วัยที่มากขึ้นไม่ได้หมายถึงต้องหมดความใกล้ชิด
สุขภาพเพศสูงอายุ คือการดูแลความต้องการ ความปลอดภัย และความสบายทางกายใจ เพื่อให้ผู้สูงวัยยังสร้างความใกล้ชิดกับคู่รักได้ตามความพร้อมและสุขภาพของตนเอง
ชีวิตรักหลังอายุ 70 ไม่จำเป็นต้องเหมือนเมื่อครั้งยังหนุ่มสาว และไม่ควรถูกตัดสินด้วยความถี่ของการมีเพศสัมพันธ์ ความต้องการความรัก ความอบอุ่น และการสัมผัสยังมีความหมาย ขณะที่การเปลี่ยนแปลงตามวัยอาจทำให้ต้องปรับจังหวะหรือรูปแบบให้เหมาะกับทั้งคู่ ดร. บาร์บารา เมสซิงเกอร์-แรปพอร์ต ผู้อำนวยการคลินิกเวชศาสตร์ผู้สูงอายุแห่งคลีฟแลนด์ ชี้ว่าความต้องการทางเพศของชายและหญิงอาจลดลงเพียงเล็กน้อยตามอายุ แต่โรค ความเครียด ความมั่นใจในตนเอง และการเปลี่ยนแปลงสถานภาพคู่ครองล้วนเป็นอุปสรรคได้ ข้อมูลสำรวจปี 2020 ระบุว่ามากกว่า 50% ของผู้มีอายุ 65-74 ปียังมีกิจกรรมทางเพศ และในกลุ่มอายุ 75-85 ปี มี 25% ที่รายงานว่ายังคงมีกิจกรรมทางเพศ ตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่เป้าหมายที่ทุกคนต้องทำตาม แต่ย้ำว่าความใกล้ชิดยังเป็นไปได้

ปัญหาสุขภาพและความกังวลไม่ควรถูกเก็บเงียบ
การเปลี่ยนแปลงของร่างกายอาจกระทบสมรรถภาพทางเพศได้ ผู้หญิงหลังหมดประจำเดือนอาจมีช่องคลอดแห้งหรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ส่วนผู้ชายอาจแข็งตัวหรือคงการแข็งตัวได้ยากขึ้นจากระดับฮอร์โมนและการไหลเวียนเลือดที่เปลี่ยนไป โรคข้อเสื่อม ปวดหลัง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงความดันโลหิตสูง อาจทำให้ปวด ไม่สะดวก หรือกังวลจนหลีกเลี่ยงความใกล้ชิด
ยาควบคุมความดันโลหิต ยาคลายเครียด ยาแก้ซึมเศร้า และยารักษาโรคเบาหวานบางชนิดอาจลดความต้องการหรือกระทบอารมณ์ได้ อย่าหยุดหรือปรับยาเอง เพราะกลัวผลต่อชีวิตคู่ ให้จดอาการและรายชื่อยาที่ใช้แล้วปรึกษาผู้รักษา ขณะเดียวกัน ความไม่มั่นใจในรูปลักษณ์ ความเชื่อว่าคนสูงวัยไม่ควรมีเพศสัมพันธ์ และความอายที่จะพูดเรื่องส่วนตัว อาจทำให้คู่รักถอยห่างทั้งที่ยังต้องการความใกล้ชิด การชวนคุยอย่างอ่อนโยนจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีกว่าการคาดเดาหรือกดดันกัน
ปรับความใกล้ชิดให้ปลอดภัยและสบายขึ้น
การมีเพศสัมพันธ์เมื่ออายุมากยังมีความเสี่ยงต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จึงควรให้ความสำคัญกับการป้องกัน ไม่ใช่คิดว่าอายุหรือการไม่มีอาการแปลว่าปลอดภัย เริ่มจากพูดคุยเรื่องความยินยอม ประวัติสุขภาพและทางเพศของกันและกัน หากเป็นคู่รักใหม่หรือไม่ทราบสถานะสุขภาพ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเรื่องการตรวจคัดกรอง เพราะบางโรคไม่มีอาการชัดเจน
- ใช้ถุงยางอนามัยใหม่ทุกครั้ง ไม่ใช้ซ้ำหรือใช้เมื่อหมดอายุ
- เลือกสารหล่อลื่นชนิดน้ำหรือซิลิโคน และไม่ใช้น้ำมันกับถุงยางอนามัยชนิดน้ำยาง
- หากช่องคลอดแห้ง ให้ใช้สารหล่อลื่น เพิ่มเวลาในการเล้าโลม และปรับวิธีให้สบายขึ้น
- สังเกตอาการผิดปกติ เช่น แผล ตุ่มพอง ปัสสาวะเจ็บ หรือสารคัดหลั่งผิดปกติ แล้วขอคำปรึกษาจากแพทย์
การสัมผัสที่อ่อนโยน การกอด หรือการจับมือก็เป็นส่วนหนึ่งของความใกล้ชิดได้ ไม่จำเป็นต้องฝืนทำกิจกรรมที่ทำให้เจ็บหรือไม่สบายใจ
คุยกับคู่รักและแพทย์ เพื่อหาทางออกที่เหมาะกับทั้งคู่
ความเงียบมักเพิ่มระยะห่าง ขณะที่การพูดตรงไปตรงมาอย่างให้เกียรติช่วยให้คู่รักตกลงกันได้ว่าจะปรับอะไร ตั้งแต่เวลา ท่าทาง ไปจนถึงรูปแบบความใกล้ชิดที่ไม่ทำให้เจ็บ หากมีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศหรือช่องคลอดแห้งต่อเนื่อง ควรขอคำแนะนำจากแพทย์แทนการซื้อยาหรือรักษาด้วยตนเอง แพทย์สุขภาพเพศหรือผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลโรคประจำตัวอาจช่วยทบทวนอาการและยาที่ใช้อยู่ได้
ผู้ที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือด หรือมีอาการเจ็บหน้าอกและหายใจไม่อิ่มระหว่างมีเพศสัมพันธ์ ควรรับการประเมินจากแพทย์ หากเจ็บหน้าอกรุนแรง หายใจไม่ออกมาก หรือเป็นลม ให้หยุดกิจกรรมและไปพบแพทย์ทันที ข้อสรุปสำคัญคือชีวิตรักหลังอายุ 70 ยังมีความหมายและความพึงพอใจได้ เมื่อไม่ฝืนร่างกาย ป้องกันความเสี่ยง และเปิดใจคุยกัน ความใกล้ชิดอาจเปลี่ยนรูปแบบ แต่ไม่จำเป็นต้องหายไป






