ฟาร์อีสต์ของรัสเซียในฐานะระเบียงใหม่ของอาเซียน
ระเบียงเศรษฐกิจฟาร์อีสต์ของรัสเซียคือแนวคิดการใช้ภูมิภาคตะวันออกไกลของรัสเซียเป็นประตูการค้าใหม่ เชื่อมโยงรัสเซีย ยูเรเซีย และอาเซียนเข้าด้วยกันผ่านโครงสร้างพื้นฐานลอจิสติกส์ภูมิภาคและเส้นทางคมนาคมหลากรูปแบบ เป้าหมายคือสร้างเส้นทางการขนส่งและการค้าทางเลือกท่ามกลางภูมิรัฐศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลง เพื่อผลักดัน ASEAN การค้าระหว่างประเทศให้พึ่งพาเส้นเลือดเศรษฐกิจในเอเชียมากขึ้น ลดความเสี่ยงจากเส้นทางดั้งเดิม และเปิดโอกาสใหม่ด้านการลงทุน การค้า และพลังงานยุทธศาสตร์
เวทีเจรจาธุรกิจรัสเซียอาเซียนภายในงานประชุมเศรษฐกิจภาคตะวันออกที่นครวลาดิวอสต็อกสะท้อนภาพการวางฟาร์อีสต์เป็นหน้าต่างใหญ่และระเบียงการค้าใหม่เชื่อมรัสเซีย ยูเรเซีย และอาเซียนอย่างชัดเจน นี่ไม่ใช่แค่เวทีหารือแต่คือการประกาศทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ของมอสโกที่หันออกจากเส้นทางดั้งเดิมไปสู่เครือข่ายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมื่อฟาร์อีสต์เปลี่ยนจากภูมิภาคห่างไกลกลายเป็นเส้นเลือดใหญ่ การออกแบบลอจิสติกส์ภูมิภาคจึงกลายเป็นหัวใจของเกมใหม่ รัสเซียมองอาเซียนไม่ใช่เพียงตลาดปลายทาง แต่เป็นโครงข่ายทางผ่านที่สามารถเชื่อมต่อทะเล เหล็ก และดิจิทัลเข้าด้วยกัน การตั้งเป้ารับรองแผนยุทธศาสตร์ความร่วมมือรัสเซียอาเซียนฉบับใหม่ไปจนถึงปี 2035 พร้อมเป้าหมายมูลค่าการค้าระหว่างกันระดับสูง แสดงชัดว่ารัสเซียกำลังวางเดิมพันระยะยาวกับภูมิภาคนี้
อาเซียนในฐานะแกนกลางโครงข่ายลอจิสติกส์ภูมิภาค
การทำให้ฟาร์อีสต์เป็นระเบียงเศรษฐกิจไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากขาดลอจิสติกส์ภูมิภาคที่มีประสิทธิภาพ รัสเซียจึงผลักอาเซียนเข้ามาเป็นศูนย์กลางเชื่อมระหว่างท่าเรือ เส้นทางราง และการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ แนวทางนี้ทำให้อาเซียนเปลี่ยนจากผู้โดยสารในระบบการค้าโลก ไปเป็นผู้ออกแบบเส้นทางใหม่ใน ASEAN การค้าระหว่างประเทศที่มีบทบาททั้งในทะเล และบนบก
ข้อมูลจากการหารือระบุว่า ภายในสิ้นเดือนกันยายน รัสเซียจะให้การรับรองแผนยุทธศาสตร์ความร่วมมือรัสเซียอาเซียนฉบับใหม่ไปจนถึงปี 2035 โดยตั้งเป้าหมายมูลค่าการค้าระหว่างกันไว้ระดับสูง แผนดังกล่าวชี้ตรงไปที่การเพิ่มประสิทธิภาพโครงสร้างพื้นฐานและการเชื่อมต่อเส้นทางคมนาคมระหว่างฟาร์อีสต์กับเมืองท่าในอาเซียน ซึ่งผลักให้บริษัทลอจิสติกส์ของรัสเซียกลายเป็นตัวแสดงสำคัญในห่วงโซ่อุปทาน
หากโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้เดินหน้าได้จริง อาเซียนจะถือไพ่เหนือกว่าที่เคยในระบบการค้าโลก เพราะผู้ประกอบการในภูมิภาคสามารถเชื่อมสินค้าจากภายในประเทศเข้าสู่เส้นทางใหม่ไปยังยูเรเซียและฟาร์อีสต์ของรัสเซียได้โดยตรง การมีระบบขนส่งหลายรูปแบบช่วยให้การขยับสินค้าต้นทุนต่ำและมีความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์น้อยลง ทำให้ลอจิสติกส์ภูมิภาคกลายเป็นสินทรัพย์เชิงยุทธศาสตร์ ไม่ใช่เพียงต้นทุนการขนส่ง
เวียดนามฮับการค้าและหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ใหม่ของรัสเซีย
