เดิมพันการเติบโตต้องมากกว่าการสร้างความเชื่อมั่น
แผนเร่งเศรษฐกิจคือชุดนโยบายที่มุ่งเพิ่มการค้าและการลงทุน ลดอุปสรรคของภาครัฐ และขยายโอกาสสร้างรายได้ โดยต้องทำให้การเติบโตเกิดขึ้นจริงควบคู่กับการรักษาความสามารถของรัฐในการรับมือความเสี่ยงทางการคลัง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวถึงแนวทางนี้ในรายการ “คุยกับ ครม. อนุทิน” โดยมีโฆษกรัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2569 จุดยืนของรัฐบาลมีเหตุผลรองรับ เพราะเศรษฐกิจไทยต้องการทั้งตลาดและเงินลงทุนใหม่ ไม่ใช่เพียงมาตรการกระตุ้นที่ทำให้ตัวเลขดีขึ้นชั่วคราว การพบผู้นำต่างประเทศและการทำงานร่วมกับภาคเอกชนจึงควรถูกวัดจากผลลัพธ์ เช่น โครงการที่เกิดขึ้น การจ้างงาน และรายได้ที่เพิ่มขึ้น มากกว่าจำนวนเวทีหรือคำประกาศ
รัฐบาลระบุว่ามูลค่าการลงทุนในช่วงครึ่งแรกของปีจนถึงเดือนมิถุนายนเพิ่มขึ้นประมาณ 30% เมื่อเทียบกับมูลค่าตลอดทั้งปีก่อนหน้า ขณะที่การส่งออกขยายตัวเกือบ 25% ตัวเลขเหล่านี้เป็นสัญญาณบวก แต่ยังไม่ใช่หลักประกันว่าการลงทุนต่างชาติจะสร้างมูลค่าเพิ่มให้ธุรกิจและแรงงานในประเทศอย่างทั่วถึง การเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก ซึ่งมีผู้แทนจากกว่า 190 ประเทศเข้าร่วม เป็นโอกาสสร้างความเชื่อมั่นและต่อยอดธุรกิจการประชุม ทว่าความเชื่อมั่นจะยั่งยืนก็ต่อเมื่อการอนุมัติโครงการรวดเร็ว กติกาชัดเจน และภาคธุรกิจเห็นผลจริงจากการลดขั้นตอน
ลดอุปสรรคให้เห็นผล และใช้พลังงานสะอาดลดภาระครัวเรือน
การตั้งคณะกรรมการเศรษฐกิจเพื่อกลั่นกรองปัญหาด้านการอนุมัติ ระยะเวลาดำเนินงาน และการตรวจสอบของรัฐ เป็นทิศทางที่ถูกต้อง เพราะต้นทุนจากความล่าช้ามักทำให้ทั้งผู้ประกอบการไทยและนักลงทุนต่างชาติชะลอการตัดสินใจ รัฐบาลระบุว่าจะเสนอแนวทางแก้ไขต่อคณะรัฐมนตรี แต่โจทย์สำคัญคือการเปลี่ยนข้อเสนอให้เป็นขั้นตอนที่สั้นลงและติดตามผลได้ หากกฎระเบียบยังซับซ้อน ความพยายามประชาสัมพันธ์ศักยภาพของประเทศก็อาจไม่พอจะชนะคู่แข่งในภูมิภาค
ด้านพลังงาน รัฐบาลส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดจากก๊าซธรรมชาติ พลังงานลม และแสงอาทิตย์ พร้อมผลักดันโซลาร์รูฟท็อปให้ครัวเรือนผลิตไฟฟ้าใช้เอง ลดภาระค่าไฟ และขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบเพื่อรับเงินตอบแทน นโยบายนี้มีประโยชน์ต่อประชาชนและภาคธุรกิจ หากเงื่อนไขการเชื่อมต่อระบบและการรับซื้อเข้าใจง่ายและเข้าถึงได้ อย่างไรก็ดี ความผันผวนของราคาน้ำมันจากความขัดแย้งระหว่างประเทศยังเป็นความเสี่ยงที่รัฐบาลควบคุมไม่ได้โดยตรง การเร่งพลังงานทางเลือกจึงควรถูกมองเป็นการลดความเปราะบางในระยะยาว ไม่ใช่คำตอบที่ทำให้ความเสี่ยงด้านพลังงานหมดไปทันที
