ธูป เที่ยงคืน วิญญาณ จุดไฟให้หนังไทยนานาชาติ
ธูป เที่ยงคืน วิญญาณ คือภาพยนตร์สยองขวัญลึกลับที่ต่อยอดจากความเชื่อ พิธีกรรม และตำนานพื้นถิ่นสู่รูปแบบหนังอิสระไทยร่วมสมัย เน้นผลิตภาพยนตร์ไทยที่กล้าใช้รากวัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นหัวใจของเรื่องเล่า พร้อมถูกออกแบบให้มีศักยภาพขยายเป็นงานรีเมก ซีรีส์ หรือคอนเทนต์หลายรูปแบบในตลาดเอเชียและเทศกาลหนังเบื้องต้นทั่วภูมิภาค เพื่อให้ผู้ชมต่างวัฒนธรรมยังสัมผัสอารมณ์สยองขวัญที่มีเอกลักษณ์จากบริบทไทยได้อย่างชัดเจนโดยไม่ต้องลดทอนความเป็นท้องถิ่น ข่าวสำคัญไม่ใช่แค่ว่าหนังผีเรื่องหนึ่งถูกพูดถึง แต่คือการที่ Midnight Incense ธูป เที่ยงคืน วิญญาณ ได้รับการคัดเลือกเป็น 1 ใน 5 Remake IP จากประเทศไทยเพื่อจัดแสดงในงาน 31st Busan International Film Festival พร้อมเข้าร่วม Pitching ในตลาด Busan Story Market ซึ่งเวทีนี้เปิดโดยยกประเทศไทยเป็น Country of Honor การถูกดึงเข้าสู่ระบบรีเมกคือสัญญาณว่า หนังไทยนานาชาติเริ่มถูกมองเป็นสินทรัพย์สร้างสรรค์ ไม่ใช่แค่คอนเทนต์เฉพาะกลุ่ม
โครงสร้างการร่วมผลิตที่แปลว่าเชื่อมั่นในคอนเทนต์ไทย
เบื้องหลังความสำเร็จของธูป เที่ยงคืน วิญญาณ คือเครือข่ายการผลิตที่หนาแน่นกว่าที่เคยเห็นในหนังอิสระไทย ทรู ซีเจ ครีเอชั่นส์ ร่วมกับ Viu ประเทศไทย และพันธมิตรผู้ผลิตร่วมอีกหลายบริษัท เดินหน้าผลักดัน Midnight Incense สู่ตลาดคอนเทนต์ระดับนานาชาติ โครงสร้างแบบนี้สะท้อนว่าการลงทุนในผลิตภาพยนตร์ไทยไม่ได้จำกัดอยู่ในสตูดิโอใหญ่ แต่เริ่มเป็นการจับมือข้ามแพลตฟอร์ม ข้ามบริษัทผลิตเสียงและโพสต์โปรดักชั่นเพื่อยกระดับคุณภาพตั้งแต่ต้นจนจบ เมื่อทีมผู้ผลิตเตรียมเดินหน้าพบปะพันธมิตร ผู้ผลิต และผู้ประกอบการคอนเทนต์จากหลายประเทศเพื่อเปิดโอกาสในการต่อยอด ทั้งการรีเมก การร่วมผลิต และการขยายสู่แพลตฟอร์มสตรีมมิงในระดับนานาชาติ นี่ไม่ใช่แค่ดีลธุรกิจ แต่คือการประกาศว่า IP สยองขวัญที่ก่อร่างจากจิตวิญญาณหนังอิสระไทย มีมูลค่าพอจะเดินเข้าโต๊ะเจรจาในตลาดสากลอย่างมั่นใจ
จากเวที VIFF สู่เทศกาลหนังบูซาน การสร้างพื้นที่ให้คนทำหนังรุ่นใหม่
ขณะที่หนังผีไทยกำลังไปปักหมุดในเทศกาลหนังบูซาน เทศกาลหนังเบื้องต้นอีกแห่งที่สำคัญต่อหนังอิสระไทยคือ VIPA International Film Festival หรือ VIFF ซึ่งเดินหน้าสร้างพื้นที่ให้คนทำหนัง ผู้ชม และคนในอุตสาหกรรมได้พบปะและแลกเปลี่ยนมุมมองผ่าน 2 วงเสวนาในโปรแกรม Festival Weekend ภายใต้แนวคิด FIRST ที่เปิดพื้นที่ให้เรื่องเล่าใหม่ ผู้สร้างรุ่นใหม่ และผลงานที่มีมุมมองแตกต่างได้ถูกมองเห็น คำว่าเทศกาลหนังต้องไม่จำกัดความเหลือแค่พรมแดงและการฉายหนัง หากดูโปรแกรม Documentary Day ช่วง 19 – 20 กันยายน ที่พาผู้ชมเข้าสู่โลกของภาพยนตร์สารคดีไทยและต่างประเทศ ผ่านการฉายหนัง เวิร์กชอป และเวทีพิเศษว่าด้วยโอกาสและความท้าทายในโลกสตรีมมิงและตลาดสากล จะเห็นชัดว่า VIFF วางตัวเป็นสนามซ้อมของคนทำหนังรุ่นใหม่ ให้ทดลองภาษา จังหวะ และการเล่าเรื่องก่อนออกเดินทางสู่เวทีอย่างเทศกาลหนังบูซาน
หนังอิสระไทยกับความกล้าเล่าเรื่องที่ยังยึดโยงความเป็นไทย
หัวใจของการที่หนังอิสระไทยเริ่มมีที่ยืนบนเวทีนานาชาติ ไม่ได้อยู่ที่การทำให้เหมือนหนังตลาดโลก แต่อยู่ตรงการกล้าเล่าเรื่องที่มีรากจากความเป็นไทยอย่างซื่อสัตย์ นักทำหนังในวงเสวนา VIFF ต่างชี้ว่า หนังอิสระคือพื้นที่ของความกล้าในการทดลองและการสร้างสรรค์ แต่เมื่อจะก้าวสู่ผู้ชมสากล เราต้องคิดให้มากว่าความเป็นไทยจะข้ามข้อจำกัดด้านภาษาและวัฒนธรรมอย่างไร เพื่อให้ผู้ชมต่างประเทศเข้าถึงและรู้สึกมีส่วนร่วมได้ การเลือกหยิบความเชื่อเรื่องธูป พิธีกรรม และตำนานพื้นถิ่นมาร้อยเป็น Midnight Incense จึงไม่ใช่ทางลัดขายความแปลก แต่คือการพิสูจน์แนวคิดที่ว่า ถ้าเขียนเรื่องเล่าให้แข็งแรงพอ ความเฉพาะเจาะจงเชิงวัฒนธรรมจะกลายเป็นจุดร่วมสากล ผู้ชมไม่จำเป็นต้องเข้าใจทุกบริบทไทย แต่จะเข้าใจความกลัว การสูญเสีย และความลึกลับที่หนังผีดีควรถ่ายทอด
ผู้ชมไทยควรใช้เทศกาลหนังเบื้องต้นเป็นประตูสู่โลกใหม่
ผลกระทบที่จับต้องได้จากทั้ง VIFF และการเข้าร่วมเทศกาลหนังบูซานคือ ผู้ชมไทยเริ่มมีทางเลือกมากขึ้นกว่าการรอดูหนังเข้าโรงกระแสหลัก VIFF เปิดให้ผู้ชมเข้าร่วมชมนิทรรศการ Long Take และรับชมภาพยนตร์สุด Exclusive จากไทยและต่างชาติ พร้อมฉายหนังที่ผ่านเข้ารอบประกวด Emerging Competition ให้ดูฟรี และเปิดโหวตรางวัล Audience Choice Award ผ่านออนไลน์ สิ่งเหล่านี้ทำให้ผู้ชมธรรมดากลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบคัดกรองคอนเทนต์ที่อาจบินไปต่อบนเวทีนานาชาติ ในอีกด้าน เมื่อทีมผู้ผลิตธูป เที่ยงคืน วิญญาณไป Pitching ที่ Busan Story Market พร้อมเสนอโอกาสรีเมกและร่วมผลิต คนดูไทยก็มีบทบาททางอ้อมผ่านการสนับสนุนหนังอิสระไทยในช่วงตั้งไข่ ถ้าเราอยากเห็นหนังไทยนานาชาติที่ยังรักษาความเป็นไทย การเลือกเดินเข้าเทศกาลหนังเบื้องต้น สนใจหนังเล็ก และให้คะแนนกับงานที่กล้าเสี่ยง คือการลงทุนเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญที่สุด
