GPAS 5 Steps กับ Active Learning เปลี่ยนสนามครูสู่ห้องเรียนคิดขั้นสูง

GPAS 5 Steps คืออะไร และทำไมจึงกลายเป็นแกนกลางการพัฒนาครู

GPAS 5 Steps การเรียนรู้ คือกรอบกระบวนการคิดขั้นสูงที่ออกแบบให้ผู้เรียนฝึกตั้งแต่การค้นหาข้อมูล การวิเคราะห์ การลงมือปฏิบัติ การสื่อสาร ไปจนถึงการประเมินและกำกับตนเองอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ห้องเรียนหลุดพ้นจากการสอนแบบท่องจำและสร้างผู้เรียนที่คิดเป็น แก้ปัญหาเป็น และสร้างองค์ความรู้ใหม่ได้ด้วยตนเอง หัวใจของกรอบนี้คือห้าขั้น ได้แก่ การรวบรวมข้อมูล Gathering การจัดทำและวิเคราะห์ข้อมูล Processing การประยุกต์และสร้างความรู้ Applying and Constructing the Knowledge การสื่อสารและนำเสนอ Applying the Communication Skill และการประเมินและกำกับตนเอง Self-Regulating เมื่อสะท้อนลงในห้องเรียนจริง GPAS 5 Steps การเรียนรู้ จึงไม่ใช่กิจกรรมเสริม แต่เป็นโครงสร้างคิดที่ครูใช้วางแผนการสอน และนักเรียนใช้วางแผนการเรียนของตนเอง

ดรุณาราชบุรี: จากโรงเรียนหนึ่งสู่ต้นแบบเครือข่าย Active Learning

สิ่งที่ทำให้ดรุณาราชบุรีน่าสนใจไม่ใช่เพียงการประกาศใช้ Active Learning แต่คือการทำให้ GPAS 5 Steps ฝังอยู่ในทุกช่วงชั้น ตั้งแต่ปฐมวัยถึงมัธยมศึกษา และเชื่อมกับเครื่องมือหลากหลาย ทั้ง Montessori ระดับปฐมวัย แพลตฟอร์ม Eduten จากฟินแลนด์ หลักสูตรภาษาอังกฤษแบบ EIS ภาษาจีน หลักสูตรป้องกันเด็กจมน้ำ และหลักสูตรวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ด้านปัญญาประดิษฐ์ AI เบื้องหลังความสำเร็จ โรงเรียนไม่ได้เริ่มจากการเปลี่ยนรูปแบบสอน แต่เริ่มจากการทำให้ครูเข้าใจว่า “ทำไมต้องเปลี่ยน” และการเปลี่ยนครั้งนี้เพื่อให้เด็กเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น การขับเคลื่อน Active Learning ของโรงเรียนจึงเห็นผลชัดในช่วง 3–4 ปีที่ผ่านมา คำกล่าวนี้สะท้อนจุดยืนว่า การพัฒนาครู โรงเรียน ที่แท้เริ่มจากการเปลี่ยน Mindset ไม่ใช่เอกสารโครงการ

เทศบาลนครสมุทรปราการและเครือข่ายรักกางเขน: สัญญาณการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ

เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 คณะผู้บริหารและครูจากเทศบาลนครสมุทรปราการ นำโดยผู้อำนวยการกองการศึกษา พร้อมผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ และครูโรงเรียนเทศบาล 1–5 เดินทางศึกษาดูงาน Active Learning ผ่าน GPAS 5 Steps ที่โรงเรียนดรุณาราชบุรี เพื่อถอดบทเรียนและเตรียมนำไปใช้กับโรงเรียนในสังกัด นี่ไม่ใช่เพียงทริปดูงาน แต่คือการยอมรับกรอบ GPAS 5 Steps เป็นแนวทางหลักของการเปลี่ยนบทบาทห้องเรียนเทศบาล อีกด้านหนึ่ง วันที่ 10 กันยายน 2569 คณะผู้บริหารและครูจากสถานศึกษาในสังกัดคณะรักกางเขนแห่งจันทบุรีและพันธมิตรกว่า 7 โรงเรียน ก็เข้าศึกษาดูงานในกรอบเดียวกัน ขณะเดียวกัน มีการขยายความร่วมมือไปยังโรงเรียนในสังกัดสังฆมณฑลราชบุรี 12 แห่ง ตัวเลขเหล่านี้บอกชัดว่า GPAS 5 Steps ไม่ได้หยุดอยู่ที่โรงเรียนเดียว แต่กำลังกลายเป็นภาษากลางของการพัฒนาครู โรงเรียน ในหลายเครือข่าย

