ร้านสะดวกซื้อบุกเกาะและชายหาด โมเดลไฮบริดกำลังเปลี่ยนเกมค้าปลีก

โมเดลไฮบริดคืออะไร และทำไมถึงบุกเกาะช้างก่อน

โมเดลค้าปลีกแบบไฮบริดในบริบทเมืองท่องเที่ยว คือรูปแบบร้านสะดวกซื้อหรือซูเปอร์มาร์เก็ตที่ออกแบบสินค้า บริการ และบรรยากาศให้รองรับทั้งความต้องการประจำวันของคนท้องถิ่นและความต้องการชั่วคราวของนักท่องเที่ยวในพื้นที่เดียวกัน โดยปรับสัดส่วนหมวดสินค้า ฟังก์ชันพื้นที่ และบริการเสริมตามช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว ทำเล และพฤติกรรมการใช้จ่ายของลูกค้า เพื่อเพิ่มรายได้ต่อพื้นที่และเพิ่มความสะดวกสูงสุดให้ทุกกลุ่มลูกค้าในจุดท่องเที่ยวสำคัญ

ท็อปส์ เดลี่เลือกปักหมุดร้านสะดวกซื้อเกาะช้างด้วยการเปิด 3 สาขารวด ทั้งหาดทรายขาว ไชยเชษฐ์ และบางเบ้า พร้อมประกาศชัดว่าใช้ Hybrid Model ที่ปรับรูปแบบต่างกันไปตามพฤติกรรมลูกค้าในแต่ละโซน เกาะช้างจึงกลายเป็นห้องทดลองเชิงธุรกิจที่น่าสนใจ เพราะเป็นเกาะที่มีทั้งชุมชนถาวรและนักท่องเที่ยวต่างชาติหลากหลายกลุ่ม แถมการเดินทางภายในเกาะยังพึ่งร้านหน้าบ้านมากกว่าศูนย์การค้าใหญ่ การเปิด Hybrid retail model ในรูปแบบนี้คือการยอมรับว่าเมืองท่องเที่ยวไม่ใช่แค่ปลายทางพักผ่อน แต่เป็นตลาดค้าปลีกเต็มตัวที่ต้องออกแบบเฉพาะ

ตัวเลขการท่องเที่ยวผลักร้านสะดวกซื้อขึ้นฝั่งทะเล

แรงขับที่ทำให้ผู้เล่นค้าปลีกหันมาขยายสาขาท่องเที่ยว ไม่ได้มาจากความรู้สึกแต่จากตัวเลขที่ชัดเจน ภาคการท่องเที่ยวยังเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์หลักของเศรษฐกิจ โดยตั้งแต่ต้นปีถึง 1 สิงหาคม มีนักท่องเที่ยวต่างชาติสะสมกว่า 18.5 ล้านคน และสร้างรายได้จากการใช้จ่ายกว่า 8.9 แสนล้านบาท สำหรับเกาะช้างเพียงแห่งเดียว มีนักท่องเที่ยวประมาณ 1.143 ล้านคน เติบโต 27% ขณะที่รายได้ท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นถึง 60% แตะ 10.4 พันล้านบาท

เมื่อรายได้โตเร็วกว่าจำนวนนักท่องเที่ยว แปลว่ากำลังซื้อเฉลี่ยต่อคนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ นี่คือข่าวดีของธุรกิจค้าปลีกเกาะ เพราะลูกค้าพร้อมจ่ายมากขึ้นต่อทริป ร้านสะดวกซื้อเกาะช้างและผู้เล่นรายอื่นในแถบชายหาดจึงไม่ใช่แค่จุดซื้อของใช้เล็กน้อย แต่กลายเป็นตัวดูดเม็ดเงินจากทั้งค่าของกิน ของฝาก และสินค้าพรีเมียมที่นักท่องเที่ยวเต็มใจจ่าย

ท็อปส์ เดลี่บนเกาะช้าง ตัวอย่างชัดของ Hybrid retail model

ท็อปส์ เดลี่ประกาศชัดว่าการบุกเกาะช้างใช้แนวคิด Joyvenience Store และ Tailored Retail Model ที่ยืดหยุ่นตามพื้นที่ โดยจัดร้านในรูปแบบ Hybrid Model ที่แตกต่างกันในแต่ละสาขา เพื่อเจาะดีมานด์เฉพาะของหาดทรายขาว ไชยเชษฐ์ และบางเบ้า Hybrid retail model ของท็อปส์ เดลี่คือการผสานโซนและบริการที่เป็นจุดเด่นจาก Room Concept เช่น TOPS WINE CELLAR The Baker Café LOOKS และ Snacker เข้าไว้ในร้านเดียว พร้อมคัดสรรสินค้ากว่า 7,000 รายการต่อสาขา

