เมื่อบัญชีม้ากลายเป็นบริษัทผี
การฟอกเงินข้ามชาติคือกระบวนการซ่อนหรือเคลื่อนย้ายเงินที่ได้จากอาชญากรรมผ่านบัญชี บริษัท และช่องทางการเงินหลายประเทศ เพื่อทำให้ที่มาและผู้รับประโยชน์ที่แท้จริงติดตามได้ยากขึ้น ในยุคนี้ บริษัทผีทำหน้าที่เป็นบัญชีม้ารูปแบบใหม่ที่ช่วยให้เครือข่ายสแกมเมอร์ส่งเงินผิดกฎหมายข้ามพรมแดนได้เป็นระบบมากกว่าการพึ่งเจ้าของบัญชีรายบุคคลเพียงคนเดียว เมื่อการยืนยันตัวตนด้วยใบหน้าทำให้การใช้บัญชีบุคคลยากขึ้น เครือข่ายหนึ่งหันไปจ้างคนไทยจัดตั้งนิติบุคคลบังหน้า แล้วเปิดบัญชีธนาคารในชื่อบริษัท โดยใช้เอกสารและตรายางปลอม รวมถึงฝึกผู้รับจ้างด้วยเทคโนโลยี AI ให้ตอบคำถามธนาคารอย่างแนบเนียน จากนั้นโทรศัพท์ที่ติดตั้งแอปธนาคารจะถูกส่งไปยังพื้นที่ชายแดนและลักลอบข้ามไปยังประเทศเพื่อนบ้าน นี่ไม่ใช่การโกงแบบสมัครเล่น แต่เป็นสายพานฟอกเงินที่แบ่งหน้าที่กันชัดเจน
ปฏิบัติการร่วมของธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงาน ก.ล.ต. และตำรวจ บก.ปอศ. มุ่งทลายเครือข่ายที่ใช้บริษัทผีเป็นช่องทางเงิน โดยพบการจดทะเบียนบริษัทลักษณะนี้กว่า 1,500 แห่ง และความเสียหายที่เชื่อมโยงกับผู้ถูกหลอกลวงกว่า 379 ล้านบาท ตัวเลขนี้ชี้ว่าโจทย์ไม่ได้อยู่ที่การจับคนเปิดบัญชีเท่านั้น แต่อยู่ที่การรื้อระบบจัดตั้งบริษัท เปิดบัญชี และส่งต่อเครื่องมือทางการเงินที่ทำให้เงินหายข้ามพรมแดนได้

บัญชีม้ารายบุคคลกับบัญชีม้านิติบุคคล
บัญชีม้ารายบุคคลมักเริ่มจากการชักจูงคนให้เปิดบัญชีส่วนตัวแลกค่าตอบแทน และการทำธุรกรรมต้องเผชิญมาตรการยืนยันตัวตนที่เข้มขึ้น ส่วนบัญชีม้านิติบุคคลอาศัยบริษัทและกรรมการที่ถูกจัดฉากเป็นฉากหน้า ทำให้การตรวจสอบต้องไล่จากผู้มีชื่อในทะเบียนไปถึงผู้ควบคุมบัญชีและผู้รับประโยชน์ตัวจริง ตามข้อมูลการสืบสวน บัญชีบุคคลต้องสแกนใบหน้าเมื่อโอนเกิน 50,000 บาทต่อครั้ง หรือยอดสะสมเกิน 200,000 บาทต่อวัน ขณะที่บัญชีนิติบุคคลถูกใช้ทำธุรกรรมหลักล้านหรือหลักสิบล้านได้โดยไม่ต้องสแกนใบหน้าซ้ำแบบเดียวกัน ความแตกต่างนี้ไม่ได้หมายความว่าบริษัททุกแห่งปลอดจากการตรวจสอบ แต่แสดงให้เห็นว่าช่องทางนิติบุคคลเปิดพื้นที่ให้ขบวนการซ่อนตัวหลังเอกสารและโครงสร้างธุรกิจที่ดูเป็นทางการ
รูปแบบการทำงานยิ่งตอกย้ำความเป็นอุตสาหกรรม ทีมหนึ่งจัดทำเอกสารและจดทะเบียน อีกทีมพากรรมการไปเปิดบัญชีหลายธนาคาร เฉลี่ย 3 ธนาคารต่อบริษัท และมีการใช้ AI ซ้อมบทให้ผู้รับจ้างตอบคำถามเจ้าหน้าที่ได้เป็นธรรมชาติ ดังนั้น การปราบปรามที่มองเพียงชื่อบัญชีหรือผู้ถือหุ้นตามเอกสารย่อมไม่พอ ต้องตรวจความเชื่อมโยงระหว่างที่อยู่จดทะเบียน ผู้มีอำนาจ โทรศัพท์ที่ใช้ทำธุรกรรม และเส้นทางเงินด้วย
จากเงินสแกมเมอร์สู่หุ้นก้อนใหญ่
