ครบ 15 ปี แต่ยุคสร้างสโตร์ยักษ์ไม่ใช่คำตอบเดียว
อิเกียในไทยคือธุรกิจค้าปลีกเฟอร์นิเจอร์และของใช้ในบ้านที่ขยายจากสโตร์แห่งแรกในบางนาไปสู่เครือข่ายหลายรูปแบบ ทั้งร้านขนาดใหญ่ จุดให้บริการขนาดเล็ก และช่องทางออนไลน์ เพื่อเข้าถึงลูกค้าตามพื้นที่และพฤติกรรมการซื้อที่เปลี่ยนไป ปัจจุบันบริษัทฉลองการดำเนินธุรกิจครบ 15 ปี โดยเริ่มเปิดสโตร์แรกเมื่อปี 2011 และมีเครือข่าย 6 สโตร์ทั่วประเทศ แต่ตัวเลขสาขาไม่ได้สะท้อนเพียงการเติบโต เพราะโจทย์สำคัญวันนี้คือการขยายตลาดโดยไม่แบกต้นทุนร้านขนาดใหญ่ทุกครั้ง ในภาวะที่กำลังซื้อยังฟื้นตัวจำกัด การลงทุนก้อนโตย่อมเสี่ยงกว่าการทดลองตลาดด้วยพื้นที่ยืดหยุ่น แนวทางใหม่จึงไม่ใช่การถอยจากการเติบโต หากเป็นการเลือกจังหวะและรูปแบบให้สอดคล้องกับความพร้อมของแต่ละพื้นที่

สโตร์เล็กอิเกียคือประตูสู่ตลาด ไม่ใช่ร้านฉบับย่อ
หัวใจของแผนคือสโตร์เล็กอิเกีย ซึ่งใช้พื้นที่น้อยกว่าร้านขนาดใหญ่และช่วยให้บริษัทเข้าถึงเมืองต่างจังหวัดได้ก่อนที่ตลาดจะใหญ่พอรองรับการลงทุนเต็มรูปแบบ ตัวอย่างคือสาขาขอนแก่นราว 800 ตารางเมตร และเชียงใหม่ราว 700 ตารางเมตร โดยพื้นที่ลักษณะนี้ยังเปิดโอกาสให้ลูกค้าสัมผัสสินค้า ทดลองเลือก และรับคำปรึกษาเรื่องครัว ตู้เสื้อผ้า หรือการออกแบบภายในได้ การปรับขนาดร้านยังตอบโจทย์คนที่ต้องการซื้อให้รวดเร็ว ไม่อยากใช้เวลานานในสโตร์ขนาดใหญ่ ขณะเดียวกันอิเกียต้องอาศัยพันธมิตร เช่น โลตัส ดีแคทลอน และเซเว่น อีเลฟเว่น เพื่อพัฒนาพื้นที่ค้าปลีกร่วมกัน ลดภาระลงทุนและแบ่งปันกลุ่มลูกค้า อย่างไรก็ดี ร้านเล็กไม่ใช่ทางลัดไร้ข้อจำกัด เพราะการไม่มีคลังสินค้าในสาขาทำให้การขนส่งและระบบโลจิสติกส์เป็นตัวกำหนดว่าขยายได้เร็วเพียงใด
ประโยชน์ต่อผู้ซื้อจึงอยู่ที่การมีจุดพบแบรนด์และบริการใกล้บ้าน แม้ไม่มีสินค้าครบแบบสโตร์ใหญ่ ลูกค้าสามารถสั่งออนไลน์หลังทดลองหรือปรึกษาพนักงาน และแผนจุดรับสินค้าผ่านที่ทำการไปรษณีย์ในจังหวัดที่ไม่มีสโตร์ยังช่วยลดภาระค่าจัดส่งได้ นี่เป็นการขยายการเข้าถึงที่มีความหมายกว่าการนับจำนวนสาขาเพียงอย่างเดียว

