ข้อกังขาที่เกิดก่อนหนังเข้าฉาย
ภาพยนตร์ประวัติศาสตร์ขัดแย้ง คือผลงานที่หยิบเหตุการณ์จริงอันอ่อนไหวมาเล่าผ่านมุมมองของผู้สร้าง จนเกิดข้อถกเถียงว่าเส้นแบ่งระหว่างการบันทึกความทรงจำกับการบิดเบือนอดีตอยู่ตรงไหน เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2569 พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก ชี้แจงกรณีหนังเขมร Ghost Mountain เรื่อง “Ghost Mountain: Second Killing Field” ซึ่งมีกำหนดฉายวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ภาพโปสเตอร์และเนื้อหาบางส่วนที่เผยแพร่ก่อนหน้านั้นทำให้เกิดเสียงวิจารณ์ เพราะเรื่องนำเสนอความขัดแย้งบริเวณชายแดนและกล่าวถึงปฏิบัติการของทหารไทยอย่างรุนแรง กองทัพระบุว่าภาพยนตร์เป็นงานละครที่อิงความทรงจำส่วนบุคคล ไม่ใช่บันทึกประวัติศาสตร์ที่ได้รับการรับรอง และตั้งข้อกังวลว่าเนื้อหาอาจแต่งเติมจนกระทบภาพลักษณ์หรือปลุกความเกลียดชัง การจับตาจึงไม่ใช่เรื่องเหนือคาดหมาย แต่การตัดสินผลงานก่อนชมก็เสี่ยงทำให้ข้อสงสัยกลายเป็นคำตัดสิน

ผู้กำกับยืนยันที่มาและเจตนา
ฝ่ายผู้สร้างโต้แย้งอย่างชัดเจนว่าเนื้อหาของหนังมีรากฐานจากการค้นคว้า ผู้กำกับและทีมงานระบุว่าบทพัฒนาจากการศึกษาประวัติศาสตร์และสัมภาษณ์ผู้รอดชีวิตซึ่งเผชิญเหตุการณ์บริเวณพนมขเมา รวมถึงอ้างอิงหนังสือ “Dangrek Mountains: The Unforgettable Place” ของ ดร.เมงลี เจ ควัช ทีมงานยังกล่าวว่าได้ลงพื้นที่รับฟังชาวบ้านและพยาน เพื่อเก็บคำให้การให้ใกล้เคียงกับประสบการณ์จริงที่สุด ผู้สร้างยืนยันว่าหนัง “อิงจากเรื่องจริง 100%” และปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ามีเจตนาปลุกปั่นความขัดแย้ง โดยอธิบายว่าเป้าหมายคือรำลึกถึงผู้เสียชีวิต รักษาความทรงจำ และให้คนรุ่นใหม่เข้าใจชะตากรรมของผู้ลี้ภัย คำยืนยันเหล่านี้มีน้ำหนักในฐานะคำอธิบายเจตนาของผู้สร้าง แต่คำว่าอิงเรื่องจริงไม่อาจยุติข้อถกเถียงได้ด้วยตัวเอง เพราะการเลือกเหตุการณ์ ตัวละคร และภาพแทนย่อมกำหนดความหมายของอดีต ผู้ชมจึงควรได้เห็นทั้งหลักฐานและบริบท ไม่ใช่ถูกขอให้เชื่อคำรับรองฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
เสรีภาพศิลป์ต้องเดินคู่ความรับผิดชอบ
ข้อพิพาทนี้ไม่ควรถูกลดให้เหลือเพียงคำถามว่าใครพูดความจริงกว่า แต่เป็นบททดสอบเรื่องเสรีภาพศิลป์กับความรับผิดชอบในภูมิภาคที่ประวัติศาสตร์ชายแดนยังสัมพันธ์กับความรู้สึกของผู้คน กองทัพเตือนว่างานสร้างสรรค์ไม่ควรถูกใช้บิดเบือนประวัติศาสตร์หรือปลุกความเกลียดชัง ขณะที่ผู้สร้างยืนยันว่าไม่ได้มีเจตนาสร้างความขัดแย้งกับประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งสองท่าทีสะท้อนความตึงเครียดระหว่างสิทธิในการเล่าเรื่องกับความอ่อนไหวระดับชาติ ซึ่งเกิดซ้ำได้เมื่อภาพยนตร์ร่วมสมัยนำเหตุการณ์จริงกลับมาขึ้นจอ ประเด็นนี้ยิ่งเปราะบางเพราะทั้งสองประเทศกำลังจัดการปัญหาผ่านกลไกการเจรจา และกองทัพกังวลว่าการนำเสนอข้อมูลที่คลาดเคลื่อนอาจกระทบบรรยากาศฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ หากเห็นว่าหนังส่งผลต่อความมั่นคงหรือภาพลักษณ์ กองทัพระบุว่าพร้อมหารือผ่านช่องทางการทูตและศูนย์ข้อมูลข่าวสารร่วม หรือ JIC สำหรับประชาชน ทางเลือกที่รอบคอบคือเสพสื่อด้วยวิจารณญาณ แยกข้อเท็จจริงออกจากการสร้างเรื่อง และรอพิจารณาตัวหนังพร้อมหลักฐาน การตรวจสอบอย่างเปิดเผยย่อมดีกว่าการใช้ความไม่พอใจปิดกั้นงานศิลปะ หรือปล่อยให้ข้อกล่าวหาไร้คำตอบ






