ทูตการลงทุนคืออะไร และทำไมภารกิจล่าสุดจึงสำคัญ
ทูตการลงทุน คือ การที่ผู้นำหรือคณะผู้แทนภาครัฐเดินทางไปพบภาคธุรกิจและผู้นำต่างประเทศเพื่อสร้างความเชื่อมั่น ดึงดูดการลงทุนต่างประเทศไทย และวางกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจอย่างเป็นระบบ โดยเน้นการเจรจายกอุปสรรค เปิดประตูโครงการใหม่ และเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานกับตลาดเป้าหมายในระยะยาว ทูตการลงทุนจึงไม่ใช่เพียงการโปรโมตประเทศ แต่เป็นการออกแบบเครือข่ายการค้าอาเซียนและการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ร่วมกับพันธมิตรสำคัญ ภารกิจเยือนออสเตรเลียอย่างเป็นทางการของนายอนุทิน ชาญวีรกูล พร้อมการพบปะนักลงทุนรายใหญ่และภาคธุรกิจสะท้อนชัดว่า รัฐบาลไม่ได้รอให้ทุนต่างชาติเข้ามาหา แต่เลือกเดินเกมเชิงรุกเพื่อประกาศบทบาทตนเองในฐานะจุดหมายปลายทางอันดับต้นของภูมิภาค นักธุรกิจต่างชาติถูกเชื้อเชิญให้เห็นภาพใหม่ของนโยบายเศรษฐกิจที่ต้องการมากกว่าตัวเลข คือการสร้างโครงสร้างอุตสาหกรรมที่ยั่งยืนและเชื่อมต่อภูมิภาค
ภารกิจออสเตรเลีย ความเชื่อมั่นที่แลกด้วยการบ้านเชิงโครงสร้าง
หลังการหารือกับผู้แทนภาครัฐและภาคธุรกิจของทั้งสองฝ่าย นายกรัฐมนตรีระบุว่านักลงทุนออสเตรเลียมองประเทศเป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งสำหรับตั้งฐานการผลิตและขยายกำลังการผลิต คำกล่าวนี้สะท้อนความมั่นใจ แต่ก็เป็นแรงกดดันให้รัฐบาลต้องพิสูจน์ว่าความสะดวกและความเร็วที่ประกาศไว้เกิดขึ้นจริง นโยบาย Thailand Fast Pass ถูกนำมาเป็นเครื่องมือหลัก ลดขั้นตอนและจุดติดขัดให้ BOI เป็นศูนย์กลางแก้ปัญหาแบบเบ็ดเสร็จ ซึ่งได้รับคำชมว่าทำให้ระบบเร็วขึ้นและใช้งานง่ายขึ้นจากมุมมองนักลงทุน แม้ตัวเลขการลงทุนครึ่งปีแรกแตะระดับสูง แต่สิ่งที่น่าจับตากว่าคือการใช้โอกาสนี้ต่อยอดสู่การเชื่อมโยงเทคโนโลยีจากออสเตรเลียเข้ากับห่วงโซ่อุปทานในประเทศ เพื่อป้อนอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ แทนที่จะปล่อยให้ทุนไหลเข้าเพียงเพื่อสร้างตัวเลขชั่วคราว
อีกประเด็นที่แสดงให้เห็นว่าภารกิจนี้ไม่ใช่แค่พิธีการ คือการหยิบเรื่องส่งออกน้ำมันอากาศยานขึ้นมาเจรจา เมื่อออสเตรเลียมีความต้องการสูง ขณะที่ประเทศมีสต๊อกส่วนเกินจากการผลิตดีเซล[RSC:200733] การคลายล็อกกฎระเบียบเพื่อส่งออกจึงเป็นดีลที่ช่วยทั้งฝั่งผู้นำเข้าและผู้ส่งออก นอกจากนี้ การเตรียมหารือขยายวีซ่าทำงานให้แรงงานฝีมือ โดยเฉพาะเชฟไทยในธุรกิจอาหารที่กำลังขาดแคลน ยังสะท้อนความพยายามใช้แรงงานคุณภาพเป็นหนึ่งในสินทรัพย์ยุทธศาสตร์ด้านบริการ การเยือนระดับนายกรัฐมนตรีจึงทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมทั้งทุน ทรัพยากร และคน เข้ากับระบบเศรษฐกิจใหม่ของภูมิภาค