ภูเก็ตโตเป็นสโตร์กลาง ส่วนรังสิตรอหลังปี 2030
แผนที่เห็นรูปธรรมที่สุดคืออิเกียภูเก็ต ซึ่งบริษัทเตรียมย้ายจากพื้นที่เดิมประมาณ 2,000 ตารางเมตรไปยังทำเลใหม่ขนาด 10,000–12,000 ตารางเมตร หรือใหญ่ขึ้นราว 5–6 เท่า เพื่อรองรับตลาดที่เติบโต โดยตั้งความหวังว่าจะเปิดได้ราวปี 2029 แต่กำหนดการนี้ยังเป็นการคาดการณ์ การขยายครั้งนี้ชี้ว่าอิเกียไม่ได้ยึดติดกับร้านเล็กทุกแห่ง หากตลาดมีศักยภาพและความพร้อม การเพิ่มพื้นที่ก็ยังเป็นทางเลือกที่สมเหตุผล ส่วนภาพรวมบริษัทคาดว่าจะเปิดสาขาใหม่เพิ่ม 1–2 แห่งภายในช่วง 2–3 ปี หรือภายในปี 2029 แต่ยังขึ้นกับทำเล พันธมิตร และระบบขนส่ง ในทางกลับกัน โครงการรังสิตซึ่งบริษัทยังถือครองที่ดินไว้ ถูกเลื่อนไปหลังปี 2030 การพักแผนนี้สะท้อนว่าสโตร์ขนาดใหญ่ยังต้องรอจังหวะตลาดและความพร้อมด้านการลงทุน ไม่ใช่เร่งเปิดเพียงเพื่อเพิ่มจำนวนสาขา

การเติบโตที่วัดด้วยการเข้าถึง มากกว่าขนาดอาคาร
ทิศทางขยายสาขาอิเกียครั้งนี้สมเหตุผลกว่าการเดินหน้าสร้างอาคารขนาดใหญ่ทั่วประเทศ เพราะผสานร้านหลายขนาด พันธมิตร และช่องทางดิจิทัลเข้าด้วยกัน ร้านเล็กสร้างจุดสัมผัสและให้บริการวางแผน ส่วนการสั่งซื้อออนไลน์กับจุดรับสินค้าช่วยเชื่อมลูกค้าที่อยู่ไกลสโตร์เข้ากับสินค้าได้มากขึ้น บริษัทระบุว่ายอดขายออนไลน์มีสัดส่วนราว 26% และเคยขึ้นไปอยู่ที่ 28–30% ก่อนลดลงเล็กน้อยเมื่อผู้ซื้อกลับเข้าร้านมากขึ้น ตัวเลขนี้ย้ำว่าช่องทางออนไลน์มีบทบาท แต่ไม่อาจแทนการเห็นและสัมผัสเฟอร์นิเจอร์ได้ทั้งหมด ความสำเร็จจึงขึ้นอยู่กับการทำให้ร้านเล็กทำหน้าที่มากกว่าจุดแสดงสินค้า และทำให้การขนส่งไม่กลายเป็นคอขวด หากทำได้ การเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไปจะพาบริษัทเข้าถึงลูกค้าจังหวัดต่าง ๆ โดยไม่ต้องเดิมพันด้วยโครงการขนาดใหญ่ทุกครั้ง
ข้อสรุปคืออิเกียกำลังเปลี่ยนจากการแข่งขันด้วยขนาดสโตร์ไปสู่การแข่งขันด้วยความใกล้ลูกค้าและความยืดหยุ่น แผนภูเก็ตเป็นการลงทุนขยายในตลาดที่มีโอกาส ขณะที่ร้านเล็กและพันธมิตรเป็นเครื่องมือทดลองและสร้างฐานลูกค้า ส่วนรังสิตต้องรอหลังปี 2030 การเดินเกมเช่นนี้อาจไม่หวือหวาเท่าการประกาศเมกะโปรเจกต์ แต่มีวินัยกว่าในช่วงที่ต้นทุนและกำลังซื้อยังเป็นโจทย์ใหญ่






