ดีลทุนร่วมข้ามพรมแดน จุดเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์ของสตาร์ทอัพไทย
ความร่วมมือทุนร่วมระหว่างหน่วยงานรัฐด้านนวัตกรรมกับมูลนิธิการลงทุนจากต่างประเทศเพื่อพัฒนาระบบนิเวศสตาร์ทอัพไทย–สิงคโปร์ คือกรอบการทำงานที่เชื่อมทุน ทักษะ และตลาดของสองประเทศเข้าด้วยกัน มุ่งสนับสนุนสตาร์ทอัพไทยให้ขยายตลาดสู่สิงคโปร์ พร้อมเปิดทางให้สตาร์ทอัพสิงคโปร์เข้ามาปรับเทคโนโลยีให้เหมาะกับผู้ใช้ในไทย เพื่อเร่งการเติบโตของนวัตกรรมไทยในอุตสาหกรรมอนาคตและสร้างโอกาสแข่งขันในระดับภูมิภาคอย่างเป็นระบบ เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ศาสตราจารย์ ดร ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้หารือกับนาย Ng Boon Heong ประธานเจ้าหน้าที่บริหารมูลนิธิเทมาเส็ก ถึงแนวทางร่วมมือกับสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ เพื่อเชื่อมโยงและพัฒนาระบบนิเวศสตาร์ทอัพของทั้งสองประเทศ ณ ตึกนารีสโมสร ทำเนียบรัฐบาล ดีลนี้ไม่ใช่แค่ข่าวดีเชิงพิธีการ แต่เป็นสัญญาณว่ารัฐกำลังขยับบทบาทจากผู้ให้ทุนรายย่อย ไปสู่ผู้จัดโครงสร้างทุนข้ามพรมแดนที่จริงจัง

ทุนสตาร์ทอัพแบบ Co-funding: เกมใหม่ของการเข้าถึงเงินและตลาด
หัวใจของดีลนี้คือโมเดลทุนร่วม หรือ Co-funding ที่ออกแบบมาเพื่อแก้จุดอ่อนสำคัญของสตาร์ทอัพไทย คือการเข้าถึงทุนต่อเนื่องและตลาดต่างประเทศ ในด้านแหล่งเงินทุน ทั้งสองฝ่ายเตรียมแนวทางสนับสนุนทุนร่วมระหว่าง NIA และมูลนิธิเทมาเส็ก โดยมูลนิธิจะให้ทุนแบบให้เปล่าควบคู่กับการเชื่อมโยงเครือข่ายธุรกิจเงินร่วมลงทุนและกองทุนไพรเวทอิควิตี้ เพื่อเพิ่มโอกาสให้สตาร์ทอัพเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อย่างต่อเนื่อง นี่คือการวางรางรถไฟให้ทุนสาธารณะและทุนเอกชนวิ่งไปในทิศทางเดียวกัน ที่สำคัญ มูลนิธิเทมาเส็กจะช่วยผลักดันสตาร์ทอัพไทยที่มีศักยภาพให้เข้าไปขยายตลาดในสิงคโปร์ พร้อมดึงสตาร์ทอัพจากสิงคโปร์เข้ามาดำเนินธุรกิจและปรับใช้เทคโนโลยีให้เข้ากับบริบทของตลาดไทยหรือ Localization นี่ทำให้คำว่า สิงคโปร์ขยายตลาด ไม่ใช่แค่เป้าหมายปลายทาง แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ตั้งแต่วันแรกที่ออกแบบธุรกิจ
โฟกัส 3 อุตสาหกรรมอนาคตที่ตรงจุดแข็งนวัตกรรมไทย
ดีลทุนร่วมนี้ไม่ได้หว่านแหไปทุกอุตสาหกรรม แต่เลือกโฟกัสในสามกลุ่มที่สอดคล้องกับจุดแข็งเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจและนวัตกรรมไทย ได้แก่ สุขภาพและการแพทย์ การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และอาหารแห่งอนาคต การเลือกเช่นนี้สะท้อนมุมมองเชิงยุทธศาสตร์ว่า สตาร์ทอัพไทยควรเล่นในสนามที่ตัวเองมีแต้มต่อ ไม่ใช่ไล่ตามทุกเทรนด์แบบกระจัดกระจาย ในด้านสุขภาพ ประเทศมีบุคลากรทางการแพทย์ที่เชี่ยวชาญและโครงสร้างพื้นฐานที่พร้อม จึงเป็นพื้นที่เหมาะสำหรับสตาร์ทอัพด้านสุขภาพในการเข้ามาทำวิจัยทางคลินิกและต่อยอดขยายธุรกิจในไทย ส่วนด้านอาหารแห่งอนาคต กลุ่มเทคโนโลยีอาหารจะขับเคลื่อนผ่านโครงการ SPACE-F ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง NIA บริษัทเอกชนรายใหญ่ในอุตสาหกรรมอาหาร และคณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล นี่คือการผูกทุนสตาร์ทอัพเข้ากับโครงสร้างอุตสาหกรรมที่มีอยู่แล้ว ทำให้การทดลองนวัตกรรมมีโอกาสกลายเป็นธุรกิจจริงมากขึ้น
Global Innovation Challenge: เวทีทดสอบศักยภาพสตาร์ทอัพไทยบนเวทีโลก
อีกมิติที่น่าสนใจคือการดึงงานแข่งขันนวัตกรรมระดับโลกเข้ามาจัดในประเทศ แทนที่สตาร์ทอัพไทยจะต้องบินไปหางานประกวดเอง ศาสตราจารย์ ดร ยศชนันได้เชิญมูลนิธิเทมาเส็ก ซึ่งเป็นผู้จัดงาน The Liveability Challenge ให้เข้ามาจัดการแข่งขัน Global Innovation Challenge ในประเทศไทยภายในปี 2570 เพื่อเปิดโอกาสให้สตาร์ทอัพไทยนำเสนอศักยภาพ และดึงดูดนวัตกรรมจากทั่วโลกเข้ามาพัฒนาและต่อยอดในประเทศ การมีเวทีระดับโลกอยู่ในบ้านตัวเอง เปลี่ยนบทบาทของสตาร์ทอัพไทยจากผู้ตามข่าว เป็นผู้เล่นตัวจริงที่นักลงทุนและผู้พัฒนานวัตกรรมจากภูมิภาคต้องมองเห็น หากเชื่อมเวทีนี้เข้ากับโครงสร้างทุนร่วมที่กำลังตั้งขึ้น สตาร์ทอัพไทยจะไม่เพียงได้โชว์นวัตกรรมไทย แต่ยังมีทางเชื่อมตรงไปสู่ทุนและตลาดต่างประเทศทันทีหลังจบการแข่งขัน นี่คือการออกแบบเส้นทางตั้งแต่การพิสูจน์ไอเดียไปจนถึงการขยายธุรกิจอย่างครบวงจร
ผลกระทบต่อผู้ประกอบการและผู้ใช้: โอกาสมากขึ้นถ้ากล้าปรับตัว
สำหรับผู้ประกอบการสตาร์ทอัพไทย ดีลนี้หมายถึงโอกาสเข้าถึงทุนสตาร์ทอัพที่หลากหลายขึ้น ตั้งแต่ทุนให้เปล่าไปจนถึงทุนจาก VC และ Private Equity พร้อมช่องทางสิงคโปร์ขยายตลาดที่ชัดเจน ไม่ใช่แค่คำแนะนำเชิงทฤษฎี แต่มีพันธมิตรที่ตั้งใจช่วยเชื่อมต่ออย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม โอกาสเหล่านี้จะมีความหมายก็ต่อเมื่อผู้ประกอบการพร้อมปรับตัวให้คิดแบบข้ามพรมแดนตั้งแต่วันแรก ทั้งด้านกฎหมาย มาตรฐาน และการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้รองรับผู้ใช้ต่างวัฒนธรรม ในมุมผู้ใช้ปลายทาง ความร่วมมือครั้งนี้จะช่วยเชื่อมระบบนิเวศนวัตกรรมของไทยเข้ากับเครือข่ายนักลงทุนระดับภูมิภาค พร้อมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกันระหว่างไทยและสิงคโปร์ให้เกิดผลเป็นรูปธรรมมากขึ้น แปลว่าผู้บริโภคมีโอกาสได้ใช้บริการสุขภาพดิจิทัล โซลูชันด้าน Climate และอาหารแห่งอนาคตที่พัฒนาเร็วขึ้น มีมาตรฐานสูงขึ้น และแข่งขันกันด้านคุณภาพมากกว่าด้านราคาเพียงอย่างเดียว