อีกคดีหนึ่งแสดงให้เห็นว่าเงินจากเครือข่ายสแกมเมอร์ไม่ได้หยุดอยู่ที่บัญชีธนาคาร แต่ถูกกล่าวหาว่าเคลื่อนผ่านบัญชีในประเทศเพื่อนบ้าน ใช้ไทยเป็นทางผ่าน แล้วเข้าสู่กองทุนในสิงคโปร์ ก่อนนำไปซื้อหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ไทย การสืบสวนเริ่มขยายผลจากคดีฉ้อโกงนักธุรกิจลาวและคดีแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ก่อนพบความเชื่อมโยงกับการลงทุนในตลาดหุ้น เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม เจ้าหน้าที่จากศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ ตำรวจสอบสวนกลาง ก.ล.ต. และสำนักงาน ปปง. แถลงปฏิบัติการปราบเครือข่ายฟอกเงินดังกล่าว โดยผู้ต้องหา 6 คนหลบหนีอยู่ต่างประเทศและมีหมายแดง ส่วนผู้ต้องหาอีกคนให้การปฏิเสธในชั้นนี้ สถานะผู้ต้องหาและข้อกล่าวหายังต้องเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม แต่ภาพรวมคดีทำให้เห็นความเสี่ยงสำคัญว่าเงินที่เริ่มจากการหลอกประชาชนอาจถูกแปลงเป็นสินทรัพย์ที่ดูชอบด้วยกฎหมาย
สำนักงาน ปปง. ระบุว่าทรัพย์สินที่ยึดและอายัดรวม 26,000 ล้านบาท โดยส่วนใหญ่เป็นหุ้น และหุ้นที่เครือข่ายถือครองมีมูลค่า 16,000 ล้านบาท การนำเงินผิดกฎหมายไปอยู่ในสินทรัพย์ขนาดใหญ่เพิ่มความซับซ้อนให้การติดตาม เพราะผู้ตรวจสอบต้องสาวกลับจากการลงทุนหลายชั้นไปยังต้นทางของเงิน นี่จึงไม่ใช่เพียงคดีบัญชีม้า แต่เป็นคำเตือนว่าตลาดทุนอาจกลายเป็นปลายทางของเงินจากอาชญากรรมได้ หากการตรวจสอบเจ้าของผลประโยชน์ที่แท้จริงไม่ทันเกม

ทางออกต้องไล่ถึงผู้ควบคุมเงิน
การยึดบัญชีหรือจับกรรมการที่มีชื่ออยู่ในเอกสารเป็นเพียงจุดเริ่มต้น หากผู้สั่งการและผู้รับประโยชน์ยังซ่อนอยู่หลังบริษัทหลายชั้น เงินก็อาจเปลี่ยนช่องทางและกลับเข้าสู่ระบบได้อีก การทำงานร่วมกันของหน่วยงานด้านธนาคาร ตลาดทุน ตำรวจ และการป้องกันการฟอกเงินจึงมีความสำคัญ เพราะคดีแบบนี้ตัดผ่านทั้งทะเบียนบริษัท บัญชีธนาคาร กองทุนต่างประเทศ และหุ้นในตลาด สำหรับประชาชน อย่ามอบเอกสารส่วนตัวให้ผู้อื่นนำไปจดทะเบียนบริษัทหรือเปิดบัญชีในนามบริษัทเพียงเพราะเสนอค่าตอบแทน เพราะผู้มีชื่อเป็นกรรมการอาจต้องรับผิดทางกฎหมาย ขณะที่นักลงทุนและผู้โอนเงินควรตรวจสอบประวัตินิติบุคคลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และตรวจความเคลื่อนไหวผ่านระบบ Thai Police Online ก่อนทำธุรกรรม การเห็นชื่อบริษัทไม่ได้รับประกันว่าเงินจะปลอดภัย หากไม่รู้ว่าใครควบคุมบัญชีและเงินจะถูกส่งต่อไปที่ใด
ขั้นต่อไป ปปง. ระบุว่าจะประกาศให้ผู้เสียหายยื่นขอคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินที่ยึดไว้ตามกระบวนการกฎหมายฟอกเงิน ผลของมาตรการนี้จะเป็นบททดสอบว่าเจ้าหน้าที่สามารถเชื่อมเงินที่ถูกอายัดกลับไปถึงผู้เสียหายได้มากน้อยเพียงใด บทเรียนจากทั้งสองเครือข่ายชัดเจน: บัญชีม้ายุคใหม่ไม่ได้มีแค่คนคนเดียวกับสมุดบัญชีอีกต่อไป แต่เป็นโครงสร้างบริษัทที่มีผู้จัดหา กรรมการ ตัวแทนเปิดบัญชี และเส้นทางเงินหลายประเทศ การรับมือจึงต้องตามให้ถึงผู้ควบคุมและผู้รับผลประโยชน์ ไม่ใช่หยุดอยู่ที่ชื่อบนเอกสาร เพราะเมื่อบริษัทผีกลายเป็นท่อส่งเงิน อาชญากรรมออนไลน์ก็เชื่อมต่อกับธนาคารและตลาดทุนได้ในคราวเดียว