จุดนี้สะท้อนความคิดแบบใหม่ของธุรกิจค้าปลีกเกาะ ที่ไม่มองร้านสะดวกซื้อเป็นเพียงตู้สินค้า แต่เป็นพื้นที่ประสบการณ์ที่ต้องเชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของเกาะ ผ่านดีไซน์บรรยากาศและมาสคอตภายใต้คอนเซ็ปต์ Joyvenience กล่าวแบบสั้นคือ ใครยังคิดว่าร้านริมทะเลมีหน้าที่ขายแต่น้ำและขนมกำลังมองภาพผิด เพราะยุคนี้ร้านแบบเดียวกันต้องขายทั้งประสบการณ์กาแฟดี ไวน์ดี และไลฟ์สไตล์ที่ตอบนักท่องเที่ยวสายกินและสายชิลไปพร้อมกัน

จากท่าเรือถึงหาดทราย ร้านสะดวกซื้อคือประตูสู่ Ecosystem ใหม่

สิ่งที่น่าจับตาไม่แพ้รูปแบบร้านคือการวางร้านสะดวกซื้อให้เป็นส่วนหนึ่งของ Ecosystem ของกลุ่มค้าปลีกขนาดใหญ่ ท็อปส์ เดลี่ระบุชัดว่า 3 สาขาบนเกาะช้างถูกออกแบบให้เชื่อมโยงกับธุรกิจโรงแรมและการท่องเที่ยวในเครือ เพื่อรองรับดีมานด์การใช้จ่ายตลอดทริป นี่คือการต่อจิ๊กซอว์ที่ทำให้ลูกค้าสามารถนอนโรงแรมในเครือ กินกาแฟในร้านไฮบริด และซื้อของฝากในเครือเดียวกันแบบไร้รอยต่อ

ปัจจุบันท็อปส์ เดลี่มี 560 สาขาทั่วประเทศ โดย 141 สาขา หรือกว่า 25% อยู่ในพื้นที่ท่องเที่ยว ตัวเลขนี้คือคำประกาศว่าเมืองท่องเที่ยวและเกาะต่างๆ กำลังถูกยกฐานะจากตลาดเสริมเป็นตลาดยุทธศาสตร์ สำหรับผู้เล่นค้าปลีก รายได้จากร้านสะดวกซื้อเกาะไม่เพียงเติมเต็มกำไร แต่ยังช่วยป้อนลูกค้าเข้าสู่บริการอื่นในเครือ เช่น โปรแกรมสะสมแต้มและบริการผู้ช่วยช้อปส่วนตัว ที่มาพร้อมโปรโมชันส่วนลดคูปอง 20 บาทเมื่อซื้อครบ 120 บาท และ E-Voucher 50 บาทสำหรับลูกค้าใหม่ที่ใช้บริการผู้ช่วยช้อปครั้งแรก

ผลกระทบต่อคนพื้นที่ และบทสรุปของค้าปลีกชายหาด

สำหรับคนท้องถิ่น ร้านสะดวกซื้อเกาะช้างในรูปแบบไฮบริดมีข้อดีชัดอย่างหนึ่ง คือเพิ่มทางเลือกสินค้าในชีวิตประจำวัน ทั้งของสด ของแห้ง และบริการที่เคยต้องขึ้นฝั่งหรือเข้าเมืองใหญ่ นอกจากนี้ยังได้อานิสงส์โปรโมชันอย่างคูปองส่วนลดท้ายใบเสร็จและ E-Voucher ที่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อนักท่องเที่ยวอย่างเดียว แต่เอื้อให้คนพื้นที่ประหยัดค่าใช้จ่ายได้จริงเมื่อใช้บริการเป็นประจำ

ในอีกด้าน ธุรกิจค้าปลีกเกาะและร้านสะดวกซื้อชายหาดกำลังเปลี่ยนภูมิทัศน์ชุมชน เมื่อร้านเชนใหญ่เข้ามา ร้านเล็กเดิมต้องหาจุดยืนใหม่ เช่น เน้นเมนูพื้นบ้านหรือบริการเฉพาะกลุ่ม หากมองในเชิงภาพใหญ่ การขยายสาขาท่องเที่ยวคือการบอกว่าศูนย์กลางค้าปลีกไม่ได้จำกัดอยู่ในเมืองอีกต่อไป ชายหาดและเกาะต่างๆ กลายเป็นสนามแข่งขันหลักของ Hybrid retail model และใครเข้าใจทั้งนักท่องเที่ยวและชุมชนได้ดีกว่า คนนั้นจะเป็นผู้ชนะในเกมค้าปลีกเวอร์ชันใหม่