ลดค่าธรรมเนียมชั่วคราว ช่วยประคองร้านค้า
ค่า GP คือค่าธรรมเนียมภาคบังคับที่ผู้ขายจ่ายให้แพลตฟอร์มเพื่อจำหน่ายสินค้า โดยอัตราจริงขึ้นกับประเภทของร้านค้า หมวดสินค้า และเงื่อนไขบริการ การลดค่า GP จึงช่วยลดต้นทุนต่อคำสั่งซื้อได้ แต่ไม่ได้แปลว่าค่าใช้จ่ายทุกชนิดของร้านจะลดลงตามไปด้วย เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 กระทรวงพาณิชย์ร่วมกับ Shopee, TikTok Shop และ Lazada ประกาศลดค่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นเวลา 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2570 โดยให้กลับไปใช้อัตราอ้างอิง ณ วันที่ 1 มกราคม 2569 มาตรการนี้ตอบโจทย์เฉพาะหน้า เพราะผู้ค้ารายย่อยมีอำนาจต่อรองจำกัด และการปรับค่าธรรมเนียมก่อนหน้านี้ทำให้บางร้านต้องขึ้นราคาหรือลดกำไรเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน อย่างไรก็ดี การลดต้นทุนครั้งนี้เป็นการบรรเทาแรงกดดัน ไม่ใช่หลักประกันว่ากำไรของทุกร้านจะเพิ่มขึ้นเท่ากัน

อัตราใหม่ต่างกัน ผู้ค้าต้องดูยอดจริงของร้าน
ตัวเลขส่วนลดสูงสุด 42.9% เป็นอัตราของ Lazada ไม่ใช่ส่วนลดเท่ากันทั้งสามแพลตฟอร์ม และไม่ควรนำไปตีความว่าผู้ค้าทุกรายจะจ่ายค่าธรรมเนียมลดลงในสัดส่วนเดียวกัน อัตราหลังปรับยังแปรผันตามหมวดสินค้าและรูปแบบร้านค้า จึงควรตรวจสอบรายการเรียกเก็บจริงก่อนประเมินผลต่อกำไร
| แพลตฟอร์ม | อัตราหลังปรับ | ส่วนลดสูงสุด |
|---|---|---|
| Shopee | 8.03–13.91% | 33.30% |
| TikTok Shop | 11.24–17.66% | 35% |
| Lazada | 7.50–11.60% | 42.90% |
ค่าธรรมเนียม Shopee ลดจากช่วงเดิม 8.03–19.26% ขณะที่ค่าธรรมเนียม TikTok Shop ลดจาก 13.38–21.94% และค่าธรรมเนียม Lazada ลดจาก 9.00–17.50% ความต่างนี้ทำให้การเลือกแพลตฟอร์มจากตัวเลขสูงสุดเพียงค่าเดียวไม่พอ ผู้ค้าควรเทียบต้นทุนรวมของร้าน ทั้งค่าธรรมเนียมบังคับและค่าใช้จ่ายอื่นที่ยังอยู่นอกมาตรการ

ประโยชน์มีวงกว้าง แต่ไม่ใช่เงินคืนให้ทุกร้านเท่ากัน
มาตรการคาดว่าจะครอบคลุมผู้ประกอบการ 1.2 ล้านราย แบ่งเป็นบุคคลธรรมดา 1.02 ล้านรายและนิติบุคคล 180,000 ราย พร้อมลดภาระต้นทุนรวมประมาณ 1,930 ล้านบาท ตัวเลขรวมนี้มีนัยสำคัญในฐานะการผ่อนแรงให้ธุรกิจขนาดเล็กที่ต้องรับต้นทุนหลายด้าน แต่ไม่ใช่ยอดประหยัดที่แบ่งเท่ากันให้ผู้ค้าทุกราย เพราะผลจริงขึ้นกับยอดขาย สินค้าที่จำหน่าย และอัตราที่ร้านนั้นถูกเรียกเก็บ ผู้มีสิทธิ์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ให้ถูกต้อง โดยเปิดลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ผู้ค้าจึงควรตรวจสอบคุณสมบัติและรายละเอียดสิทธิ์กับแพลตฟอร์ม พร้อมเปรียบเทียบใบแจ้งค่าธรรมเนียมก่อนและหลังมาตรการ หากมีค่าใช้จ่ายรายการอื่นเพิ่มขึ้น การลด GP เพียงส่วนเดียวอาจไม่ทำให้ต้นทุนสุทธิลดลงมากอย่างที่คาด

หกเดือนนี้ต้องเปลี่ยนจากการพักหายใจเป็นกติกาถาวร
จุดอ่อนของมาตรการคือมีวันสิ้นสุดชัดเจน และครอบคลุมเฉพาะค่าธรรมเนียมภาคบังคับ ไม่รวมค่าบริการหรือค่าใช้จ่ายประเภทอื่น การลดค่า GP จึงคล้ายการซื้อเวลา หากไม่มีข้อมูลที่เข้าใจง่ายและหลักเกณฑ์ที่คาดการณ์ได้ ผู้ขายก็ยังเสี่ยงเผชิญต้นทุนที่เปลี่ยนโดยเตรียมตัวไม่ทัน เบื้องหลังมาตรการคือข้อร้องเรียนเรื่องค่าธรรมเนียมที่ปรับขึ้นต่อเนื่อง และการปรับขึ้น 3 ครั้งในช่วงมกราคมถึงสิงหาคม 2569 ก่อนมีคำสั่งระงับการขึ้นค่าธรรมเนียม ส่งผลให้ผู้ประกอบการบางรายปรับตัวและจัดการสต๊อกไม่ทัน รัฐจึงควรใช้ช่วงนี้ทบทวนร่างกฎหมายเศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล และผลักดันหลักเกณฑ์ที่กำหนดให้แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 6 เดือนก่อนขึ้นค่าธรรมเนียม ข้อสรุปคือมาตรการนี้ช่วยบรรเทาภาระได้จริงในระยะสั้น แต่ความเป็นธรรมจะเกิดขึ้นต่อเมื่อผู้ค้ารู้ล่วงหน้าว่าถูกคิดค่าอะไร เปลี่ยนเมื่อใด และมีช่องทางตรวจสอบกติกาได้






