ปฏิทินเอ็กซ์โปอุตสาหกรรมเขียว สัญญาณใหม่ของการเติบโตยั่งยืน

เอ็กซ์โปอุตสาหกรรมรุ่นใหม่ คือเวทีทดลองเศรษฐกิจสีเขียว

เอ็กซ์โปอุตสาหกรรมด้านก่อสร้าง เหมืองแร่ การผลิต และสุขภาพในระยะหลัง หมายถึงเวทีที่ภาครัฐ เอกชน และวิชาการร่วมกันนำเทคโนโลยี กติกา และแนวคิดใหม่ด้านสิ่งแวดล้อมมาทดลองใช้ในโลกจริง เชื่อมโยงความเป็นกลางคาร์บอน สุขภาพของประชาชน และประสิทธิภาพการผลิต ให้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียวในระยะยาว ไม่ใช่แค่การจัดแสดงสินค้าแบบเดิม

ปฏิทินเอ็กซ์โปปีนี้ชัดเจนกว่าที่เคยว่า เรื่องสีเขียวไม่ใช่ภาคผนวก แต่เป็นโจทย์กลางของการเติบโต ไม่ว่าจะเป็น Building Construction Technology Expo ที่วางธีม “Empowering Net Zero in Construction & Mining” เพื่อขับเคลื่อนก่อสร้างและเหมืองแร่สู่สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน เวที HIA Forum ที่ดันกรอบ Climate HIA ให้สุขภาพเข้าไปเป็นเงื่อนไขในทุกการตัดสินใจ หรือ Manufacturing Expo ที่หยิบเอาเครื่องจักรรุ่นใหม่ที่ประหยัดพลังงานและเพิ่มผลผลิตขึ้นมาเป็นพระเอกของงาน ภาพรวมเหล่านี้สะท้อนว่าการแข่งขันยุคหน้าไม่ใช่ใครผลิตได้มากกว่า แต่ใครผลิตได้โดยทำร้ายโลกและคนให้น้อยที่สุด

BCT Expo กับโจทย์ Net Zero ของก่อสร้างและเหมืองแร่

จุดที่น่าสนใจของ BCT Expo ไม่ใช่แค่การเป็นงานแสดงสินค้า แต่คือการกล้าใช้ธีม Net Zero กับสองอุตสาหกรรมที่ปล่อยคาร์บอนสูงที่สุดอย่างการก่อสร้างและเหมืองแร่ งานนี้ถูกวางตัวให้เป็นเวทีระดับภูมิภาคที่เชื่อมโยงผู้ประกอบการ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้ตัดสินใจกว่า 4,000 คน พร้อมรวบรวมเทคโนโลยีและโซลูชันจากกว่า 150 แบรนด์ชั้นนำทั่วโลก เพื่อหาคำตอบว่าอุตสาหกรรมที่เคยถูกมองว่าเป็นตัวร้ายด้านสิ่งแวดล้อมจะเดินหน้าอย่างไรในโลกที่ขยับเป้าหมายความเป็นกลางคาร์บอนไปถึงปี 2593

ตามข้อมูลของ Krungsri Research การลงทุนก่อสร้างไตรมาสแรกขยายตัว 6.1 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบปีต่อปี แตะระดับ 365,000 ล้านบาท และคาดว่าทั้งปีจะโตต่อราว 2.5 ถึง 2.7 เปอร์เซ็นต์ ประโยคที่ควรถูกอ้างซ้ำคือ เป้าหมาย Net Zero ที่ถูกขยับเร็วขึ้นกำลังเร่งให้เหล็ก ซีเมนต์ และวัสดุก่อสร้างต้องเปลี่ยนกระบวนการผลิตให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยปริยาย การที่งานจะจัดขึ้นวันที่ 16 ถึง 18 กันยายน ณ อิมแพ็ค เมืองทอง จึงไม่ใช่เพียงงานแสดงเทคโนโลยี แต่เป็นเดดไลน์เชิงสัญลักษณ์ให้ธุรกิจในห่วงโซ่นี้เริ่มลงมือปรับตัวอย่างจริงจัง หากพลาดรอบนี้ อาจพลาดทั้งยุค

Climate HIA จากเวทีวิชาการสู่เกราะคุ้มกันสุขภาพคนตัวเล็ก

ถ้า BCT เน้นเทคโนโลยี HIA Forum ก็เน้นกติกาและมุมมองใหม่ต่อการพัฒนา ปฏิญญาบางแสนที่ออกมาจากเวที HIA Forum คือการประกาศว่าการรับมือสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงจะมองแต่ตัวเลขปล่อยคาร์บอนไม่ได้อีกต่อไป ต้องมอง “สุขภาพ” เป็นเงื่อนไขหลักร่วมด้วย ภาคีเครือข่ายจึงผลักดันกรอบ Climate HIA ให้เป็นเครื่องมือประเมินความเสี่ยงและลดผลกระทบสุขภาพจาก Climate Change และการพัฒนาเมืองและอุตสาหกรรม