เสียงจากเอกชนและบทเรียนจากทุนใหญ่ในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์
บทสัมภาษณ์ของนายปณต สิริวัฒนภักดี ผู้บริหารกลุ่มทุนรายใหญ่ที่ลงทุนในออสเตรเลียมายาวนาน ช่วยย้ำว่าภารกิจของนายอนุทินในครั้งนี้มีน้ำหนักเกินกว่าทริปมารยาท เขามองว่าการพบกันของผู้นำที่ห่างหายไปนานถึง 14 ปีเป็นการตอกย้ำเสถียรภาพทางการเมืองและสร้างความเชื่อมั่นเชิงรูปธรรมให้กับนักลงทุน คำกล่าวนี้สะท้อนชัดว่าทุนต่างชาติรอเห็นรัฐบาลที่ชัดเจนและมีทิศทางมากกว่าโครงการระยะสั้น ที่สำคัญ เขาชี้ว่าการทำงานร่วมกับ BOI ช่วยคัดกรองอุตสาหกรรมที่จะมาสร้าง New S Curve และขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืน ไม่ใช่แค่ตัวเลขการลงทุน นี่คือมุมมองที่รัฐบาลควรฟัง เพราะแสดงให้เห็นว่าทุนใหญ่พร้อมเดินไปกับยุทธศาสตร์ระยะยาว หากนโยบายไม่สวิงไปมาและยังคงรักษาเสถียรภาพที่นักลงทุนกำลังให้เครดิตอยู่ในตอนนี้
ประสบการณ์ของกลุ่มเฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ที่ขยายทีมงานท้องถิ่นในออสเตรเลียตั้งแต่ปี 2003 และบริหารทรัพย์สินสะสมมูลค่ามากกว่า 200,000 ล้านบาท โดยมีคลังสินค้าพื้นที่รวมกว่า 2 ล้านตารางเมตร เป็นตัวอย่างว่าทุนจากภูมิภาคสามารถเติบโตได้ หากเข้าใจระบบกฎระเบียบและพัฒนาไปพร้อมชุมชนท้องถิ่น ความสำเร็จนี้ต่อยอดไปถึงการลงทุนโรงกลั่นสุราแบบซิงเกิลมอลต์ในนิวซีแลนด์ ซึ่งได้รับผลตอบแทนดี ในทางกลับกัน กลุ่มเดียวกันยังใช้บทเรียนเหล่านี้กลับมาปรับการลงทุนในประเทศ เน้นนิคมอุตสาหกรรมรูปแบบใหม่ใกล้เมืองและสาธารณูปโภค รองรับลูกค้ากลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ แสดงให้เห็นการเลื่อนฐานจากอสังหาริมทรัพย์ทั่วไปสู่โครงสร้างอุตสาหกรรมขั้นสูง นี่คือภาพของการลงทุนต่างประเทศไทยที่เชื่อมโยงทั้งขาออกและขาเข้าของทุนในภูมิภาคเดียวกัน
พันธมิตรนิวซีแลนด์และโอกาสใหม่ของการค้าอาเซียน
ด้านนิวซีแลนด์ ภารกิจของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังร่วมกับรัฐมนตรีการค้านิวซีแลนด์ในการจัดกิจกรรมจับคู่ธุรกิจ เป็นก้าวสำคัญที่เปลี่ยนกรอบความตกลงการค้าเสรีให้กลายเป็นความร่วมมือที่จับต้องได้ การแลกเปลี่ยนนโยบายพัฒนาอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ เช่น อาหาร พลังงานสะอาด และเทคโนโลยีขั้นสูง ทำให้เห็นชัดว่าทั้งสองฝ่ายไม่ได้มองเพียงการค้าสินค้าทั่วไป แต่กำลังวางฐานอุตสาหกรรมใหม่ร่วมกัน จุดที่น่าสนใจที่สุดคือการจับคู่สามธุรกิจหลัก