ประเด็นไม่ใช่แค่ราคา แต่คือกติกาต้องตรงกับตลาด
กติกาฟู้ดเดลิเวอรีคือหลักเกณฑ์กำกับแพลตฟอร์มส่งอาหาร ซึ่งควรพิจารณารูปแบบธุรกิจ ผู้เกี่ยวข้อง และการคิดค่าบริการของตลาดนี้โดยเฉพาะ ไม่เหมารวมกับบริการเรียกรถที่มีโครงสร้างและความเสี่ยงด้านต้นทุนต่างกัน
เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ยอด ชินสุภัคกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร LINE MAN Wongnai แสดงความกังวลต่อแนวทางที่คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าเตรียมใช้กำกับโครงสร้างอัตราค่าบริการของแพลตฟอร์ม ประเด็นนี้ไม่ควรถูกลดทอนเหลือเพียงการคัดค้านการกำกับดูแล เพราะบริษัทระบุว่าไม่ได้ปฏิเสธการกำกับ แต่ต้องการให้กติกาสอดคล้องกับลักษณะของแต่ละตลาด
ข้อเสนอให้แยกฟู้ดเดลิเวอรีออกจากบริการเรียกรถมีเหตุผลในเชิงโครงสร้าง ร้านอาหารเป็นคู่ค้าสำคัญของแพลตฟอร์มส่งอาหาร ขณะที่บริการเรียกรถเกี่ยวข้องกับผู้ขับรถรับส่งผู้โดยสารและรูปแบบค่าบริการอีกแบบ การรวมสองตลาดไว้ในกรอบเดียวอาจทำให้การประเมินการแข่งขันและอำนาจตลาดคลาดจากสภาพจริง แม้บางบริษัทจะทำทั้งสองธุรกิจ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกผู้เล่นแข่งขันในตลาดเดียวกัน

180 วันอาจยาวเกินจังหวะของธุรกิจ
ข้อกังวลหลักคือข้อกำหนดให้ขออนุญาตล่วงหน้า 180 วันก่อนปรับราคา หรืออัตราค่าบริการแพลตฟอร์ม สำหรับธุรกิจที่ต้นทุนเปลี่ยนตามสภาพอากาศ ความต้องการใช้บริการ ราคาพลังงาน ภาวะเศรษฐกิจ และแรงจูงใจที่จัดให้คนขับ ระยะเวลารออนุมัติอาจทำให้การปรับบริการไม่ทันสถานการณ์
ในมุมบริษัท การกำกับราคาแบบล่วงหน้าเสี่ยงทำให้แพลตฟอร์มขาดความยืดหยุ่น แต่การปล่อยให้ผู้ให้บริการปรับค่าธรรมเนียมได้โดยไร้หลักเกณฑ์ก็อาจกระทบคู่ค้าและผู้ใช้เช่นกัน ทางออกจึงไม่ควรเป็นการเลือกระหว่างควบคุมทุกการเปลี่ยนแปลงกับไม่กำกับเลย หากเป็นการกำหนดกระบวนการที่โปร่งใส เปิดเผยเหตุผล และพิจารณาผลต่อการแข่งขันเป็นรายกรณี
บริษัทตั้งคำถามด้วยว่าการประเมินส่วนแบ่งตลาดและอำนาจเหนือตลาดอาศัยข้อมูลจากแหล่งใด เนื่องจากระบุว่าไม่ได้รับการร้องขอข้อมูลโดยตรงก่อนจัดทำร่างประกาศ ความชัดเจนเรื่องนิยามตลาดและฐานข้อมูลจึงสำคัญพอ ๆ กับตัวข้อบังคับ เพราะกติกาที่ใช้ข้อมูลไม่ครบหรือจำแนกตลาดผิด อาจสร้างภาระโดยไม่แก้ปัญหาการแข่งขันตรงจุด

ผลสะเทือนอาจไปถึงร้าน คนขับ และคนสั่งอาหาร
การกำกับค่าบริการไม่ได้หยุดอยู่ที่บัญชีของแพลตฟอร์ม หากรายได้กับต้นทุนในบางพื้นที่ไม่สมดุล และไม่สามารถปรับเงื่อนไขการให้บริการได้ บริษัทอาจต้องทบทวนการจัดสรรทรัพยากรหรือแรงจูงใจแก่ผู้ขับขี่ ผลที่ตามมาอาจเป็นจำนวนผู้ให้บริการลดลงและเวลารออาหารนานขึ้น ซึ่งผู้บริโภครับรู้ได้โดยตรง
ร้านอาหารก็มีความเสี่ยงอีกด้าน บางร้านเริ่มใช้แพลตฟอร์มภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะกับการทดลองตลาดหรือส่งเสริมยอดขาย แต่หากยอดสั่งซื้อและมูลค่าคำสั่งซื้อไม่เป็นไปตามคาด ทั้งร้านและแพลตฟอร์มอาจต้องทบทวนความคุ้มค่า การตรึงโครงสร้างค่าบริการไว้ยาวนานอาจลดทางเลือกในการปรับความร่วมมือให้เหมาะกับสถานการณ์
อย่างไรก็ดี ผลกระทบเหล่านี้เป็นความเสี่ยงที่บริษัทหยิบยก ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นแน่นอน จึงควรรับฟังทั้งข้อกังวลของแพลตฟอร์มและเสียงของร้านอาหาร คนขับ และผู้บริโภค การออกแบบกฎหมายแพลตฟอร์มที่ดีต้องตรวจสอบได้ว่าใครแบกรับต้นทุน และมาตรการคุ้มครองการแข่งขันช่วยให้บริการเป็นธรรมขึ้นจริงหรือไม่

กติกายังเป็นโจทย์ต่อแผน IPO
ประเด็นกฎระเบียบยังโยงไปถึงแผนเสนอขายหุ้นต่อประชาชนทั่วไปครั้งแรกของ LINE MAN Wongnai ซึ่งวางเป้าหมายไว้ในปี 2570 ผู้บริหารยอมรับว่าความไม่แน่นอนด้านกฎเกณฑ์เป็นปัจจัยที่นักลงทุนให้ความสำคัญ และบริษัทอาจนำเรื่องนี้ไปประกอบการพิจารณาช่วงเวลาที่เหมาะสมในการเข้าจดทะเบียน
นี่ไม่ใช่เหตุผลให้รัฐต้องชะลอการกำกับเพียงเพื่อรักษาแผน IPO แต่เป็นสัญญาณว่าความแน่นอนและความได้สัดส่วนของกติกามีผลต่อการลงทุน หากข้อบังคับเปลี่ยนแปลงได้ยากหรือขอบเขตตลาดไม่ชัด นักลงทุนย่อมประเมินความเสี่ยงของธุรกิจได้ยากขึ้น ขณะเดียวกัน การกำกับที่เหมาะสมอาจสร้างความเชื่อมั่นว่าการแข่งขันอยู่ภายใต้กติกาที่เป็นธรรม
ข้อสรุปจึงไม่ควรเป็นการยกเว้น LINE MAN จากกติกา หรือบังคับใช้เพดานเดียวกับทุกแพลตฟอร์ม แต่ควรเริ่มจากแยกตลาดให้ชัด เปิดเผยที่มาของข้อมูล และประเมินผลต่อร้านค้า คนขับ และผู้ใช้ก่อนกำหนดวิธีควบคุมราคา หากรัฐต้องการคุ้มครองการแข่งขัน กติกาต้องคุ้มครองระบบนิเวศทั้งวง ไม่ใช่ดูเฉพาะตัวเลขค่าบริการ