สาระสำคัญคือการบูรณาการ Climate HIA ในการวางแผนและตัดสินใจระดับท้องถิ่นตั้งแต่ต้น ให้ข้อมูลด้าน Climate and Health การมีส่วนร่วม และความเป็นธรรมทางสุขภาพถูกพิจารณาอย่างจริงจัง นี่คือเกราะคุ้มกันของชุมชนเปราะบางที่มักเป็นผู้รับผลกระทบจากฝุ่นพิษ น้ำเสีย หรือโครงการใหญ่โดยไม่ได้มีเสียงดังพอ เวที HIA Forum ยังย้ำว่าความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมเชื่อมโยงโดยตรงกับคุณภาพชีวิต ตั้งแต่โครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรมสีเขียวและโรงงานเชิงนิเวศ ข้อเสนอจากเวทีนี้จะถูกสังเคราะห์เป็นข้อเสนอเชิงนโยบายฉบับสมบูรณ์และส่งต่อให้เจ้าภาพปีถัดไปรับไม้ต่อไปขับเคลื่อน นี่คือการยืนยันว่ากติกาใหม่กำลังถูกเขียนขึ้นจากฐานชุมชน ไม่ใช่จากห้องประชุมส่วนกลางอย่างเดียว

Manufacturing Expo เมื่อประสิทธิภาพการผลิตต้องรักษ์โลกไปพร้อมกัน

ฝั่งการผลิต Manufacturing Expo แสดงภาพชัดว่าอุตสาหกรรมไม่ได้มองความเขียวเป็นต้นทุนเพิ่ม แต่เป็นเส้นทางสู่กำไรระยะยาว งานนี้ดึงกว่า 2,000 แบรนด์จาก 30 ประเทศ และ 29 พาวิลเลียนนานาชาติมารวมกันที่ไบเทค บางนา ไฮไลต์คือเครื่องจักรรุ่นใหม่ที่ช่วยเพิ่มกำไร ประหยัดพลังงาน และเพิ่มผลผลิตในเวลาเดียวกัน การออกแบบแนวคิดงานว่า “นวัตกรรมที่สร้างนิยามใหม่ให้ทุกการผลิต” ไม่ได้เป็นแค่สโลแกนสวยหรู แต่สะท้อนว่าเกณฑ์ใหม่ของการแข่งขันคือการใช้เทคโนโลยีเพื่อทั้งประสิทธิภาพและสิ่งแวดล้อมควบคู่

การที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมมาเป็นประธานเปิดงานและย้ำแนวนโยบาย ONE MIND เพื่อช่วยผู้ประกอบการปรับตัวรับกติกาโลกใหม่สู่การเติบโตอย่างยั่งยืนโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง คือสัญญาณชัดว่ารัฐเห็นบทบาทของงานนี้มากกว่าพื้นที่ขายเครื่องจักร ยังมีเวที Automotive Summit ที่พูดถึงยานยนต์อัจฉริยะใน 4 มิติ โดยหนึ่งในนั้นคือ “Smarter is Greener ยิ่งฉลาด ยิ่งรักษ์โลก” เพื่อเตรียมซัพพลายเชนต่อยุค EV และเทคโนโลยีอัจฉริยะ เมื่อจับคู่กับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนและ ESG ในการจัดการแบตเตอรี่หมดอายุ จะเห็นว่าห่วงโซ่การผลิตกำลังถูกออกแบบใหม่ให้รองรับเศรษฐกิจสีเขียวตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

การจับมือรัฐ เอกชน วิชาการ คือเดิมพันอนาคตเศรษฐกิจสีเขียว

เมื่อมองทั้งสามเวทีร่วมกัน จะเห็นภาพเดียวกันคือการร่วมมือแบบหลายขั้ว BCT Expo เริ่มจากผู้จัดงานที่จับมือพันธมิตรภาครัฐและเอกชนตั้งแต่การออกแบบธีมจนถึงการดึงผู้เล่นในอุตสาหกรรมเข้าร่วม HIA Forum คือการจับมือระหว่างสำนักงานด้านสุขภาพ กรมอนามัย มหาวิทยาลัย และเครือข่ายท้องถิ่นเพื่อสร้างเครื่องมือ Climate HIA ให้ใช้ได้จริงในพื้นที่ ขณะที่ Manufacturing Expo มีทั้งกระทรวงอุตสาหกรรม บริษัทจัดงาน และสถาบันยานยนต์มาร่วมออกแบบเวทีเนื้อหาและการแสดงเทคโนโลยี

ความจริงคือไม่มีภาคส่วนใดจะผลักดันความเป็นกลางคาร์บอน นวัตกรรมอุตสาหกรรมยั่งยืน หรือเศรษฐกิจสีเขียวได้ลำพัง เอ็กซ์โปเหล่านี้จึงกลายเป็นทั้งสนามทดลอง นโยบาย และห้องเรียนขนาดใหญ่ในเวลาเดียวกัน สำหรับประชาชนทั่วไป ผลกระทบอาจไม่เห็นทันที แต่ในระยะสั้นจะเริ่มจากโรงงานที่สะอาดขึ้น เมืองที่วางแผนโดยมองสุขภาพมากขึ้น และสินค้าที่ผลิตด้วยพลังงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น ระยะยาวหากการจับมือแบบนี้เดินต่อเนื่อง ปฏิทินเอ็กซ์โปที่เคยเป็นแค่กิจกรรมของคนในวงการจะกลายเป็นเสาหลักรองรับการเปลี่ยนผ่านของทั้งระบบเศรษฐกิจไปสู่รูปแบบที่เติบโตได้โดยไม่เผาผลาญอนาคตของคนรุ่นถัดไป