คำเตือนเรื่องหนี้คือเงื่อนไขที่แผนกระตุ้นต้องตอบ
สมหมาย ภาษี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง แสดงความกังวลต่อสัญญาณจากเวทีการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก โดยเตือนว่าต้นทุนการกู้ยืมและภาระดอกเบี้ยอาจสูงขึ้น ขณะที่การกู้มาแจกเพื่อกระตุ้นระยะสั้นเพิ่มหนี้สาธารณะโดยไม่ได้สร้างรายได้ใหม่ นี่คือข้อทักท้วงที่รัฐบาลไม่ควรปัดว่าเป็นการคัดค้านการช่วยประชาชน เพราะภาระดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้นท้ายที่สุดอาจส่งต่อไปถึงผู้เสียภาษี และทำให้พื้นที่งบประมาณสำหรับรับมือภัยพิบัติหรือวิกฤตเศรษฐกิจหดแคบลง
สมหมายยังชี้ว่าการเติบโตของไทยตามหลังประเทศอื่นในอาเซียน และเตือนถึงความเสี่ยงที่เงินลงทุนอาจไหลออกเมื่อสินทรัพย์ในตลาดเกิดใหม่เผชิญแรงขาย เขายกตัวเลขการค้าภายในอาเซียนที่อยู่ที่ 22% เทียบกับ 60% ในสหภาพยุโรป เพื่อสะท้อนว่าการเชื่อมโยงตลาดในภูมิภาคยังมีช่องว่าง มุมมองนี้ไม่ใช่เหตุผลให้หยุดลงทุนหรือหยุดช่วยเหลือ แต่เป็นเหตุผลให้เลือกมาตรการที่เพิ่มผลิตภาพและรายได้ในอนาคต แทนการพึ่งการแจกเงินซ้ำโดยไม่มีทางออกด้านรายรับ
เยียวยาให้ทันวันนี้ พร้อมรักษากำลังรับมือวันหน้า
การเยียวยาผู้ประสบภัยน้ำท่วมเป็นหน้าที่เร่งด่วน ไม่ควรถูกทำให้ล่าช้าเพียงเพราะความกังวลเรื่องวินัยการคลัง รัฐบาลระบุว่าปรับกระบวนการจ่ายเงินจากเดิมที่อาจใช้เวลาถึง 6 เดือน ให้ดำเนินการได้ทันทีเมื่อข้อมูลและคุณสมบัติครบตามหลักเกณฑ์ การลดเวลารอมีความหมายต่อครัวเรือนที่ต้องฟื้นฟูชีวิตและทรัพย์สิน แต่ระบบตรวจสอบต้องโปร่งใสและเข้าถึงผู้ประสบภัยอย่างทั่วถึง
ทางออกจึงไม่ใช่เลือกระหว่างการเติบโตกับความมั่นคงทางการคลัง รัฐบาลควรเร่งแก้อุปสรรคทางธุรกิจ ดึงการลงทุนที่สร้างงานและทักษะ สนับสนุนพลังงานสะอาดที่ลดต้นทุนจริง และช่วยผู้ประสบภัยตามความจำเป็น พร้อมประเมินต้นทุนและผลลัพธ์ของทุกมาตรการอย่างเปิดเผย คำเตือนเรื่องหนี้ชี้ว่าหากพื้นที่การคลังถูกใช้ไปกับมาตรการระยะสั้นมากเกินไป รัฐอาจเหลือทรัพยากรน้อยลงเมื่อเกิดวิกฤตรอบใหม่ แผนเศรษฐกิจที่ดีจึงต้องสร้างรายได้และความสามารถแข่งขัน ไม่ใช่เพียงเร่งการใช้จ่าย และต้องรักษาเงินสำรองของประเทศไว้ดูแลประชาชนในวันที่ตลาดหรือสภาพอากาศไม่เป็นใจ