หนึ่ง อาหารและชีวภาพ ที่ผสานเทคโนโลยีการเกษตรของนิวซีแลนด์เข้ากับฐานการผลิตอาหารของไทย สอง พลังงานสะอาด ระบบกักเก็บพลังงาน และโครงข่ายไฟฟ้า เพื่อตอบโจทย์ความต้องการพลังงานสะอาดของภาคอุตสาหกรรมในประเทศ สาม เทคโนโลยีและอุตสาหกรรมขั้นสูง ที่เชื่อมบริษัทนวัตกรรมของนิวซีแลนด์กับฐานการผลิตภายในภูมิภาค ทั้งหมดนี้หากทำได้จริงจะกลายเป็นแกนกลางใหม่ของการค้าอาเซียนที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น
การออกแบบความร่วมมือกับนิวซีแลนด์ในลักษณะนี้คือการตอบโจทย์ปัญหาการแข่งขันด้านการลงทุนที่รุนแรงขึ้นทั่วโลก แทนที่จะเน้นแข่งด้วยแรงงานต้นทุนต่ำและสิทธิประโยชน์ด้านภาษีเพียงอย่างเดียว รัฐบาลกำลังส่งสัญญาณว่าต้องการยกระดับภาคธุรกิจเข้าสู่อุตสาหกรรมชั้นสูง ผ่านการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีและการผลิตร่วมกัน ความร่วมมือด้านอาหารและชีวภาพจะช่วยเสริมความมั่นคงทางอาหาร ในขณะที่ดีลด้านพลังงานสะอาดและโครงข่ายไฟฟ้าจะช่วยให้ฐานอุตสาหกรรมในประเทศพร้อมรับมาตรฐานสิ่งแวดล้อมใหม่ ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของตลาดอาเซียนและพันธมิตรในอนาคต หากเปลี่ยนข้อตกลงเหล่านี้ให้กลายเป็นโครงการจริง การค้าอาเซียนจะไม่ได้เป็นเพียงตลาดจำหน่ายสินค้า แต่จะกลายเป็นเครือข่ายการผลิตและนวัตกรรมที่เชื่อมโยงกับหุ้นส่วนใหม่อย่างมีน้ำหนัก
สรุป: โอกาสทองหรือการบ้านก้อนใหญ่ของยุทธศาสตร์การลงทุนต่างประเทศไทย
เมื่อมองรวมกัน ภารกิจทูตการลงทุนกับออสเตรเลียและนิวซีแลนด์กำลังบอกอย่างตรงไปตรงมาว่า รัฐบาลต้องการ reposition ตัวเองในสมรภูมิการลงทุนต่างประเทศไทย ด้วยการเน้นหุ้นส่วนที่มีเทคโนโลยีสูง ทุนระยะยาว และพร้อมเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาค มากกว่าการพึ่งพานักลงทุนจากแหล่งเดิมเพียงไม่กี่ประเทศ การประกาศว่าประเทศเป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งของนักลงทุนออสเตรเลีย จึงไม่ใช่แค่ถ้อยคำสร้างความภูมิใจ แต่เป็นเดิมพันทางนโยบายที่ต้องพิสูจน์ด้วยผลลัพธ์จริง ด้านหนึ่ง ภารกิจเหล่านี้สร้างโอกาสใหม่ในการออกแบบการค้าอาเซียนและยกระดับอุตสาหกรรมไปสู่ New S Curve อีกด้านหนึ่งก็เผยการบ้านก้อนใหญ่ ทั้งเรื่องการลดอุปสรรคเชิงกฎระเบียบ สร้างเสถียรภาพทางนโยบาย และดูแลแรงงานให้ก้าวไปกับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ หากรัฐบาลเปลี่ยนภารกิจทูตการลงทุนให้กลายเป็นข้อตกลงที่ลงสู่พื้นที่จริงได้ ความร่วมมือกับออสเตรเลียและนิวซีแลนด์อาจกลายเป็นจุดหักเหสำคัญของยุทธศาสตร์การลงทุนในภูมิภาคนี้