Active Learning ครูไทย กับบทบาทใหม่จากผู้สอนสู่โค้ช

การเปลี่ยนมาใช้ Active Learning ครูไทย ไม่อาจสำเร็จได้ หากครูยังยึดตัวเองเป็น “ผู้บอกความรู้” แทนที่จะเป็นผู้ออกแบบกระบวนการคิด บาทหลวง ผศ ดร อภิสิทธิ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนดรุณาราชบุรีย้ำว่า หัวใจของ Active Learning ผ่าน GPAS 5 Steps คือครูต้องเปลี่ยน Mindset และปรับวิธีสอนจากการถ่ายทอดความรู้ มาเป็นการตั้งคำถาม กระตุ้นให้เด็กคิด วิเคราะห์ และสร้างกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ พร้อมติดตามและกระตุ้นการคิดอย่างต่อเนื่องให้กลายเป็นทักษะประจำตัวเด็ก แนวคิดนี้สอดคล้องกับมุมมองของผู้นำศาสนจักรที่เห็นว่า Active Learning คือการเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้ของตนเอง ขณะที่ครูต้องเปลี่ยนบทบาทจากผู้สอนมาเป็นโค้ช สร้างโอกาสให้นักเรียนคิด วางแผน ลงมือ และติดตามผลด้วยตนเอง นี่คือการออกแบบ การคิดขั้นสูง ห้องเรียน ให้เกิดในชีวิตจริง ไม่ใช่แค่ในแผนการสอน

เตรียมผู้เรียนสู่โลก AI: โอกาสและความเสี่ยงของ GPAS 5 Steps

โลกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ต้องการมากกว่าคนที่ใช้เครื่องมือเป็น ต้องการคนที่ตั้งคำถาม วิจารณ์ และสร้างสิ่งใหม่ได้ ซึ่ง GPAS 5 Steps ถูกใช้ร่วมกับหลักสูตรวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ด้าน AI และแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อทำให้เทคโนโลยีกลายเป็น “เครื่องมือของการคิดและแก้ปัญหา” ไม่ใช่แค่เนื้อหาที่ต้องเรียน โรงเรียนดรุณาราชบุรีประกาศชัดว่าเป้าหมายต่อไปคือผู้เรียนที่พร้อมรับอนาคต Future ready Learners ที่ประสานกระบวนการคิดเข้ากับเทคโนโลยีและ AI อย่างมีวิจารณญาณ อย่างไรก็ตาม หากกรอบนี้ถูกใช้เพียงเป็นเช็กลิสต์กิจกรรม โดยไม่เปลี่ยน Mindset ครูหรือไม่ต่อเนื่องจากอนุบาลถึงมัธยม ผลลัพธ์อาจกลายเป็นการเพิ่มงานเอกสารมากกว่ายกระดับความคิดผู้เรียน การเดินหน้าของเทศบาลนครสมุทรปราการที่เตรียมทำ PLC พัฒนาครู ยกระดับบทบาท Teacher as Coach และสนับสนุนสื่อดิจิทัล เพื่อเปลี่ยนห้องเรียนจากพื้นที่ถ่ายทอดความรู้ไปสู่พื้นที่คิดและสร้างนวัตกรรม จึงเป็นบททดสอบสำคัญของการขยายผลเชิงระบบ