ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

แอปเรียกรถ ค่า GP ถูกคุมเข้ม เกมใหม่ของแพลตฟอร์มส่งอาหารและชอปปิง

แอปเรียกรถ ค่า GP ถูกคุมเข้ม เกมใหม่ของแพลตฟอร์มส่งอาหารและชอปปิง
ความสนใจ|แอปมือถือ

นิยามเกมใหม่ของค่า GP ในโลกแพลตฟอร์ม

การกำกับโครงสร้างอัตราค่าบริการและค่า GP ของแอปเรียกรถและแพลตฟอร์มส่งอาหาร คือมาตรการด้านการแข่งขันทางการค้าที่กำหนดกติกาเรื่องค่าคอมมิชชั่นแอป ส่วนแบ่งรายได้ และค่าบริการรูปแบบต่างๆ ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจากไรเดอร์ ร้านค้า และผู้ใช้ เพื่อให้การปรับขึ้นหรือลดค่าธรรมเนียมโปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่เอาเปรียบผู้ประกอบการรายเล็กในระบบนิเวศดิจิทัล

สาระสำคัญคือคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า กขค. เห็นชอบร่างประกาศเพื่อกำกับโครงสร้างอัตราค่าบริการของแพลตฟอร์มเรียกรถขนส่งสาธารณะและบริการจัดส่งตามอุปสงค์เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2569 มาตรการนี้ไม่ได้ประกาศว่าควบคุมราคาโดยตรง แต่เข้าไปคุมวิธีคิดค่า GP และค่าธรรมเนียมต่างๆ ให้มีเหตุผลรองรับ กขค. เตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็น 30 วัน ตั้งแต่ 21 ตุลาคม ถึง 20 พฤศจิกายน ก่อนให้ประธานลงนามภายใน 4 ธันวาคม และคาดว่ามีผลบังคับใช้ภายใน 18 ธันวาคม นี่คือจุดเปลี่ยนที่บอกชัดว่า หมดยุคแพลตฟอร์มขึ้นค่า GP ตามอำเภอใจ

แอปเรียกรถ ค่า GP ถูกคุมเข้ม เกมใหม่ของแพลตฟอร์มส่งอาหารและชอปปิง

ทำไม กขค. ต้องคุมค่าบริการ แก้เกมอำนาจเหนือตลาด

แรงผลักสำคัญมาจากเสียงร้องเรียนของไรเดอร์และร้านอาหารที่สะสมมาหลายปี กว่า 90% ของข้อร้องเรียนเกี่ยวข้องกับการปรับขึ้นค่า GP อย่างไม่เป็นธรรมและไม่มีการชี้แจงเหตุผล มีการตรวจสอบพบว่าตั้งแต่เมษายนถึงสิงหาคม 2569 บางแพลตฟอร์มขึ้นค่าบริการไปแล้วถึง 8 รอบโดยไม่อธิบายที่มา ข้อกล่าวหาที่ชัดคือแพลตฟอร์มใช้สถานะอำนาจเหนือตลาดขึ้นค่าคอมมิชชั่นแอปเท่าไรก็ได้ตามใจ ไม่โปร่งใส และไม่เปิดโอกาสให้คู่ค้าต่อรอง

ข้อมูลร้องเรียนสะท้อนว่าปัญหาไม่ได้เป็นเหตุการณ์เฉพาะหน้า แต่เป็นแนวโน้มต่อเนื่อง ปี 2566 มีเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับแพลตฟอร์มดิจิทัล 13 เรื่องจากทั้งหมด 42 เรื่อง ปี 2567 เพิ่มเป็น 22 เรื่องจาก 65 เรื่อง ปี 2568 อยู่ที่ 17 เรื่องจาก 77 เรื่อง และในปี 2569 เพียงถึงต้นตุลาคมมีแล้ว 37 เรื่องจาก 100 เรื่อง หรือราว 37% ของเรื่องร้องเรียนทั้งหมด ตัวเลขนี้คือสัญญาณว่าตลาดแพลตฟอร์มไม่ได้แข่งขันอย่างเป็นธรรม และหน่วยงานกำกับไม่สามารถนิ่งเฉยได้อีกต่อไป

แอปเรียกรถ ค่า GP ถูกคุมเข้ม เกมใหม่ของแพลตฟอร์มส่งอาหารและชอปปิง

ใครบ้างที่โดนคุม และกติกาใหม่เรื่องค่า GP

ร่างประกาศนี้ไม่ได้เหมารวมทุกแพลตฟอร์ม แต่เล็งเป้าไปที่ผู้เล่นรายใหญ่ที่มีส่วนแบ่งตลาดตั้งแต่ 10% ขึ้นไป ซึ่งถือว่ามีอำนาจตลาด และหากเกิน 33% จะถือว่ามีอำนาจเหนือตลาด แพลตฟอร์มที่ถูกจับตาอย่างชัดเจนคือแอปเรียกรถและแพลตฟอร์มส่งอาหารรายใหญ่ เช่น Grab LINE MAN และ Bolt ที่ต้องชี้แจงรายละเอียดโครงสร้างค่า GP และค่าบริการทั้ง 5 ประเภท เช่น ค่าบริการหลัก ประโยชน์อื่นใด ส่วนแบ่งรายได้ และค่ารอคอย