ในบรรดาประเทศอาเซียน เวียดนามก้าวขึ้นมาเป็นหัวหอกสำคัญของระเบียงฟาร์อีสต์และการค้าอาเซียนรัสเซีย ทั้งในฐานะฮับกระจายสินค้าและหุ้นส่วนทางการเมืองที่ไว้ใจกันได้ ความเคลื่อนไหวนี้สะท้อนว่ารัสเซียไม่ได้เพียงมองอาเซียนเป็นกลุ่มประเทศตลาด แต่กำลังเลือกพันธมิตรหลักเพื่อเป็นแกนกลางในการขับเคลื่อนระบบใหม่ของ ASEAN การค้าระหว่างประเทศ
เวียดนามมีมูลค่าการค้าทวิภาคีกับรัสเซียคิดเป็น 25 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่าการค้ารัสเซียอาเซียนทั้งหมด จึงไม่แปลกที่เวียดนามถูกวางตัวเป็นสะพานเชื่อมธุรกิจรัสเซียสู่ตลาดภูมิภาค ขณะเดียวกัน เวียดนามและรัสเซียได้ออกแถลงการณ์ร่วมเพื่อเสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์รอบด้านในยุคใหม่ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เนื่องในโอกาสผู้นำเวียดนามเดินทางเยือนรัสเซียอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของรัฐ
แถลงการณ์ร่วมดังกล่าวเน้นให้ความร่วมมือด้านกลาโหมและความมั่นคงเป็นเสาหลักเชิงยุทธศาสตร์ และชี้ชัดว่าความร่วมมือด้านพลังงานและน้ำมันก๊าซคือจุดเปลี่ยนสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของความสัมพันธ์เวียดนามรัสเซีย การยกระดับหุ้นส่วนในลักษณะนี้ไม่ได้มีผลเฉพาะสองประเทศ แต่ส่งสัญญาณไปทั้งภูมิภาคว่า การจับมือกับรัสเซียสามารถขยายจากการค้าไปสู่การลงทุน เทคโนโลยี และโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมในระดับลึก
พลังงานยุทธศาสตร์และโอกาสการค้าใหม่ของอาเซียน
เมื่อพลังงานถูกกำหนดให้เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในความสัมพันธ์เวียดนามรัสเซีย เส้นทางความร่วมมือของทั้งสองฝ่ายกำลังลากเส้นไปสู่มิติใหม่ของความมั่นคงทางพลังงานในอาเซียน แทนที่ภูมิภาคจะเป็นเพียงผู้ซื้อพลังงานจากแหล่งเดิม รัสเซียกำลังเสนอภาพของหุ้นส่วนที่ร่วมกันวางโครงสร้างพื้นฐาน การสำรองน้ำมัน และการพัฒนาพลังงานรูปแบบใหม่ในภูมิภาค
เวียดนามเชิญชวนให้รัสเซียเข้ามาลงทุนในโครงการที่มีมูลค่าเพิ่มสูงเชื่อมโยงกับการถ่ายทอดเทคโนโลยี นวัตกรรม และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ขณะที่ฝ่ายรัสเซียสำรวจศักยภาพการลงทุนด้านพลังงาน การผลิตและแปรรูป เศรษฐกิจหมุนเวียน เทคโนโลยีสารสนเทศ ลอจิสติกส์ และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในเวียดนาม พร้อมกันนั้น ทั้งสองฝ่ายยังเห็นว่าความร่วมมือด้านเชื้อเพลิงและพลังงานเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ และจะเร่งความร่วมมือด้านน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านไฮโดรคาร์บอนในเวียดนาม
ผลจากการจัดวางพลังงานในฐานะพลังงานยุทธศาสตร์คือ อาเซียนเริ่มมีตัวเลือกมากขึ้นในการออกแบบอนาคตพลังงานของตนเอง การที่เวียดนามและรัสเซียสนใจความร่วมมือด้านคมนาคมและลอจิสติกส์ ตั้งแต่ระบบรถไฟฟ้าใต้ดิน การปรับปรุงระบบราง ไปจนถึงการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบระหว่างเวียดนาม จีน และรัสเซีย ทำให้สายพลังงานและเส้นทางขนส่งถูกผูกเข้าหากันอย่างแนบแน่น ระเบียงฟาร์อีสต์จึงไม่ใช่เพียงโครงการโครงสร้างพื้นฐาน แต่คือเวทีต่อรองใหม่ของอาเซียนในระเบียบโลกหลายขั้ว
