เวทีทดลองที่ให้มนุษย์กำหนดทิศทางของ AI
แฮกกาธอน AI คือการแข่งขันที่เปิดให้ผู้เข้าร่วมระดมความคิดและลงมือสร้างต้นแบบเทคโนโลยีภายในเวลาจำกัด โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ร่วมกับความเข้าใจปัญหาจริง เพื่อพัฒนาเครื่องมือที่ตอบโจทย์ผู้คนและสังคมได้อย่างรับผิดชอบ เวที BJM MediaX: AI Innovation Hackathon 2026 จึงน่าสนใจตรงที่ไม่ได้มอง AI เป็นคำตอบสำเร็จรูป แต่ตั้งโจทย์ให้คนรุ่นใหม่เป็นผู้คิดว่าจะใช้เทคโนโลยีแก้ปัญหาสื่อและการสื่อสารอย่างไร ภายใต้แนวคิด “AI × Human: Make It Real” Thai PBS Verify ร่วมกับหลักสูตร B.J.M. คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเมื่อวันที่ 7–8 พฤศจิกายน 2569 ที่ SCBX Next Tech ชั้น 4 สยามพารากอน โดยเปิดพื้นที่ให้นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายและนักศึกษามหาวิทยาลัยได้ทดลอง พัฒนา และต่อยอดแนวคิดของตนเอง
15 ทีมลงมือสร้างนวัตกรรม ไม่ได้หยุดแค่ระดมไอเดีย
ผู้เข้าร่วม 15 ทีมได้ระดมสมองและทำผลงานจริงตลอดสองวัน โดยมีทั้งการบรรยายและเวิร์กช็อปที่เติมความรู้ด้านสื่อ เทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์ และการทำงานเป็นทีม จุดนี้ทำให้เวทีมีคุณค่ากว่าการประกวดแนวคิดบนกระดาษ เพราะแต่ละกลุ่มได้รับคำแนะนำใกล้ชิดจากคณาจารย์และผู้เชี่ยวชาญจากภาคธุรกิจ เทคโนโลยี และการสื่อสาร ก่อนนำเสนอผลงานต่อคณะกรรมการในวันที่ 8 พฤศจิกายน แต่ละทีมมีเวลานำเสนอ 15 นาที และตอบคำถามอีก 3 นาที ไอเดียที่ปรากฏมีตั้งแต่ระบบตรวจสอบความโปร่งใสของเงินบริจาค แพลตฟอร์มจับคู่ผู้สมัครงาน และเครื่องมือแปลงภาษามือเป็นข้อความ ไปจนถึงระบบถอดเสียงและสรุปประเด็นสำหรับนักข่าว รวมถึงโซลูชันช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ง่ายขึ้น
AI รับมือข่าวลวงต้องเริ่มจากความไว้ใจ
ในสามแทร็กของการแข่งขัน ได้แก่ STORYTELL สำหรับการเล่าเรื่องและงานข่าวเชิงข้อมูล, REACH ที่มุ่งลดกำแพงภาษาและขยายการเข้าถึง และ TRUST ซึ่งเน้นพัฒนา AI รับมือข่าวลวงและข้อมูลบิดเบือน แทร็ก TRUST สะท้อนโจทย์เร่งด่วนของสังคมดิจิทัลได้ชัดที่สุด แต่การมีเครื่องมือคัดกรองเพียงอย่างเดียวยังไม่พอ นวัตกรรมที่ใช้ได้จริงต้องช่วยให้ผู้คนตรวจสอบที่มา ตั้งคำถาม และเข้าใจเหตุผลเบื้องหลังการประเมินข้อมูลด้วย เมื่อ AI สร้างข้อความ ภาพ และวิดีโอที่ดูสมจริงได้ การแยกข้อเท็จจริงออกจากข้อมูลบิดเบือนยิ่งท้าทาย ภารกิจของ Thai PBS Verify ในการตรวจสอบข่าวปลอมและคัดกรองข่าวจริงจึงสอดคล้องกับโจทย์นี้ เพราะการรู้เท่าทันสื่อและการตรวจสอบโดยมนุษย์ยังเป็นส่วนสำคัญที่เทคโนโลยีควรสนับสนุน ไม่ใช่เข้ามาแทนที่
บทสรุป: เทคโนโลยีจะมีความหมายเมื่อแก้ปัญหาคนได้
คณะกรรมการผู้ให้คำตัดสินและข้อเสนอแนะประกอบด้วยคุณอารินทร์ ภุมรินทร์ จาก Dentsu Thailand, คุณ Nan Oo ซีอีโอจาก Futura School และคุณกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส การมีผู้เชี่ยวชาญจากหลายสายงานช่วยให้ผลงานถูกมองทั้งด้านการสื่อสาร เทคโนโลยี และการนำไปใช้จริง ภาพรวมของงานชี้ว่า นวัตกรรมสื่อ AI ที่มีอนาคตไม่จำเป็นต้องซับซ้อนที่สุด แต่ต้องเข้าใจผู้ใช้และรับผิดชอบต่อผลกระทบ แฮกกาธอนครั้งนี้จึงเป็นพื้นที่ฝึกให้เยาวชนตั้งคำถามกับปัญหา ลงมือสร้างทางเลือก และคิดถึงความน่าเชื่อถือของข้อมูลไปพร้อมกัน ข้อสรุปสำคัญคือ AI จะช่วยรับมือข่าวลวงได้ดีเพียงใด ขึ้นอยู่กับการออกแบบที่ให้มนุษย์มีบทบาทตรวจสอบและตัดสินใจ เทคโนโลยีควรเพิ่มพลังให้สังคมรู้เท่าทัน ไม่ใช่ทำให้การเชื่อข้อมูลที่เห็นง่ายขึ้น
