรีได้ชัดที่สุดคืออัตราเข้าพักของเซ็นทารา ไลฟ์ วิศมา ราชบุรี หลังเปิดให้บริการครบหนึ่งปี โรงแรมมีอัตราการเข้าพักวันธรรมดาเฉลี่ยประมาณ 70% ส่วนศุกร์ถึงอาทิตย์แตะ 100% เต็มเกือบทุกสุดสัปดาห์ นี่ไม่ใช่ปรากฏการณ์ชั่วคราว แต่คือสัญญาณว่าการท่องเที่ยวเมืองรองฟื้นตัวเข้มแข็ง และยังมีพื้นที่ให้ค้าปลีกและบริการอื่นแทรกตัวเข้าไปอีกมาก
เมื่อที่พักเต็ม เม็ดเงินไม่ได้หยุดที่ค่าห้อง นักเดินทางยังใช้จ่ายต่อในร้านอาหาร คาเฟ่ ร้านสะดวกซื้อ และกิจกรรมในพื้นที่ ผลักให้ธุรกิจท่องเที่ยวเสริม เช่น ร้านของฝาก ตลาดกลางคืน และประสบการณ์ท้องถิ่นมีโอกาสเติบโตไปด้วย การวางเป้าหมายเพิ่มอัตราเข้าพักและราคาห้องอีก 7–10% ในปีถัดไป ผ่านการทำแคมเปญร่วมกับหน่วยงานรัฐ จึงเป็นแรงดึงดูดเพิ่มเติมให้เม็ดเงินท่องเที่ยวหมุนคึกคักขึ้นในเมืองรองแห่งนี้
บทเรียนสำหรับค้าปลีก: จากศูนย์กลางเมืองสู่ปลายทางท่องเที่ยว
ทั้งเกาะช้างและราชบุรีชี้ให้เห็นทิศทางใหม่ของการค้าปลีกท่องเที่ยวอย่างชัดเจน ผู้ประกอบการไม่ได้รอให้ลูกค้าเดินเข้าหา แต่ย้ายตัวเองเข้าไปอยู่ในเส้นทางการเดินทางของนักท่องเที่ยวโดยตรง ท็อปส์ เดลี่มี 560 สาขาทั่วประเทศ และกว่า 25% อยู่ในพื้นที่ท่องเที่ยว ถือเป็นตลาดยุทธศาสตร์ที่ช่วยขับเคลื่อนการเติบโตของแบรนด์ ขณะที่โรงแรมเชนในเมืองรองทำหน้าที่เป็นแม่เหล็กดูดดีมานด์และสร้างฐานลูกค้าประจำให้ธุรกิจรายรอบ
สำหรับนักลงทุนและผู้ประกอบการรายย่อย บทเรียนคือโอกาสไม่ได้อยู่แค่ในเมืองใหญ่ การขยายสาขาจังหวัดไปยังเมืองรองและจุดหมายท่องเที่ยวที่มีศักยภาพ อาจให้ผลตอบแทนดีกว่าการแย่งพื้นที่ในทำเลซ้ำซาก กลยุทธ์ที่ควรมองคือ เลือกทำเลตามพฤติกรรมนักท่องเที่ยว ปรับสินค้าและบริการให้เหมาะกับพื้นที่ และเชื่อมมือกับภาคการท่องเที่ยวในพื้นที่เพื่อสร้างธุรกิจท่องเที่ยวเสริมร่วมกัน สุดท้ายใครเข้าใจเมืองรองและปลายทางได้ลึกกว่า คนนั้นจะเป็นผู้คว้ากระเป๋านักท่องเที่ยวในรอบฟื้นตัวครั้งใหม่นี้