ธุรกิจ Ride hailing มีจุดอ่อนไหวเป็นพิเศษ เพราะแอปเรียกรถ ค่า GP สามารถถูกเก็บจากทั้งไรเดอร์และร้านค้าในคำสั่งซื้อเดียวกัน แถมยังมีงานพ่วง งานซ้อน และค่ารอคอยเพิ่มเติม ขณะที่ค่า GP หลักยังเท่าเดิม กติกาใหม่บังคับว่า หากแพลตฟอร์มจะปรับขึ้นหรือลดค่าธรรมเนียม ต้องอธิบายได้ว่ามาจากต้นทุนการดำเนินงานหรือการลงทุนด้านเทคโนโลยี ไม่ใช่การปรับตามใจชอบ นี่คือการปิดช่องการขึ้นค่าคอมมิชชั่นแอปแบบเงียบๆ โดยไม่ต้องรับผิดชอบต่อใคร

แอปเรียกรถ ค่า GP ถูกคุมเข้ม เกมใหม่ของแพลตฟอร์มส่งอาหารและชอปปิง

เมื่อแพลตฟอร์มส่งอาหารและอีคอมเมิร์ซหนีไม่พ้นการคุมราคาเชิงโครงสร้าง

แม้จุดสนใจหลักจะอยู่ที่แอปเรียกรถและแพลตฟอร์มส่งอาหาร ราคา แต่ กขค. ไม่ได้หยุดแค่นั้น แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซแบบ Multi sided Platform อย่าง Shopee Lazada และ TikTok ก็ถูกดึงเข้ามาอยู่ภายใต้การกำกับผ่านคำสั่งตามมาตรา 60 ของกฎหมายการแข่งขันทางการค้า เหตุผลคือมีการตรวจสอบพบว่ามีการขึ้นค่า GP ถี่และแรง Shopee ปรับขึ้นไปแล้ว 10 ครั้งรวม 433% ส่วน Lazada ปรับขึ้น 7 ครั้งรวม 367% ตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นมา ขณะที่ TikTok อยู่ระหว่างการตรวจสอบ

คำถามสำคัญคือการคุมโครงสร้างค่าบริการแบบนี้จะกระทบผู้บริโภคอย่างไร ในระยะสั้นแพลตฟอร์มอาจอ้างต้นทุนและพยายามผลักภาระไปยังผู้ใช้ผ่านค่าบริการรูปแบบอื่น แต่ในระยะยาว การบังคับให้โครงสร้างราคาโปร่งใสและตรวจสอบได้จะลดโอกาสการขึ้นค่าธรรมเนียมแบบซ่อนรูป และเปิดทางให้ผู้เล่นรายเล็กเข้ามาแข่งขันมากขึ้น เมื่อแพลตฟอร์มส่งอาหาร ราคา และค่าคอมมิชชั่นแอปถูกตั้งคำถามอย่างเป็นระบบ ผู้บริโภคก็มีโอกาสเห็นราคาที่สะท้อนต้นทุนจริงมากกว่าเดิม

ผลกระทบจริงต่อไรเดอร์ ร้านค้า และผู้ใช้ ควรเตรียมตัวอย่างไร

หัวใจของมาตรการนี้คือการปกป้องผู้ประกอบการรายเล็กและไรเดอร์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการขึ้นค่า GP แบบไม่โปร่งใส เมื่อ กขค. คุมค่าบริการอย่างเป็นโครงสร้าง แพลตฟอร์มจะไม่สามารถขึ้นค่าคอมมิชชั่นแอปฝ่ายเดียวโดยไม่อธิบายเหตุผลได้อีกต่อไป กติกาใหม่ยังเปิดพื้นที่ให้ผู้เล่นรายเล็กและรายใหม่เข้ามาแข่งขัน ทำให้ตลาดไม่ถูกผูกขาดด้วยไม่กี่แพลตฟอร์ม การแข่งขันที่เพิ่มขึ้นมีโอกาสกดดันให้ค่าธรรมเนียมอยู่ในระดับที่ยุติธรรมมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม กฎหมายเพียงอย่างเดียวไม่พอ หากไรเดอร์และร้านค้าไม่ลุกขึ้นใช้สิทธิร้องเรียนเมื่อพบการเก็บค่า GP ผิดปกติ กติกาก็จะกลายเป็นกระดาษเปล่า ผู้ใช้บริการเองควรตระหนักว่าราคาโปรโมชันที่ดูถูกอาจแลกมาด้วยต้นทุนที่ไรเดอร์และร้านค้าต้องแบก การกำกับโครงสร้างค่าบริการครั้งนี้จึงเป็นเหมือนการรีเซ็ตสมดุลอำนาจในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัล และจะได้ผลแค่ไหน ขึ้นอยู่กับว่าทุกฝ่ายจะใช้กฎหมายใหม่นี้อย่างจริงจังเพียงใด

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม บทความนี้สร้างขึ้นด้วย AI จากแหล่งข้อมูลที่เผยแพร่และข้อมูลสินค้า

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!